Kərə yağı, yoxsa marqarin? Bir vaxtlar cavab olduqca aydın idi. Kkərə yağı tanış və ənənəvi məhsul, marqarin isə daha ucuz, lakin sağlamlıq baxımından şübhəli alternativ hesab olunurdu. Lakin marqarinin bu reputasiyası müəyyən qədər onun əvvəlki dövrlərdə istifadə olunan tərkibindən qaynaqlanırdı. Hər iki məhsulla bağlı qidalanma tövsiyələri isə illər ərzində əhəmiyyətli dərəcədə dəyişib.
Aztibb.az "Taboolanews"a istindaən yazır ki, bu gün seçim əvvəlki qədər birmənalı deyil. Çünki marqarinin düzgün növünü seçdikdə daha az doymuş yağ qəbul etmək mümkündür.
Mövzunu daha dərindən araşdıran dietoloq Angel Luk bu barədə qeyd edir: “Mən marqarinə üstünlük verirəm, çünki onun tərkibində doymuş yağ daha azdır və zeytun yağı kimi sağlam yağlardan hazırlana bilər.”
Əgər bu fikir sizi təəccübləndirirsə, bunun səbəbi, ehtimal ki, marqarinin mürəkkəb tarixçəsidir. Əvvəlki dövrlərdə istehsal olunan marqarinlərin tərkibində çox vaxt qismən hidrogenləşdirilmiş yağlar (PHO) olurdu. Bu yağlar süni trans yağların əsas mənbələrindən biri idi. Trans yağlar “pis” xolesterin kimi tanınan LDL xolesterinin səviyyəsini yüksəldir və ürək xəstəlikləri riskini artırır.
Nəticədə ABŞ Qida və Dərman Administrasiyası (FDA) qismən hidrogenləşdirilmiş yağların qidalarda istifadəsini “ümumiyyətlə təhlükəsiz hesab edilən” (GRAS) maddə kimi qəbul etmədi. İstehsalçılara 2018-ci ildən sonra əksər hallarda qida məhsullarına PHO əlavə etməyə icazə verilmədi. Bununla belə, xüsusi müraciət əsasında müəyyən istifadələr üçün əlavə bir il keçid müddəti verildi.
Bu, müasir marqarinlərin niyə əvvəlkilərdən fərqləndiyini izah etməyə kömək edir.
Mütəxəssisin sözlərinə görə, kərə yağı, kulinariya üçün istifadə olunan bərk yağlar, palma çəyirdəyi yağı və hətta kokos yağı kimi bərk yağlarla müqayisədə marqarinin tərkibində doymuş yağ daha azdır və bu da onu ürək-damar sağlamlığı baxımından daha yaxşı seçimə çevirir.
Bu gün əsas səhiyyə təşkilatları arasında formalaşmış ümumi yanaşmaya görə, doymamış bitki yağlarından hazırlanan yumşaq və hidrogenləşdirilməmiş marqarinlər düzgün növ seçildikdə və həddindən artıq istifadə edilmədikdə kərə yağı ilə müqayisədə daha yaxşı seçim ola bilər.
Marqarin seçimləri və əsl kərə yağı lehinə arqumentlər
Məlumatlara görə, marqarin 1869-cu ildə imperator III Napoleonun elan etdiyi müsabiqə çərçivəsində yaradılıb. Bu gün isə marqarinlərin tərkibi və xüsusiyyətləri brendə və istifadə olunan inqrediyentlərə görə əhəmiyyətli dərəcədə fərqlənir.
Yumşaq və ya maye formada olan marqarinlər adətən daha yaxşı seçim hesab olunur. Çünki bərk çubuq formasında satılan marqarinlərdə doymuş yağın miqdarı daha yüksək ola bilər. Məhsul seçərkən qablaşdırmanın üzərindəki “Qida dəyərləri” bölməsinə baxmaqla doymuş yağ və natriumun miqdarını nəzarətdə saxlamaq mümkündür.
Qidalanma xüsusiyyətlərindən əlavə, kərə yağı ilə marqarin arasında xüsusilə dad və tekstura baxımından mühüm fərqlər də var.
Marqarin seçimlərinə gəlincə, Angel Luk bildirir: “Mən uzun illərdir marqarindən istifadə edirəm və onların müxtəlif çeşidlərini, məsələn, yüngül (tərkibinə su əlavə edilib, buna görə də bişirmə üçün çox yaxşı deyil, lakin tost üçün uyğundur) və vegan variantlarını yüksək qiymətləndirirəm.”
Bununla belə, əsl kərə yağının sevilən məhsul olduğunu inkar etmək çətindir və onu tamamilə rasiondan çıxarmağa ehtiyac yoxdur.
Kərə yağının özünəməxsus dadı və teksturası bəzi bişmiş məmulatları, sousları və digər yeməkləri daha ləzzətli edir. Buna görə də ondan az miqdarda istifadə etmək çox vaxt məqsədəuyğundur.
