Kolorektal xərçəng: Erkən aşkarlama həyat qurtarır
17.05.2026 10:07
Kolorektal xərçəng — yoğun bağırsaq və düz bağırsaqda inkişaf edən bədxassəli şişdir. Dünyada ən çox rast gəlinən xərçəng növlərindən biridir, lakin erkən mərhələdə aşkarlandıqda tam müalicə mümkündür.
 

Bu barədə Aztibb.az-a HTC Cliniva Hospitalın ümumi cərrahı, proktoloq və endoskopisti Anar Əliyev məlumat verib.

Həkim bildirib ki, əksər hallarda xəstəlik əvvəlcə polip (xoşxassəli törəmə) kimi başlayır, zamanla bədxassəli şişə çevrilə bilər. Bu proses illərlə davam edir — yəni profilaktika üçün vaxt var.

Əlamətləri hansılardır?
Nəcisdə qan (gizli və ya açıq)
Bağırsaq vərdişlərində dəyişiklik (qəbizlik / ishal)
Qarın ağrısı, köp
Səbəbsiz çəki itkisi
Xroniki yorğunluq (qanazlığı ilə bağlı)
Erkən mərhələdə çox zaman simptomsuz keçir.
 
Risk faktorları:
45 yaşdan yuxarı
Ailədə kolorektal xərçəng və ya polip tarixi
Lifdən kasad, yağlı qidalanma
Fiziki passivlik
Xroniki bağırsaq xəstəlikləri.
 
Skrininq – nə vaxt və necə?
45 yaşdan sonra mütəmadi yoxlanış tövsiyə olunur
Gizli qan testi (FOBT/FIT)
Kolonoskopiya — qızıl standartdır
Kolonoskopiya zamanı poliplər aşkar edilərək eyni anda götürülə bilər.
 
Qarşısını almaq mümkündürmü?
Bəli — risk ciddi şəkildə azaldıla bilər:
Lifli qidalarla zəngin qidalanma
Fiziki aktiv həyat tərzi
Çəkinin normada saxlanması
Skrininq müayinələrini gecikdirməmək
ÇOX OXUNANLAR
Kriminal zəhərlənmələr:mərgümüş və risindən poloniuma və epibatidinə qədər
Qobustan RMX-da patronaj xidmətinin təşkili ilə bağlı təlim keçirilib
Üsküdar Universitetinin bir qrup tələbəsi ATU-da kliniki təcrübə proqramını uğurla başa vurub
Təcili tibbi yardım briqadaları doğuş proseslərini uğurla icra edib
Mərkəzi Gömrük Hospitalında AZDAS İB və DAS Derneğinin nümayəndələri ilə görüş keçirilib
Milli Hematologiya və Transfuziologiya Mərkəzində “Aplastik anemiya” mövzusunda seminar keçirilib
Mərkəzi Gömrük Hospitalının travmatoloqu AZTV-yə müsahibə verib
Doğuş təcili tibbi yardım avtomobilində həyata keçirilib
IV ixtisas qrupu üzrə keçid balları dəyişəcək
Naxçıvanın Dırnıs Kənd Ailə Sağlamlıq Mərkəzində tibbi müayinə aksiyası keçirilib
Pirallahı Tibb Mərkəzində oftalmoloji xidmətlərin əlçatanlığı genişləndirilir
Yüksək risk, güclü komanda: uğurla həyata keçirilən qeysəriyyə əməliyyatı
ATU ailəsinin üzvü Ramal Təbib oğlu: “İnam nə qədər çoxdursa, məqsəd o qədər yaxındır”
Lerik Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında növbəti qanvermə AKSİYASI
AQTA-nın sədri süd və süd məhsullarının emalı zavodunda olu