Qida allergiyalarının gizli səbəbi - Alimlər "keçirici bağırsaq" fenomeninə diqqət çəkirlər
02.08.2026 07:50

ABŞ-da aparılan yeni tədqiqatlar göstərib ki, dünyada "keçirici bağırsaq sindromu" (ing. leaky gut) kimi tanınan bağırsaq keçiriciliyinin artması qida allergiyalarının daha ağır keçməsinə səbəb ola bilər. Alimlər bağırsaq mikrobiotasındakı tarazlığın pozulmasının ağır, hətta həyati təhlükə yaradan allergik reaksiyaların inkişaf riskini artırdığı barədə xəbərdarlıq edirlər.

Aztibb.az "The Journal of Immunology" jurnalında dərc olunan araşdırmaya istinadən yazır ki, Minnesota Universiteti Tibb Fakültəsinin alimləri tərəfindən aparılan tədqiqatda  bağırsaq baryerinin zədələnməsi ilə qida allergiyalarının ağırlığı arasında birbaşa əlaqə müəyyən edilib.

Bağırsaq baryerinin zədələnməsi toksinlərin qana keçməsinə şərait yaradır

Sağlam həzm sistemində bağırsaq divarı qida maddələrinin və suyun sorulmasını təmin edən, eyni zamanda zərərli maddələrin qana keçməsinin qarşısını alan qoruyucu baryer rolunu oynayır.

Lakin bağırsaq mikrobiotasında yaranan dəyişikliklər bu baryerin keçiriciliyini artırır. Nəticədə tam həzm olunmamış qida hissəcikləri, bakteriyalar və onların toksinləri qan dövranına keçə bilir ki, bu da immun sisteminin həddindən artıq aktivləşməsinə səbəb olur.

Qastroenteroloq və qidalanma üzrə mütəxəssis Dr. Alexa Weingarden və həmkarlarının apardıqları araşdırmada bağırsaq baryeri zədələnmiş iştirakçıların qida allergenlərinə qarşı daha ağır klinik əlamətlər göstərdiyi müəyyən olunub.

İmmun sistemində tarazlıq pozulur

Laborator analizlər bağırsaq keçiriciliyinin artmasının immun hüceyrələrinin balansını dəyişdirdiyini göstərib.

Araşdırmada bağırsaq keçiriciliyi yüksək olan şəxslərdə allergik reaksiyaların və anafilaksiyanın inkişafında mühüm rol oynayan Th2 tipli immun hüceyrələrinin sayının artdığı, əksinə allergik reaksiyaları tənzimləyən və immun sistemi tarazlaşdıran Treg hüceyrələrinin isə əhəmiyyətli dərəcədə azaldığı müşahidə edilib.

Yeni müalicə üsullarına ümid

Dr. Alexa Weingarden bildirib ki, bağırsaq mikrobiotası ilə immun sistemi arasındakı qarşılıqlı əlaqənin daha yaxşı öyrənilməsi gələcəkdə qida allergiyalarının müalicəsi üçün yeni yanaşmaların hazırlanmasına imkan yarada bilər.

Alimlər gələcək klinik tədqiqatlarda bağırsaq baryerini bərpa edən və allergik reaksiyaları zəiflədən faydalı bakteriya növlərini müəyyən etməyi hədəfləyirlər.

Hazırda "keçirici bağırsaq sindromu" termini geniş istifadə olunsa da, bu anlayış bütün tibbi cəmiyyətlər tərəfindən ayrıca xəstəlik kimi qəbul edilmir. Bununla belə, bağırsaq keçiriciliyinin artmasının müxtəlif iltihabi və immunoloji proseslərlə əlaqəsi barədə elmi araşdırmalar davam edir. Bu səbəbdən mövcud nəticələrin daha geniş klinik tədqiqatlarla təsdiqlənməsinə ehtiyac var.

Səadət Məmmədova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
1 nömrəli Birləşmiş Uşaq Xəstəxanasının və 27 nömrəli Şəhər Poliklinikasının baş həkimləri təltif olunub
 Respublika Təcili və Təxirəsalınmaz Tibbi Yardım Mərkəzinin anestezioloq-reanimatoloqları üçün simulyasiya təlimi keçirilib   
“Gündəlik təcrübədə klinik genetik testlərin inteqrasiyası” mövzusunda multidissiplinar elmi seminar keçirilib
 Kəlbəcərdə axtarış tədbirləri zamanı itkin düşmüş şəhidlərə aid insan qalıqları aşkarlanıb   
 Professor Rəna Şirəliyeva Respublika Diaqnostika Mərkəzində pasiyentlərin xidmətindədir     
 İSİM-in nümayəndələri
        Abituriyentlərə təhsil və karyera imkanları təqdim olunub          
Hamilə pasiyent üzərində laparoskopik öd kisəsi əməliyyatı uğurla icra olunub
Oğuz rayonunda 220-dən çox uşaq tibbi müayinələrə cəlb olunub
Ağsu Rayon Mərkəzi Xəstəxanasının həkimi uzun sürən xəstəlikdən sonra vəfat edib
 Quba RMX-da 0–3 aylıq körpələrin planlı profilaktik müayinələri həyata keçirilir   
Düz bağırsağın sallanması nədir?
 Yardımlının Şıxlar və Gölyeri kəndlərində səyyar tibbi müayinə aksiyası təşkil olunub
Antibiotiklərin bağırsağa təsiri
 Kolonoskopiyadan qorxmağa dəyərmi?