Bitkilərdəki bioloji aktiv birləşmələrin necə sintez olunduğunu araşdıran alimlər onların biosintetik yollarını müəyyənləşdiriblər. Tədqiqatın nəticələri bu maddələrin xərçəngə qarşı potensialından istifadə etməklə yeni dərmanların hazırlanmasına imkan yarada bilər.

Aztibb.az "Sciencedaily" nəşrinə istinadən yazır ki, ABŞ-ın Purdue Universitetindəntədqiqat qrupunun bildirdiyinə görə, bəzi bitkilər tibbi baxımdan əhəmiyyətli birləşmələr ehtiva etsə də, onların miqdarı olduqca azdır və ənənəvi ekstraksiya üsulları kifayət qədər məhsul əldə etməyə imkan vermir. Bu maddələrin bitkidə necə əmələ gəldiyini müəyyənləşdirmək isə onların daha yüksək miqdarda istehsalının, o cümlədən mühəndislik yolu ilə dəyişdirilmiş bitkilərdə və tibbi məqsədlər üçün mikroorqanizmlərdə sintezinin qarşısını açır.

Tədqiqatçılar bildirirlər ki, timol, karvakrol və timohidroxinon kimi monoterpen spirtləri kəklikotu, yabanı kəklikotu və digər Lamiaceae fəsiləsinə aid bitkilər üçün xarakterik birləşmələrdir. Bu maddələr antibakterial, spazmolitik və antitümor xüsusiyyətlərinə görə xüsusi maraq doğurur.

Alimlər Almaniyanın Martin Lüter adına Halle-Vittenberq Universiteti və Miçiqan Dövlət Universitetinin tədqiqatçıları ilə əməkdaşlıq edərək timohidroxinonun yaranmasına səbəb olan biosintetik yolu müəyyənləşdiriblər.

Tədqiqatın ilk müəllifi Pan Liao bildirib ki, əldə olunan nəticələr bitkilərdə və digər orqanizmlərdə yüksək dəyərə malik bioloji aktiv maddələrin məqsədyönlü istehsalı üçün yeni imkanlar yaradır. Bu birləşmələr yalnız tibbi məqsədlər üçün deyil, həm də qida əlavələri, parfümeriya, kosmetika və digər sahələrdə istifadə olunur.

Araşdırmanın mühüm nəticələrindən biri timol və karvakrolun əmələ gəlmə mexanizmi ilə bağlı əvvəlki təsəvvürlərin dəqiqləşdirilməsidir. Alimlər bu maddələrin aromatik strukturunun əvvəlcədən ehtimal edildiyi kimi p-simendən deyil, γ-terpinendən bir neçə aralıq mərhələ vasitəsilə formalaşdığını müəyyən ediblər.

Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, bitkilərdə qiymətli birləşmələrin biosintez mexanizmlərinin öyrənilməsi onların gələcəkdə daha səmərəli üsullarla əldə edilməsinə və yeni dərman preparatlarının hazırlanmasına şərait yarada bilər.