Qulaq kiri, ilk baxışdan xoşagəlməz görünsə də, qulaq sağlamlığında mühüm qoruyucu rol oynayır. Həkimlərin sözlərinə görə, bu maddə qulaq kanalında bakteriyaların çoxalmasını çətinləşdirir, dərinin sağlamlığını qoruyur və qulağa yad cisimlərin daxil olmasının qarşısını alır.
Aztibb.az "The Epoch Times" nəşrinə istinadən yazır ki, qulaq kirinin mühitinin pH göstəricisi 5,0–7,0 arasında dəyişir. Bu nisbətən turş mühit bakterial və göbələk infeksiyalarından qorunmağa, həmçinin qulaq kanalındakı mikroorqanizmlər arasında tarazlığın saxlanmasına kömək edir.
Əksər hallarda qulağı xüsusi vasitələrlə təmizləməyə ehtiyac yoxdur. Qulaq kanalı özünü təmizləmək xüsusiyyətinə malikdir. Kanalda yerləşən xırda tüklər və danışarkən, çeynəyərkən çənənin hərəkəti köhnə qulaq kirini, dəri qalıqlarını və çirkləri tədricən qulağın girişinə doğru hərəkət etdirir.
Qulaq kirinin miqdarı və konsistensiyası insandan insana dəyişir. Daha qalın və yapışqan qulaq kiri qulaq kanalından daha çətin xaric ola bilər. Qulağın ölçüsü də burada rol oynayır: dar qulaq kanalı kirin toplanmasına daha çox şərait yarada bilər.
Qulaq kirinin rənginin tünd olması isə öz-özlüyündə xəstəlik əlaməti sayılmır. Onun rəngi və görünüşü insandan insana dəyişə bilər və rəng diaqnostik göstərici hesab edilmir.
Qulaq çöpündən istifadə etmək təhlükəli ola bilər
Mütəxəssislər qulaq çöpündən istifadəyə ehtiyatla yanaşırlar. Çünki qulaq çöpü kiri çıxarmaq əvəzinə onu qulaq kanalının daha dərin hissələrinə itələyə bilər. Bu isə kirin toplanmasına, ağrıya və digər problemlərə səbəb ola bilər.
Qulaq kiri həqiqətən yığılıbsa, onun yumşaldılması üçün apteklərdə satılan xüsusi damcılardan istifadə edilə bilər. Mənbədə bəzi hallarda yağdan, o cümlədən jojoba yağından və hidrogen peroksiddən də bəhs olunur. Bununla belə, qulağın yuyulması zamanı mayenin qulaqda qalması əlavə risk yarada bilər. Xüsusilə qulaq kirinin qoruyucu təbəqəsi aradan qalxdıqda və nəm qulaq kanalında qaldıqda bakteriyaların çoxalması asanlaşa bilər.
Qulaq kiri yuxu vəziyyətindən də təsirlənə bilər. Mütəxəssisin sözlərinə görə, insanın yatdığı tərəfdəki qulaqda kir daha çox toplana bilər. Qulağın yastıqla təması istilik və nəmi artıraraq qulaq kanalında kirin sıxlaşmasına səbəb ola bilər.
Eşitmə aparatları, qulaqdaxili qulaqcıqlar və səs-küydən qorunmaq üçün istifadə edilən qulaq tıxacları da qulaq kirinin daha dərinə keçməsinə səbəb ola bilər. Bu vasitələrdən müntəzəm istifadə edən və eşitmə ilə bağlı problem yaşayan şəxslərə həkim müayinəsi tövsiyə olunur.
Qulaq kiri xəstəliklərin aşkarlanmasına kömək edə bilərmi?
Tədqiqatçılar qulaq kirinin yalnız qoruyucu deyil, müəyyən diaqnostik xüsusiyyətlərə də malik ola biləcəyini araşdırıblar. Mənbədə 2019-cu ildə Braziliyada aparılan araşdırmada xərçəng xəstələri ilə sağlam insanların qulaq kiri nümunələri müqayisə edildiyi və sınaqdan keçirilmiş nümunələrdə iki qrupu fərqləndirə bilən 27 bioloji marker müəyyənləşdirildiyi bildirilir.
Daha sonra 1000-dən çox nümunənin təhlilini əhatə edən araşdırmada bu yanaşmanın xərçəngin müxtəlif mərhələlərini aşkar etmək, xoşxassəli və bədxassəli şişləri fərqləndirmək və remissiya əlamətlərini müəyyənləşdirmək imkanları araşdırılıb. Bu nəticələr qulaq kirinin gələcəkdə diaqnostik biomaterial kimi potensialını göstərsə də, söhbət tədqiqat nəticələrindən gedir.
Qulaqda hansı hallarda həkimə müraciət edilməlidir?
Qulaqda uzun müddət davam edən tutulma və təzyiq hissi, güclü və keçməyən ağrı, səbəbi bilinməyən güclü küy və ya eşitmə itkisi həkim tərəfindən qiymətləndirilməlidir. Bu əlamətlərin səbəbi yalnız qulaq kiri olmaya bilər; qulaq kanalının tutulması, maye toplanması, sinus problemləri və orta və ya daxili qulaq iltihabı da belə şikayətlərə səbəb ola bilər.
Xüsusilə qəfil yaranan eşitmə itkisi təcili tibbi qiymətləndirmə tələb edir. Mənbədə sensorinevral eşitmə itkisində müalicənin mümkün qədər erkən başlanmasının vacib olduğu və kortikosteroid müalicəsinin ilk mərhələdə faydalı ola biləcəyi qeyd olunur.
Ümumilikdə, qulaq kiri qulağın təbii müdafiə sisteminin bir hissəsidir və normal halda qulaq özünü təmizləyir. Problem yarandıqda isə qulağı ev şəraitində dərin təmizləməyə çalışmaq əvəzinə LOR həkiminə müraciət etmək daha təhlükəsiz yanaşmadır.
