Kolorektal xərçəng: Erkən aşkarlama həyat qurtarır
17.05.2026 10:07
Kolorektal xərçəng — yoğun bağırsaq və düz bağırsaqda inkişaf edən bədxassəli şişdir. Dünyada ən çox rast gəlinən xərçəng növlərindən biridir, lakin erkən mərhələdə aşkarlandıqda tam müalicə mümkündür.
 

Bu barədə Aztibb.az-a HTC Cliniva Hospitalın ümumi cərrahı, proktoloq və endoskopisti Anar Əliyev məlumat verib.

Həkim bildirib ki, əksər hallarda xəstəlik əvvəlcə polip (xoşxassəli törəmə) kimi başlayır, zamanla bədxassəli şişə çevrilə bilər. Bu proses illərlə davam edir — yəni profilaktika üçün vaxt var.

Əlamətləri hansılardır?
Nəcisdə qan (gizli və ya açıq)
Bağırsaq vərdişlərində dəyişiklik (qəbizlik / ishal)
Qarın ağrısı, köp
Səbəbsiz çəki itkisi
Xroniki yorğunluq (qanazlığı ilə bağlı)
Erkən mərhələdə çox zaman simptomsuz keçir.
 
Risk faktorları:
45 yaşdan yuxarı
Ailədə kolorektal xərçəng və ya polip tarixi
Lifdən kasad, yağlı qidalanma
Fiziki passivlik
Xroniki bağırsaq xəstəlikləri.
 
Skrininq – nə vaxt və necə?
45 yaşdan sonra mütəmadi yoxlanış tövsiyə olunur
Gizli qan testi (FOBT/FIT)
Kolonoskopiya — qızıl standartdır
Kolonoskopiya zamanı poliplər aşkar edilərək eyni anda götürülə bilər.
 
Qarşısını almaq mümkündürmü?
Bəli — risk ciddi şəkildə azaldıla bilər:
Lifli qidalarla zəngin qidalanma
Fiziki aktiv həyat tərzi
Çəkinin normada saxlanması
Skrininq müayinələrini gecikdirməmək
ÇOX OXUNANLAR
 Azərbaycanda transplantasiyanın tarixi   
Azərbaycan-Britaniya Peşəkarlar Assosiasiyası və Böyük Britaniya Rəqəmsal Səhiyyə Şurası Londonda tarixi elmi konfransa imza atıb
ATU tələbələri və Hərbi Tibb fakültəsinin rezidentləri üçün “Hərbi psixiatriya” adlı dərs vəsaiti hazırlanıb
Professor Məhəmməd Kərimov Fransada EVF 2026 beynəlxalq konqresində iştirak edib
Respublika QİÇS-lə Mübarizə Mərkəzi Salyanda İİV-ə görə müayinələr aparıb
İnfeksion və parazitar xəstəliklər çox vaxt qeyri-spesifik əlamətlərlə başlayır - İnfeksionist Elvira Əliyeva
Böyük Britaniyada yaradılmış ilk Azərbaycan təşkilatı olan AABP
Samux Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında BLS təlimi keçirilib
Respublika QİÇS-lə Mübarizə Mərkəzi Şamaxıda İİV-ə görə müayinələr aparıb
Laçın RMX-da maarifləndirici təlim: “Allergik xəstəliklərin profilaktikası, erkən diaqnostikası, müalicəsi və risk faktorları” 
Quba rayonunun Qonaqkənd kəndində səyyar tibbi müayinələr təşkil edilib
 XMTU nümayəndə heyəti ATU-nun klinikalarında olub   
Səmimiyyəti və peşəkarlığı ilə seçilən həkim  Minirə Baxşəliyeva - “Həkimlərimizi tanıyaq!” rubrikası 
“Elektron resept” tətbiqinin istifadə dairəsinin genişləndirilməsi məqsədilə maarifləndirici seminar təşkil olunub
 ATU-da “Uşaqlarda genetik və irsi metabolik xəstəliklər” fənnini tədris edən nevroloq İspaniyada magistraturanı uğurla başa vurub