Kolorektal xərçəng: Erkən aşkarlama həyat qurtarır
17.05.2026 10:07
Kolorektal xərçəng — yoğun bağırsaq və düz bağırsaqda inkişaf edən bədxassəli şişdir. Dünyada ən çox rast gəlinən xərçəng növlərindən biridir, lakin erkən mərhələdə aşkarlandıqda tam müalicə mümkündür.
 

Bu barədə Aztibb.az-a HTC Cliniva Hospitalın ümumi cərrahı, proktoloq və endoskopisti Anar Əliyev məlumat verib.

Həkim bildirib ki, əksər hallarda xəstəlik əvvəlcə polip (xoşxassəli törəmə) kimi başlayır, zamanla bədxassəli şişə çevrilə bilər. Bu proses illərlə davam edir — yəni profilaktika üçün vaxt var.

Əlamətləri hansılardır?
Nəcisdə qan (gizli və ya açıq)
Bağırsaq vərdişlərində dəyişiklik (qəbizlik / ishal)
Qarın ağrısı, köp
Səbəbsiz çəki itkisi
Xroniki yorğunluq (qanazlığı ilə bağlı)
Erkən mərhələdə çox zaman simptomsuz keçir.
 
Risk faktorları:
45 yaşdan yuxarı
Ailədə kolorektal xərçəng və ya polip tarixi
Lifdən kasad, yağlı qidalanma
Fiziki passivlik
Xroniki bağırsaq xəstəlikləri.
 
Skrininq – nə vaxt və necə?
45 yaşdan sonra mütəmadi yoxlanış tövsiyə olunur
Gizli qan testi (FOBT/FIT)
Kolonoskopiya — qızıl standartdır
Kolonoskopiya zamanı poliplər aşkar edilərək eyni anda götürülə bilər.
 
Qarşısını almaq mümkündürmü?
Bəli — risk ciddi şəkildə azaldıla bilər:
Lifli qidalarla zəngin qidalanma
Fiziki aktiv həyat tərzi
Çəkinin normada saxlanması
Skrininq müayinələrini gecikdirməmək
ÇOX OXUNANLAR
Hövsan Tibb Mərkəzinin həkimi Adil Qubadov vəfat edib
 Tədris Cərrahiyyə Klinikasında uğurlu diz protezi əməliyyatı icra olunub   
Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasında Beynəlxalq Tibb Bacıları Günü münasibətilə tədbir keçirilib
 Türkiyə Respublikasının Tokat Qaziosmanpaşa Universitetinin əməkdaşı ATU-da təcrübə keçib   
Professor Gəray Gəraybəyli Azərbaycan Kamandan Oxatma Federasiyasının baş katibi ilə görüşüb
Teymur Musayev Müqəddəs Vatikanın “Bambino Gesu” Pediatrik Xəstəxanasının prezidenti ilə görüşüb
Pirallahı Tibb Mərkəzi tərəfindən Ümummilli Liderin 103-cü ildönümünə həsr olunan velomarafon təşkil edilib
Uşaqlıq boynu xərçəngönü xəstəliklərinin erkən aşkarlanmasında kolposkopiyanın rolu
Şahbuz rayonunun Kolanı kəndində tibbi aksiya
 Mərkəzi Gömrük Hospitalının həkimləri professor Hikmət Əlizadəni kliniki ölümdən xilas edib   
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında növbəti uğurlu cərrahi müdaxilə
 “Tibbi genetikada bildiklərimiz və yeniliklər” mövzusunda elmi seminar keçirilib   
Diaqnoz Tibb Mərkəzinin radioloqu Çində beynəlxalq konfransda iştirak edib
Sabunçu Tibb Mərkəzində Ulu Öndər Heydər Əliyevin xatirəsi anılıb
Protein sağlam qalmaq üçün vacib qida maddəsidir - Fərhad Burzu