Ev şəraitində aparılan sadə test kolorektal xərçəngdən ölüm riskini 43 faiz azalda bilər
22.08.2026 12:49

İsveçdə 14 il ərzində aparılan müşahidə göstərib ki, kolorektal xərçəng skrininqində iştirak bu xəstəlikdən ölüm riskinin 43 faiz azalması ilə əlaqəlidir.

 

Aztibb.az "JAMA Network Open jurnalı"na istinadən yazır ki, Karolinska İnstitutu və Umeo Universitetinin alimləri 2008-ci ildən Stokholm və Qotland bölgələrində həyata keçirilən kolorektal xərçəng skrininq proqramının məlumatlarını araşdırıblar. Araşdırmaya 376 511 nəfər daxil edilib və iştirakçılar 14 ilədək izlənilib. Bu müddət ərzində kolorektal xərçəngdən 1 668 ölüm halı qeydə alınıb.


İsveçdə 60–74 yaşlı insanlara hər iki ildən bir kolorektal xərçəng skrininqindən keçmək təklif olunur. Bunun üçün onlara ev şəraitində istifadə edilən test dəsti verilir və nəcisdə gizli qan yoxlanılır. Nəticə müsbət olduqda, adətən kolonoskopiya təyin edilir.

Skrininqə dəvət və faktiki iştirak fərqli nəticələr göstərib

Alimlər 2008–2012-ci illərdə skrininqə dəvət olunan insanları nəzarət qrupu ilə müqayisə ediblər. Statistik düzəlişlərdən sonra skrininqə dəvət olunmaq kolorektal xərçəngdən ölüm riskinin 26 faiz azalması ilə əlaqələndirilib.

Skrininqdə faktiki iştirak edənlər arasında isə nisbi ölüm riskinin 43 faiz daha aşağı olduğu müəyyənləşdirilib.

Tədqiqatın müəlliflərindən, Karolinska İnstitutunun dosenti Yohannes Blomun sözlərinə görə, əvvəlki qiymətləndirmələr skrininqə dəvət olunanlarda xəstəlikdən ölüm riskinin 14 faiz aşağı olduğunu göstərmişdi. Yeni araşdırma isə skrininqdə birbaşa iştirak edənlər arasında ölüm göstəricisinin daha əhəmiyyətli dərəcədə aşağı olduğunu ortaya qoyub.

Tədqiqatçılar nəzarət qrupunda sonradan skrininqdən keçmək imkanı əldə edən şəxsləri və dəvətə baxmayaraq iştirak etməyən insanları da nəzərə alıblar. Bununla belə, müəlliflər əldə olunan nəticələrin statistik düzəlişlərdən asılı olduğunu və müəyyən qeyri-müəyyənliyin qaldığını vurğulayırlar.

Y. Blomun bildirdiyinə görə, dəvət olunan insanların təxminən üçdə biri test pulsuz və nisbətən sadə olsa da, nəcis nümunəsini təqdim etmir.

Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, araşdırmanın əsas üstünlükləri iştirakçıların sayının çox olması, uzunmüddətli müşahidə və İsveçin tibbi reyestrlərindən istifadə imkanının olmasıdır.

Səadət Abdullayeva
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Səadət Bayramova: Səhiyyədə QHT–dövlət əməkdaşlığı daha sistemli qurulmalıdır
Kriminal zəhərlənmələr:mərgümüş və risindən poloniuma və epibatidinə qədər
Qobustan RMX-da patronaj xidmətinin təşkili ilə bağlı təlim keçirilib
Mərkəzi Gömrük Hospitalında AZDAS İB və DAS Derneğinin nümayəndələri ilə görüş keçirilib
Milli Hematologiya və Transfuziologiya Mərkəzində “Aplastik anemiya” mövzusunda seminar keçirilib
Üsküdar Universitetinin bir qrup tələbəsi ATU-da kliniki təcrübə proqramını uğurla başa vurub
Təcili tibbi yardım briqadaları doğuş proseslərini uğurla icra edib
Mərkəzi Gömrük Hospitalının travmatoloqu AZTV-yə müsahibə verib
Doğuş təcili tibbi yardım avtomobilində həyata keçirilib
Dermatovenerologiya ixtisası: elmi-tibbi hazırlıq, müasir diaqnostika və müalicə yanaşmaları
II sinif skelet anomaliyasının korreksiyası məqsədilə xəstə üzərində ortognatik cərrahiyyə əməliyyatı icra olunub
IV ixtisas qrupu üzrə keçid balları dəyişəcək
Naxçıvanın Dırnıs Kənd Ailə Sağlamlıq Mərkəzində tibbi müayinə aksiyası keçirilib
Yüksək risk, güclü komanda: uğurla həyata keçirilən qeysəriyyə əməliyyatı
Pirallahı Tibb Mərkəzində oftalmoloji xidmətlərin əlçatanlığı genişləndirilir