Uşaqlıqda tez-tez deyilən "Televiziya beynini əridəcək" xəbərdarlığı elmi təsdiqini tapmağa başlayıb. Yeni araşdırma göstərir ki, televiziya izləməyə sərf olunan uzun saatlar beyin sağlamlığına mənfi təsir göstərə bilər.
Aztibb.az xəbər verir ki, "Alzheimer's and Dementia" jurnalında dərc olunan və 1 700-dən çox yetkin şəxsin təxminən 24 il ərzində izlənildiyi tədqiqatda müəyyən edilib ki, orta yaş dövründə uzun müddət televiziya izləyən kişilərdə beyin həcmi kiçilir.
Araşdırma göstərib ki, bu kiçilmə əsasən Alzheimer xəstəliyinə qarşı daha həssas olan beyin nahiyələrində baş verir və idrak funksiyalarının zəifləməsi ilə əlaqəli dəyişikliklər artır.
Eyni tədqiqat zamanı günün böyük hissəsini oturaq vəziyyətdə keçirən, lakin bu müddətdə krossvord həll edən, elektron məktubları cavablandıran və ya zehni fəaliyyət tələb edən işlərlə məşğul olan insanların beyin quruluşunun daha sağlam qaldığı müşahidə edilib.
Kişilərdə təsir daha güclü müşahidə olunub
Araşdırmada aşkar edilən cins fərqi alimləri təəccübləndirib. Televiziya izləmə müddəti ilə beyində baş verən struktur dəyişiklikləri arasındakı əlaqənin kişilərdə qadınlara nisbətən xeyli güclü olduğu müəyyən olunub.
Mütəxəssislər bunu qadınların oturaq vəziyyətdə keçirdikləri vaxtı daha tez-tez bölməsi və ya cinslər arasındakı bioloji fərqlərlə əlaqələndirirlər. Bundan əlavə, qadınların televiziyanı daha qısa fasilələrlə izlədiyi, kişilərin isə idman yarışları və filmlərə görə divanda daha uzun və fasiləsiz vaxt keçirdiyi qeyd olunur.
Oturarkən nə etdiyiniz də vacibdir
Cənubi Kaliforniya Universitetinin tədqiqatçıları bildirirlər ki, indiyədək əsas diqqət yalnız oturaq vəziyyətdə keçirilən vaxta yönəldilsə də, həmin vaxt ərzində hansı fəaliyyətin görülməsi də beyin sağlamlığı baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Televiziya izləmək zehni baxımdan passiv fəaliyyət hesab olunduğu halda, masa arxasında işləmək planlaşdırma, oxuma, yazma və problem həlli kimi idrak proseslərini aktivləşdirir. Bu cür zehni fəaliyyətlər beynin yaşlanmaya qarşı müqavimətini artıran "idrak ehtiyatı"nın formalaşmasına kömək edir.
Araşdırmanın nəticələri göstərir ki, müntəzəm fiziki məşqlər edilsə belə, uzun müddət televiziya izləməyin yaratdığı mənfi təsirlər tam aradan qalxmır. Mütəxəssislər beyin sağlamlığını qorumaq üçün ekran qarşısında uzun müddət qalan şəxslərə tez-tez fasilə verməyi tövsiyə edirlər.
