İnsanlar eyni yaşda olsalar da, orqanizmləri fərqli sürətlə qocalır. Yeni araşdırma artıq çəki və piylənmənin yalnız müxtəlif xəstəliklərin riskini artırmadığını, həm də orqanizmin bioloji qocalma prosesini sürətləndirə biləcəyini göstərir.

Aztibb.az "Planet Today" nəşrinə istinadən yazır ki, Sıçuan Universitetinin Qərbi Çin Xəstəxanasının alimləri piylənmə ilə qocalma arasındakı əlaqəni və hər iki prosesdə rol oynayan ümumi bioloji mexanizmləri araşdırıblar. Tədqiqatın nəticələri Genes & Diseases jurnalında dərc olunub.

Qocalma hüceyrələrdə zədələnmələrin zamanla toplanması ilə gedən mürəkkəb bioloji prosesdir. Xroniki iltihab və DNT zədələnməsi qocalmanın əsas mexanizmləri sırasında yer alır. Piylənmə isə bu proseslərin bir neçəsini eyni vaxtda aktivləşdirə bilər.

Piy toxumasında immun hüceyrələrin toplanması xroniki iltihaba səbəb olur. Piylənmə zamanı makrofaqların immun hüceyrələr arasındakı payının təxminən 10 faizdən 40 faizdən yuxarı yüksələ bildiyi qeyd olunur. Davamlı iltihab həmçinin insulin müqavimətinin yaranmasına və metabolik pozuntulara səbəb ola bilər.

Piylənmə hüceyrələrin qocalması ilə əlaqəli digər mexanizmlərə də təsir edir. Bunlardan biri telomerlərin qısalmasıdır. Xromosomların uclarında yerləşən telomerlər hüceyrə hər bölündükdə qısalır və həddindən artıq qısaldıqda hüceyrə bölünməsini dayandırır. Araşdırmalar piylənməsi olan gənclərdə telomerlərin daha qısa ola biləcəyini göstərir.

Bundan başqa, piylənmə oksidləşdirici stress və epigenetik dəyişikliklərlə də əlaqələndirilir. Epigenetik mexanizmlər DNT-nin ardıcıllığını dəyişmədən genlərin fəaliyyətinə təsir göstərir. Alimlər piylənmənin bəzi toxumalarda yaşlanma ilə bağlı epigenetik dəyişiklikləri sürətləndirə biləcəyini düşünürlər.

Ümumilikdə, tədqiqat piylənmənin sadəcə yaşa bağlı xəstəliklər üçün risk faktoru deyil, bioloji qocalmanı sürətləndirə bilən kompleks vəziyyət ola biləcəyinə dair sübutları gücləndirir. Bununla belə, bu əlaqənin mexanizmlərini və piylənmənin bioloji yaşa təsirinin dəqiq miqyasını müəyyənləşdirmək üçün əlavə araşdırmalara ehtiyac var.