Tanınmış pulmonoloq, Amerika Həkimlər Kollegiyasının eksperti, tibb elmləri doktoru, professor Əlizamin Sadıqov sosial şəbəkədə COVID-19-la bağlı tövsiyələrini paylaşıb.
Aztibb.az həmin tövsiyələri təqdim edir:
- Bütün həkimlər yüksək dozada C vitamini yazırlar. Ancaq bu düzgün deyil. Onsuz da bu virus qanı laxtalandıraraq ağciyər arter venoz trombozunu, insult, infarktı yaradır. Bu yandan da böyük doza C vitamini qanı qatılaşdırır. Ümumiyyətlə, C vitamininin patogenetik təyini də mənasızdır, çünki o ancaq kollagen yaradır. Bütün Bakı Azitromisin içir, ancaq heç bir təsiri yoxdur.
- Əgər ailədə bir adam COVID-19 tutulubsa, sözsüz hamısı tutulub. Kontaktda olanlar analizi neqativ çıxanlar da COVID-19-a yoluxmuş sayılır. 80% hallarda koronavirus simptomsuz keçir.
- COVID-19-un tüğyan etdiyi bir vaxtda adi qrip olmur. Ona görə kataral əlamətləri olan, analizi neqativ çıxan hər bir kəsə bu virusa yoluxmuş kimi baxılmalıdır. 14 gun evdə qalmalıdır. Adi qrip COVID-19-dan heç nə ilə fərqlənmir. Tək iybilmə, dad bilmə burada çox pozulur.
- Temperaturun 37,4-ə qədər olması norma sayılır. Asimptomatik COVID-19 xəstələrinə heç bir müalicə lazım deyil.
- Yüngül əlamətləri olan xəstələrə də müalicə lazım deyil, 14 gun evdə qalmaları və çox maye qəbul etmələri kifayətdir. Ancaq yaşlı, risk qrupuna aid xəstələrə antiviral ve antikoaqulyant müalicə təyin olunur.
- Antiviral dərmanlardan arbidolu, erqoferonu, tamiflunu boş yere qəbul etməyin, heç bir təsiri yoxdur. Yalnız Favipiravir tam təsdiqini tapmasa da, xəstəliyin erkən fazalarında 8-ci gününə qədər təyin edildikdə effekt verir.
- Təngnəfəsliyi olan ağır xəstələrə respirator distress sindromunda, sitokin qasırgasında Favipiravir təsir etmir. Burada Remdesevir öz effektliyini tam təsdiqləyib. Xəstəliyin 8-ci günündən intubasiya olmayanlara 5 gün, intubasiya olanlara 10 gün təyin olunur və çox effekt verir.
- Xəstəliyin əsas ağırlıq göstəricisi d-dimer və limfositlərin sayına baxmaq lazımdır. Limfositləri 0 olan xəstə ölur.
- Arterial trombozda aspirin, venoz trombozda antikoaqulyant təyin olunur. Türklər sağalandan sonra da aspirini 3 həftə içməyi məsləhət görürlər. Ağciyər arteriyalarının venoz trombozu təhlükəsində heparin və ya kleksanı 1 ay təyin etmək lazımdır. Belə olmadığı halda, bəzən Coviddən sağalmış xəstə xəstəliyin 28-ci günündə qəfildən ölür.

