-Şəbnəm həkim, vaxtında aşkarlanmayan diabet hansı fəsadlarla nəticələnə bilər?

 

- Öncə qeyd etmək istəyirəm ki, şəkərli diabet insulinin təsir effektinin pozulması nəticəsində yaranan, qanda şəkərin yüksəlməsi ilə xarakterizə olunan metabolik xəstəlikdir. Şəkərli diabet xəstəliyi vaxtında aşkarlanmadıqda və müalicə olunmadıqda xəstələrdə ketoasidoz: ürəkbulanma, qusma, iştahanın olmaması, qarında ağrılar, ağızdan aseton iyinin gəlməsi, huşun itməsi inkişaf edir və bu da çox vaxt komatoz vəziyyətə gətirib çıxarır.

 

Şəkərli diabet zamanı xroniki hiperqlikemiya bir çox orqanların zədələnməsinə, gözlərin, böyrəklərin, sinirlərin, ürəyin və qan damarlarının çatışmazlığına səbəb olur. Diabet xəstəliyində həm mikro, həm də makroangiopatiyalar inkişaf edir. Diabetik makroangiopatiyaların tipik təzahürü miokard infarktı, insult, periferik damarların xəstəlikləridir. Sonuncular zamanı xəstələri aşağı ətraflarda arabir sancma, keyləşmə, pəncələrdə soyuğa davamsızlıq, yanğı, ağrı narahat edir.

 

Bir neçə il ərzində bu şikayətlər əsasən sakit vəziyyətdə qeyd olunur, sonra isə daimi və intensiv xarakter daşıyır. Şəkərli diabet vaxtında aşkarlanıb müalicə olunmadıqda gözün torlu qişası ciddi şəkildə zədələnir və bu, görmənin zəifləməsinə və hətta korluğa səbəb ola bilər. Diabeti zamanı böyrəklərin də funksiyası pozulur, sidiklə zülalın ifrazı artır, nəticədə 20% xəstələrdə böyrək çatışmazlığı inkişaf edir. Xəstənin həyatını xilas etmək üçün böyrək köçürülməsi əməliyyatı və ya hemodializ tələb olunur.

 

Qan dövranının pozulması nəticəsində şəkərli diabet xəstələrində diabetik pəncə deyilən xəstəlik yaranır ki, bu zaman periferik sinirlərin, damarların, dərinin, yumşaq toxumaların zədələnməsi ilə pəncələrdə yaranan gec sağalan yaralar və nekrotik proseslər müşahidə olunur. Bütün bu fəsadlardan qorunmaq üçün ildə iki dəfə endokrinoloqa müraciət etmək və şəkərli diabet müayinəsindən keçmək lazımdır.