Hamiləlik zamanı yüksək temperatur uşağın beyin inkişafı üçün artan risk yarada bilər. Yeni araşdırma göstərib ki, hamiləlik dövründə yüksək temperaturun təsiri körpəlik dövründə və sonrakı illərdə nevroloji dəyişikliklərə səbəb ola bilər.
Aztibb.az "Environment International" jurnalında dərc olunan tədqiqatın nəticələrinə diqqət çəkib:
Araşdırmaya görə, bu potensial zərərli dəyişikliklər beynin məlumatların emalı, yuxu, oyaqlıq və şüurun tənzimlənməsində mühüm rol oynayan talamus nahiyəsində baş verir.
İspaniyanın Barselona Qlobal Sağlamlıq İnstitutunun tədqiqatçısı Esme Essers bildirib ki, gələcək araşdırmalar erkən yaşlarda yüksək temperaturun neyroinkişaf pozuntularının yaranmasına təsir edib-etmədiyini və talamusun inkişafındakı dəyişikliklərin bu əlaqəni izah edib-etməyəcəyini araşdırmalıdır.
Tədqiqatda 3 251 hollandiyalı uşağın məlumatlarından istifadə olunub. Onların hamısı 2002-ci ildə başlayan uzunmüddətli müşahidə proqramının iştirakçıları olub və inkişafları ana bətnindən yetkinlik yaşına qədər izlənilib.
Tədqiqatın həmmüəllifi Laura Qranes qeyd edib ki, məqsəd mayalanma anından 8,5 yaşa qədər istilik və soyuğa məruz qalmanın gec uşaqlıq və yeniyetməlik dövründə beyin inkişafı ilə əlaqəsini, həmçinin beynin hansı dövrlərdə daha həssas olduğunu müəyyənləşdirmək idi.
Alimlər xüsusi iqlim modelindən istifadə edərək hər bir uşaq üçün hamiləlik dövründə həftəlik açıq hava temperaturunu, doğulduqdan sonra isə 8,5 yaşadək aylıq orta temperatur göstəricilərini hesablayıblar.
Daha sonra bu temperatur dəyişiklikləri beynin 11 müxtəlif nahiyəsində müşahidə olunan dəyişikliklərlə müqayisə edilib. Xüsusilə, uşaqların 10 və 14 yaşlarında çəkilmiş maqnit-rezonans tomoqrafiyası (MRT) görüntüləri təhlil olunub.
Araşdırmanın nəticələrinə görə, yalnız talamusun həcmi hamiləlik və ya körpəlik dövründə yüksək temperaturun təsiri ilə əlaqəli olub.
Tədqiqatçılar bildirirlər ki, talamus hamiləliyin çox erkən mərhələlərində formalaşmağa başlayır və normal inkişaf üçün sabit qan təchizatına ehtiyac duyur. Bu isə onu yüksək temperaturun təsirlərinə qarşı daha həssas edir. İsti hava plasentaya və dölə gedən qan axınını azalda bilər.
Müəyyən olunub ki, döl və körpəlik dövründə gündüz və gecə temperaturunun orta hesabla təxminən 20°C olduğu şəraitə məruz qalan uşaqlarda 9–15 yaş arasında talamusun inkişafı, eyni inkişaf mərhələsində orta temperaturu 12°C olan mühitdə yaşayan uşaqlarla müqayisədə daha ləng gedib.
Alimlər hesab edirlər ki, bunun mümkün səbəblərindən biri isti havanın anada stress hormonlarının səviyyəsini artırmasıdır. Eyni zamanda, yüksək temperatur plasentanın dölü bu hormonal dəyişikliklərdən qoruma qabiliyyətini zəiflədə bilər.
