Azərbaycan Tibb Universitetinin (ATU) Tədris Terapevtik Klinikasının müalicə işləri üzrə direktor müavini Fəridə Hacıyevanın və həkim-rezidentlərinin iştirakı ilə növbəti ənənəvi seminar keçirilib.

 

"COVID-19 və ürək" mövzusuna həsr olunan seminarda klinikanın Uşaq kardiorevmatologiya şöbəsinin həkimi, dosent Ülviyyə Hacıyeva uşaqlarda post-COVID və bu zaman ürəkdə olan dəyişikliklər haqqında ətraflı məlumat verib.

 

Bütün dünya ölkələrində SARS CoV-2 infeksiyasına yoluxma sayının əhəmiyyətli dərəcədə azaldığını və xəstəliyin üçüncü dalğasının artıq arxa plana keçdiyini deyən məruzəçi hazırki dövrdə həkimləri narahat edən başlıca məsələnin bu xəstəliyin nəticələri olduğunu bildirib. O, qeyd edib ki, alimlər COVID-19 keçirən uşaq və yeniyetmələrin bir qismində tam sağalmanın, digərlərində isə yeni, geri dönən və ya davam edən simptomların olması faktı ilə rastlaşırlar: "Koronavirus keçirən bəzi uşaqların (bəzi böyüklər kimi) niyə həftələr və ya aylar boyu sağlamlıq problemləri ilə mübarizə aparması sualı pandemiyanın ən böyük sirrlərindən biri olub, valideynlər üçün narahatlıq doğurur. Dünyanın aparıcı universitet klinikalarının müşahidələrinə əsasən, bir sıra hallarda sağlam və aktiv olan, yəni idmanla məşğul olan uşaqlar belə COVID-19 ilkin virus infeksiyasını keçirib sağaldıqdan bir neçə ay sonra normal həyata (məktəbə, idmana) qayıtmağa mane olan geniş spektrli simptomlarla mübarizə aparmağa davam edirlər. Beləliklə, COVID-19-dan sağalan insanlarda müəyyən simptomların uzun müddət müşahidə olunması onlarda koronavirusdan sonrakı, yəni, post-COVID və ya "uzun sürən COVID" (Long Covid) vəziyyətinin olması kimi qiymətləndirildi və bu termin Xəstəliklərin Beynəlxalq Klassifikasiyasına ( XBT-10 ) U09.9 kodu ilə daxil oldu".

 

Ü.Hacıyevanın sözlərinə görə, koronavirus keçirmiş uşaqlarda sonradan görülən ürək ağırlaşmaları haqqında az məlumat var. Bu nadir hal olsa da, uşaqlarda hər hansı ürək şikayətləri baş verərsə, vaxtında aşkar və müalicə olunmadığı təqdirdə uşaq həyatı üçün təhlükəli ola bilər. Məruzəçi qeyd edib ki, müasir sübutlar göstərir ki, aktiv COVID-19 hadisələri azalsa da, miokardit kimi post-COVID ürək ağırlaşmaları artmaqdadır. Uzunmüddətli koronavirusun patogenezi tam məlum deyil. Simptomların geniş heterojenliyi bunun çoxsistemli bir xəstəlik olduğunu göstərir. Bu haqda bir sıra hipotezlər (virusun persistenziyası, autoimmun reaksiyaların inkişafı, Makrofaqların aktivləşməsi sindromu(MCAS), viral genomun retrotranskripsiya edilməsi və DNT-yə inteqrasiyası) alimlər tərəfindəndən irəli sürülür. Hazırki dövrdə tədqiqatçılar post-Covidin inkişaf etmə səbəbini və dəyişikliklərin dinamikasını araşdırıb anlamağa çalışırlar.

 

Həkim uşaqların ürəyində şikayətləri olarsa valideynlərin hansı yöndə davranmalı olduqlarına dair məsləhətlərini də verib. Bildirib ki, COVID-19 zamanı və ondan sonrakı dövrdə uşaqlarda ürəkdə ağrı və ya ürək döyüntüsü kimi şikayətlər olduqda ürəyin klinik və instrumental müayinəsi, EKQ, EXO-KG, lazım gəldikdə HOLTER-EKQ aparılmalı, ultrasəs müayinəsində ürəyin disfunksiyası aşkar olunan uşaqlar ürək MRT-dən keçməlidirlər. Koronavirus keçirən bütün uşaqlar yenidən idmanla məşğul olmağa qayıtmaq üçün icazə əldə etmək məqsədilə əvvəl pediatr və kardioloqa müraciət edilməlidir. Onun sözlərinə görə, COVID-19 orta ağır və ya ağır halda keçirən uşaq və yeniyetmələr məktəbə qayıtmazdan və ya idmana başlamazdan əvvəl mütləq olaraq ürək testləri də daxil olmaqla hərtərəfli kliniki-instrumental müayinədən keçməlidirlər.

 

Sonda klinikanın həkim-rezidentlərilə birgə mövzu ətrafında geniş müzakirələr aparılıb, suallar cavablandırılıb.