Kolorektal xərçəng: Erkən aşkarlama həyat qurtarır
17.05.2026 10:07
Kolorektal xərçəng — yoğun bağırsaq və düz bağırsaqda inkişaf edən bədxassəli şişdir. Dünyada ən çox rast gəlinən xərçəng növlərindən biridir, lakin erkən mərhələdə aşkarlandıqda tam müalicə mümkündür.
 

Bu barədə Aztibb.az-a HTC Cliniva Hospitalın ümumi cərrahı, proktoloq və endoskopisti Anar Əliyev məlumat verib.

Həkim bildirib ki, əksər hallarda xəstəlik əvvəlcə polip (xoşxassəli törəmə) kimi başlayır, zamanla bədxassəli şişə çevrilə bilər. Bu proses illərlə davam edir — yəni profilaktika üçün vaxt var.

Əlamətləri hansılardır?
Nəcisdə qan (gizli və ya açıq)
Bağırsaq vərdişlərində dəyişiklik (qəbizlik / ishal)
Qarın ağrısı, köp
Səbəbsiz çəki itkisi
Xroniki yorğunluq (qanazlığı ilə bağlı)
Erkən mərhələdə çox zaman simptomsuz keçir.
 
Risk faktorları:
45 yaşdan yuxarı
Ailədə kolorektal xərçəng və ya polip tarixi
Lifdən kasad, yağlı qidalanma
Fiziki passivlik
Xroniki bağırsaq xəstəlikləri.
 
Skrininq – nə vaxt və necə?
45 yaşdan sonra mütəmadi yoxlanış tövsiyə olunur
Gizli qan testi (FOBT/FIT)
Kolonoskopiya — qızıl standartdır
Kolonoskopiya zamanı poliplər aşkar edilərək eyni anda götürülə bilər.
 
Qarşısını almaq mümkündürmü?
Bəli — risk ciddi şəkildə azaldıla bilər:
Lifli qidalarla zəngin qidalanma
Fiziki aktiv həyat tərzi
Çəkinin normada saxlanması
Skrininq müayinələrini gecikdirməmək
ÇOX OXUNANLAR
AMEA-da akademik Vəli Axundovun 110 illiyi qeyd edilib
Təcrübəli infeksionist Nəzakət Salmanova vəfat edib
 Mərkəzi Klinikaya xadimə vəzifəsinə işçilər tələb olunur
İnkişaf, tərəqqi, sülh və təhlükəsizlik bəyannaməsi  
Şamaxı Rayon Mərkəzi Xəstəxanasının mütəxəssisləri tərəfindən loqoped xidməti təşkil olunub
 Sumqayıt Tibb Mərkəzinin direktoru vətəndaşları qəbul edib   
 TƏBİB vətəndaşlara göstərilən tibbi xidmətlərin keyfiyyətinin yüksəldilməsi istiqamətində tədbirlərə başlayıb   
Yeni Klinikanın Sterilizasiya bölməsinin müdiri “Həkim vaxtı” verilişinin qonağı olub
Yer kürəsində 11–12 iyun tarixlərində maqnit qasırğaları gözlənilir
 AQTA sədrinin müavini İstanbulda beynəlxalq forumda iştirak edib   
Varikosel diaqnozu ilə müraciət edən pasiyent üzərində uğurlu cərrahi əməliyyat icra edilib - Tədris Cərrahiyyə Klinikası
 AQTİ əczaçı ixtisası üzrə namizədlərin işə qəbulunu elan edir   
 Xaçmaz RMX-da maarifləndirici tədbir: “Travmatik şok və tibbi yardım”
Şərur rayonunun Püsyan kəndində tibbi müayinə aksiyası: 43 nəfər müayinə olunub  
 Şirvan ŞMX-da kəllə və üz sümüklərinin osteosintezi əməliyyatı uğurla icra olunub