Hər gün 8 saat otursanız, bədəninizdə nə baş verir?
18.05.2026 13:53

Alimlər çoxsaylı risklərdən danışır. 

 

Çilili alimlər müəyyən ediblər ki, gündə 8 saatdan çox oturmaq onlarla xəstəliyin inkişafı riskini artırır.

 

Aztibb.az  "Medikforum" nəşrinə istinadən yazır ki, araşdırma Argentina, Braziliya, Çili, Kolumbiya, Kosta-Rika, Ekvador, Peru və Venesuelada yaşayan 20–65 yaş arası təxminən 8000 kişi və qadın üzərində aparılıb.

 

İştirakçıların oturaq vəziyyətdə keçirdiyi orta vaxt 420 dəqiqə, yəni gündə 7 saat olub. Ekvadorda bu göstərici ən aşağı (300 dəqiqə), Argentina və Peruda isə ən yüksək (480 dəqiqə) olub. Nəticədə alimlər Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) tövsiyələri ilə razılaşıblar: oturaq vəziyyətdə keçən vaxt minimuma endirilməlidir.

 

Tədqiqatın müəllifi, doktor İrina Kovalskis nə deyi?

 

“Əvvəllər düşünürdük ki, intensiv fiziki məşqlər hərəkətsiz həyat tərzini kompensasiya edə bilər. Lakin indi bilirik ki, ümumilikdə hərəkətsiz həyat tərzi və uzun müddət oturmaq birbaşa təsir göstərir və xroniki xəstəliklər üçün müstəqil risk faktorudur.”

 

O əlavə edib ki, orta hesabla 420 dəqiqə oturaq vaxt tədqiq edilən əhali üçün narahatlıq doğurur, çünki onların 60%-i piylənmədən əziyyət çəkib. Bundan başqa, iştirakçılarda ürək-metabolik risk göstəriciləri də yüksək olub.

 

Fiziki aktivliyin azlığı səbəbindən ölüm və ya xroniki xəstəlik riskinin artması ideyası XX əsrin ikinci yarısından formalaşıb, lakin son 20 ildə alimlər xüsusilə oturma vaxtına diqqət yetirməyə başlayıblar.

 

Emori Universitetinin qlobal səhiyyə üzrə dosenti doktor Felipe Lobelo bildirir ki, sağlamlıq üçün aktivliyin artırılması vacibdir. O qeyd edir ki, minimum fiziki aktivliklə bağlı tövsiyələr var, lakin oturma üçün belə bir standart yoxdur.

 

Lobelo deyir:“Gündə 8 saatdan çox oturmaq xroniki xəstəliklərin, o cümlədən piylənmə və diabetin riskini əhəmiyyətli dərəcədə artırır. Bu risk 6–8 saat aralığında kəskin yüksəlməyə başlayır.”

 

Gündəlik həyatda nə etmək olar?

 

Doktor Devis gündəlik oturaq vaxtı azaltmaq üçün bunları tövsiyə edir:

Telefonla danışarkən gəzin.


İşdə ayaqüstü masa istifadə edin.


Mümkünsə iclasları ayaqüstü keçirin.


İş yerində həmkarlarla danışmaq üçün yazışmaq əvəzinə yanlarına gedin.


Sadə işləri (sənəd oxuma, baxış) ayaqüstü edin.


Telefona qalxıb hərəkət etmək üçün xatırlatma qurun.


Televizora baxarkən reklam fasilələrində qısa hərəkətlər edin.

ÇOX OXUNANLAR
 Azərbaycanda transplantasiyanın tarixi   
Azərbaycan-Britaniya Peşəkarlar Assosiasiyası və Böyük Britaniya Rəqəmsal Səhiyyə Şurası Londonda tarixi elmi konfransa imza atıb
ATU tələbələri və Hərbi Tibb fakültəsinin rezidentləri üçün “Hərbi psixiatriya” adlı dərs vəsaiti hazırlanıb
Professor Məhəmməd Kərimov Fransada EVF 2026 beynəlxalq konqresində iştirak edib
Respublika QİÇS-lə Mübarizə Mərkəzi Salyanda İİV-ə görə müayinələr aparıb
İnfeksion və parazitar xəstəliklər çox vaxt qeyri-spesifik əlamətlərlə başlayır - İnfeksionist Elvira Əliyeva
Böyük Britaniyada yaradılmış ilk Azərbaycan təşkilatı olan AABP
Samux Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında BLS təlimi keçirilib
Respublika QİÇS-lə Mübarizə Mərkəzi Şamaxıda İİV-ə görə müayinələr aparıb
Laçın RMX-da maarifləndirici təlim: “Allergik xəstəliklərin profilaktikası, erkən diaqnostikası, müalicəsi və risk faktorları” 
Quba rayonunun Qonaqkənd kəndində səyyar tibbi müayinələr təşkil edilib
 XMTU nümayəndə heyəti ATU-nun klinikalarında olub   
Səmimiyyəti və peşəkarlığı ilə seçilən həkim  Minirə Baxşəliyeva - “Həkimlərimizi tanıyaq!” rubrikası 
“Elektron resept” tətbiqinin istifadə dairəsinin genişləndirilməsi məqsədilə maarifləndirici seminar təşkil olunub
 ATU-da “Uşaqlarda genetik və irsi metabolik xəstəliklər” fənnini tədris edən nevroloq İspaniyada magistraturanı uğurla başa vurub