Ev şəraitində aparılan sadə test kolorektal xərçəngdən ölüm riskini 43 faiz azalda bilər
22.08.2026 12:49

İsveçdə 14 il ərzində aparılan müşahidə göstərib ki, kolorektal xərçəng skrininqində iştirak bu xəstəlikdən ölüm riskinin 43 faiz azalması ilə əlaqəlidir.

 

Aztibb.az "JAMA Network Open jurnalı"na istinadən yazır ki, Karolinska İnstitutu və Umeo Universitetinin alimləri 2008-ci ildən Stokholm və Qotland bölgələrində həyata keçirilən kolorektal xərçəng skrininq proqramının məlumatlarını araşdırıblar. Araşdırmaya 376 511 nəfər daxil edilib və iştirakçılar 14 ilədək izlənilib. Bu müddət ərzində kolorektal xərçəngdən 1 668 ölüm halı qeydə alınıb.


İsveçdə 60–74 yaşlı insanlara hər iki ildən bir kolorektal xərçəng skrininqindən keçmək təklif olunur. Bunun üçün onlara ev şəraitində istifadə edilən test dəsti verilir və nəcisdə gizli qan yoxlanılır. Nəticə müsbət olduqda, adətən kolonoskopiya təyin edilir.

Skrininqə dəvət və faktiki iştirak fərqli nəticələr göstərib

Alimlər 2008–2012-ci illərdə skrininqə dəvət olunan insanları nəzarət qrupu ilə müqayisə ediblər. Statistik düzəlişlərdən sonra skrininqə dəvət olunmaq kolorektal xərçəngdən ölüm riskinin 26 faiz azalması ilə əlaqələndirilib.

Skrininqdə faktiki iştirak edənlər arasında isə nisbi ölüm riskinin 43 faiz daha aşağı olduğu müəyyənləşdirilib.

Tədqiqatın müəlliflərindən, Karolinska İnstitutunun dosenti Yohannes Blomun sözlərinə görə, əvvəlki qiymətləndirmələr skrininqə dəvət olunanlarda xəstəlikdən ölüm riskinin 14 faiz aşağı olduğunu göstərmişdi. Yeni araşdırma isə skrininqdə birbaşa iştirak edənlər arasında ölüm göstəricisinin daha əhəmiyyətli dərəcədə aşağı olduğunu ortaya qoyub.

Tədqiqatçılar nəzarət qrupunda sonradan skrininqdən keçmək imkanı əldə edən şəxsləri və dəvətə baxmayaraq iştirak etməyən insanları da nəzərə alıblar. Bununla belə, müəlliflər əldə olunan nəticələrin statistik düzəlişlərdən asılı olduğunu və müəyyən qeyri-müəyyənliyin qaldığını vurğulayırlar.

Y. Blomun bildirdiyinə görə, dəvət olunan insanların təxminən üçdə biri test pulsuz və nisbətən sadə olsa da, nəcis nümunəsini təqdim etmir.

Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, araşdırmanın əsas üstünlükləri iştirakçıların sayının çox olması, uzunmüddətli müşahidə və İsveçin tibbi reyestrlərindən istifadə imkanının olmasıdır.

Səadət Abdullayeva
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Anar Bayramov səhiyyə naziri təyin edilib
       Azərbaycanlı həkim beynəlxalq nüfuza malik fəxri ada layiq görülüb             
TƏBİB Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyinə verilib
Cərrah-transplantoloq Kamran Beydullayev - Peşəkar həkimlərimizi tanıyaq! 
Teymur Musayev səhiyyə naziri vəzifəsindən azad edilib, Baş nazirin müavini təyin olunub
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında laparoskopik sol tərəfli hemikolektomiya əməliyyatı uğurla icra olunub
 ATU tələbəsi IAC 2026-da ölkəmizi uğurla təmsil edib   
 ATU-da “III Pediatrik Otorinolarinqologiya” konfransı keçirilib   
İnfarktdan sonra ürəyi zədələnmələrdən qorumağın yolu tapılıb   
 Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasının həkim-ginekoloqu beynəlxalq konfransda poster təqdim edib   
 Azərbaycan Tibb Universiteti ilə “AzerMDS” arasında əməkdaşlığın yeni mərhələsi başlayır   
Ağdaşın Əmirarx kəndində tibbi aksiya: 31 nəfər kənd sakini müayinə olunub  
Zəngin iş təcrübəsinə malik həkim - Tofiq Quliyev
Tibb müəssisələrində hicab məhdudiyyəti ilə bağlı yayılan sənəd saxtadır - Birgə açıqlama
DİM-lərə töhfə: ATU-da tibb kolleclərinin müəllimləri üçün müasir klinik tədris yanaşmaları müzakirə olunub