Yaddaş zəifləməsinin səbəbi beyində deyil, bağırsaqda ola bilər - Tədqiqat
26.09.2026 08:18

Elm adamları uzun müddətdir bağırsaqla beyin arasındakı əlaqəni, yəni “bağırsaq-beyin oxu”nu araşdırırlar. Bu əlaqədə mühüm rol oynayan vagus siniri həzm sistemi ilə beyin arasında siqnalların ötürülməsini təmin edir.

Aztibb.az xəbər verir ki, "Nature" jurnalında dərc olunan araşdırmada yaşlı siçanların bağırsaq mikrobiotası gənc siçanlara köçürülüb. Nəticədə gənc heyvanlarda yaddaş göstəricilərinin yaşlı siçanlara bənzədiyi müşahidə olunub. Tədqiqatçılar bağırsaq bakteriyalarını antibiotiklərlə aradan qaldırdıqda isə gənc siçanların koqnitiv göstəriciləri yenidən yaxşılaşıb.

Araşdırmaya görə, bağırsaq mikrobiotasında yaşla bağlı dəyişikliklər müəyyən maddələrin, o cümlədən orta zəncirli yağ turşularının artmasına səbəb olur. Bu proses bağırsaqda iltihabı gücləndirərək vagus siniri vasitəsilə ötürülən siqnalları zəiflədə bilər. Nəticədə bağırsaqla beynin yaddaş mərkəzi olan hipokamp arasındakı əlaqə pozulur və yeni məlumatların yadda saxlanması çətinləşir.

Tədqiqatın diqqətçəkən nəticələrindən biri bu prosesin siçanlarda geri çevrilə bilməsidir. Vagus sinirinin stimullaşdırılması və ya GLP-1 reseptor agonistləri adlanan preparatların tətbiqi yaşlı siçanlarda yaddaş göstəricilərini yaxşılaşdırıb.

Alimlər vurğulayırlar ki, nəticələr hələ insanlar üçün müalicə tövsiyəsi demək deyil. Xüsusilə hər hansı probiotik, qida əlavəsi və ya “bağırsaq təmizlənməsi” üsulunun yaddaş itkisini önlədiyinə dair sübut yoxdur.

Bununla belə, araşdırma yaşla bağlı koqnitiv zəifləməyə yeni yanaşma ortaya qoyur. Gələcək müalicələr yalnız beyinə deyil, bağırsaq mikrobiotasının tənzimlənməsinə, iltihabın azaldılmasına və bağırsaq-beyin əlaqəsinin gücləndirilməsinə də yönələ bilər.

ÇOX OXUNANLAR
Elmi-Tədqiqat Tibbi Profilaktika İnstitutu vakansiya elan edir
Ümumdünya Ürək Gününə həsr olunmuş seminar və “Minimal İnvaziv Mitral Qapaq Təmiri” kursu keçiriləcək
Bakı Sağlamlıq Mərkəzinin əməkdaşı ÜST-nin səhiyyə işçi qüvvəsinin dayanıqlılığına həsr olunmuş konfransında iştirak edir
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında yeni doğulmuş körpə üzərində mürəkkəb əməliyyat icra olunub
50 yaşlı pasiyentdən çəkisi 6 kiloqramdan artıq olan nəhəng mioma cərrahi yolla xaric edilib
ATU tələbələri üçün ödənişsiz müayinə aksiyası təşkil olunacaq  
Sumqayıt Tibb Mərkəzində maarifləndirici təlim: “Məişət zorakılığına qarşı birlikdə” 
Elmi fəaliyyətə dair hesabatların elektronlaşması üzrə təlim
 TƏBİB və ABADD arasında Əməkdaşlıq Memorandumu imzalanıb   
 Yeni Klinikanın invaziv kardioloqu beynəlxalq konqresdə həmsədr olub   
 Şərur rayonunun Kərimbəyli kəndində tibbi aksiya: 98 nəfər müayinə olunub   
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında növbəti uğurlu əməliyyat
 Şirvan Şəhər Mərkəzi Xəstəxanasında daha bir lor əməliyyatı uğurla icra olunub   
 Samux RMX-da növbəti qanvermə aksiyası: 120-dən artıq könüllü şəxs iştirak edib