Marsın qiymətli mineralları alimləri həyəcanlandırdı - Qədim həyatın izləri axtarılır
28.07.2026 13:32

Alimlər hesab edirlər ki, Marsda aşkar olunan bəzi qiymətli minerallar qədim həyatın izlərini daşıya bilər. Son illərdə aparılan tədqiqatlar göstərib ki, Qırmızı planetdə qranat, opal, yaqut və sapfirin aid olduğu korund kimi minerallar mövcuddur. Bu minerallar Yer üzündəki analoqlarından fərqlənsə də, Marsın geoloji keçmişi haqqında mühüm məlumatlar verə bilər.

Aztibb.az "MedLinks" portalına istinadən yazır ki, bu yaxınlarda alimlər ilk dəfə Mars mənşəli meteoritdə qranat aşkar ediblər. Qranatlar geoloqlar üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyır, çünki onların əmələ gəlməsi zamanı qeydə alınan temperatur və təzyiq şəraiti süxurların necə formalaşdığını müəyyən etməyə imkan verir. Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, bu mineral ya Marsın dərin qatlarında yüksək təzyiq və temperatur altında, ya da asteroid toqquşması nəticəsində yaranmış ola bilər.

Bundan başqa, NASA-nın Curiosity və Perseverance marsoxodları Marsın müxtəlif bölgələrində opal yataqları da aşkar ediblər. Opal suyun iştirakı ilə formalaşdığı üçün alimlər bu mineralı qədim mikrob həyatının mümkün izlərini axtarmaq üçün ən perspektivli süxurlardan biri hesab edirlər. Daha əvvəl Mars mənşəli Naxla meteoritində də od opalına bənzər mineral aşkarlanmışdı.

Mütəxəssislərin fikrincə, əgər Marsda nə vaxtsa mikroskopik həyat mövcud olubsa, onun izləri məhz opal yataqlarında qorunub qalmış ola bilər.

Bununla yanaşı, NASA-nın Perseverance marsoxodunun topladığı nümunələr arasında Çeyava şəlaləsi (Cheyava Falls) adlanan ərazidən götürülmüş süxur da xüsusi maraq doğurur. Alimlər bu nümunəni Marsda vaxtilə bioloji proseslərin baş verməsinə dair indiyədək əldə olunan ən güclü dəlillərdən biri hesab edirlər.

Lakin bu ehtimalı təsdiqləmək üçün süxur nümunələrinin Yerə gətirilərək laboratoriyalarda araşdırılması vacibdir. Hazırda isə Marsdan nümunələrin geri qaytarılması missiyasının gələcəyi qeyri-müəyyən olaraq qalır və bu da Qırmızı planetdə qədim həyatın izlərinin araşdırılmasını ləngidə bilər.

Səadət Məmmədova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Könüllü qanvermə praktikası müasir transfuzologiyada qan təhlükəsizliyinin təmin olunmasının ən effektiv modelidir - MÜSAHİBƏ
Elmi-Tədqiqat Kardiologiya İnstitutunun əməkdaşı Çində beynəlxalq seminarda iştirak edir
 Goranboy RMX-da könüllü qanvermə aksiyası keçirilib
Mərkəzi Gömrük Hospitalının terapevti Mədəniyyət TV-nin “Səhərçağı” proqramına müsahibə verib
Mərkəzi Klinikanın əməkdaşlarına Fəxri fərmanlar təqdim olunub
 Günay Əhmədova Azərbaycan Radioloqlar Cəmiyyətinin IV Tədris Konfransında məruzə ilə çıxış edib   
Ağdərə rayonu Vəngli kəndində yaşayan sakinlərin səyyar tibbi aksiyası həyata keçirilib
 Professor Rəna Şirəliyeva Respublika Diaqnostika Mərkəzində pasiyentlərin xidmətindədir     
“Gündəlik təcrübədə klinik genetik testlərin inteqrasiyası” mövzusunda multidissiplinar elmi seminar keçirilib
 Kəlbəcərdə axtarış tədbirləri zamanı itkin düşmüş şəhidlərə aid insan qalıqları aşkarlanıb   
 İsti havalarda günəşdən necə qorunmalıyıq?   
Travmatoloq-ortoped Müseyib Əhmədov ayaqqabı seçərkən diqqət edilməli əsas məqamları açıqlayıb
 İSİM-in nümayəndələri
Oğuz rayonunda 220-dən çox uşaq tibbi müayinələrə cəlb olunub
NDU-nun Tibb fakültəsinin tələbələrinin Türkiyədə beynəlxalq klinik təcrübə proqramı uğurla başa çatıb