İqlim dəyişikliyi sağlamlığımızı necə təhdid edir? Mütəxəssislər artan risklərə diqqət çəkirlər
26.07.2026 13:10

İqlim dəyişikliyi artıq yalnız ekoloji problem deyil, həm də XXI əsrin ən ciddi ictimai səhiyyə çağırışlarından biri hesab olunur. Qlobal temperaturun artması, ekstremal hava hadisələrinin çoxalması və ətraf mühitdə baş verən dəyişikliklər insanların sağlamlığına birbaşa və dolayı təsirlər göstərir.

 

Aztibb.az "Dr. Sayman" virtual ekspertinin məlumatına istinadən yazır ki, mütəxəssislər bildirirlər ki, iqlim böhranının nəticələrinin azaldılması üçün səhiyyə sisteminin hazırlığının gücləndirilməsi və əhalinin maarifləndirilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

 

İqlim dəyişikliyi və ictimai səhiyyə arasındakı əlaqələrdən danışan mütəxəssislər vurğulayıblar ki, son illərdə daha tez-tez müşahidə olunan ekstremal isti dalğaları istilik vurması, susuzlaşma, ürək-damar və tənəffüs sistemi xəstəliklərinin ağırlaşması, eləcə də ölüm hallarının artması ilə müşayiət oluna bilər. Xüsusilə uzunmüddətli isti hava şəraiti yaşlı insanlar, uşaqlar və xroniki xəstəliklərdən əziyyət çəkən şəxslər üçün ciddi təhlükə yaradır.

 

Diqqətə çatdırılıb ki, havanın çirklənməsi də iqlim dəyişikliyinin sağlamlığa təsirini artıran əsas amillərdən biridir. Atmosferdə zərərli hissəciklərin və qazların miqdarının artması astma, xroniki obstruktiv ağciyər xəstəliyi, allergiyalar, ürək-damar xəstəlikləri və digər sağlamlıq problemlərinin yayılmasına səbəb olur.

 

Mütəxəssislər həmçinin bildiriblər ki, iqlim şəraitinin dəyişməsi yoluxucu və vektor mənşəli xəstəliklərin coğrafiyasını da genişləndirir. Temperaturun yüksəlməsi və yağıntı rejiminin dəyişməsi ağcaqanadlar, gənələr və digər daşıyıcılar vasitəsilə yayılan xəstəliklərin yeni ərazilərdə meydana çıxması riskini artırır. Bununla yanaşı, su və qida mənşəli infeksiyaların yayılma ehtimalı da yüksəlir.

 

Çıxışlarda qlobal və lokal iqlim risklərinin düzgün qiymətləndirilməsinin vacibliyi vurğulanıb. Bildirilib ki, hamilə qadınlar, azyaşlı uşaqlar, yaşlılar, əlilliyi olan şəxslər və xroniki xəstəliklərdən əziyyət çəkən insanlar iqlim dəyişikliyinin mənfi təsirlərinə qarşı daha həssas qruplar hesab olunur. Bu səbəbdən onların qorunmasına yönəlmiş xüsusi profilaktik tədbirlərin hazırlanması və səhiyyə xidmətlərinin bu risklərə uyğunlaşdırılması vacibdir.

 

Müzakirələr zamanı son illərdə daha çox rast gəlinən ekonarahatlıq (ekoanksiyete) mövzusuna da toxunulub. Mütəxəssislərin sözlərinə görə, iqlim böhranı ilə bağlı narahatlıq, qeyri-müəyyənlik və gələcəklə bağlı qorxular insanların psixoloji sağlamlığına mənfi təsir göstərərək stress, təşviş və depressiya hallarının artmasına səbəb ola bilər. Xüsusilə gənclər arasında bu problemin daha çox müşahidə olunduğu qeyd edilib.

 

Sonda vurğulanıb ki, iqlim dəyişikliyinin sağlamlıq sahəsində yaratdığı risklərin azaldılması yalnız dövlət qurumlarının deyil, bütün cəmiyyətin birgə məsuliyyətidir. Mütəxəssislər ətraf mühitin qorunması, sağlam həyat tərzinin təşviqi, erkən xəbərdarlıq sistemlərinin gücləndirilməsi və əhalinin iqlimlə bağlı sağlamlıq riskləri barədə maarifləndirilməsinin gələcəkdə mümkün itkilərin qarşısının alınmasında mühüm rol oynayacağını bildiriblər.

 
 
 
 
ÇOX OXUNANLAR
Anar Bayramov səhiyyə naziri təyin edilib
       Azərbaycanlı həkim beynəlxalq nüfuza malik fəxri ada layiq görülüb             
TƏBİB Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyinə verilib
Cərrah-transplantoloq Kamran Beydullayev - Peşəkar həkimlərimizi tanıyaq! 
Teymur Musayev səhiyyə naziri vəzifəsindən azad edilib, Baş nazirin müavini təyin olunub
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında laparoskopik sol tərəfli hemikolektomiya əməliyyatı uğurla icra olunub
 ATU tələbəsi IAC 2026-da ölkəmizi uğurla təmsil edib   
 ATU-da “III Pediatrik Otorinolarinqologiya” konfransı keçirilib   
İnfarktdan sonra ürəyi zədələnmələrdən qorumağın yolu tapılıb   
 Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasının həkim-ginekoloqu beynəlxalq konfransda poster təqdim edib   
 Azərbaycan Tibb Universiteti ilə “AzerMDS” arasında əməkdaşlığın yeni mərhələsi başlayır   
Ağdaşın Əmirarx kəndində tibbi aksiya: 31 nəfər kənd sakini müayinə olunub  
Zəngin iş təcrübəsinə malik həkim - Tofiq Quliyev
Tibb müəssisələrində hicab məhdudiyyəti ilə bağlı yayılan sənəd saxtadır - Birgə açıqlama
DİM-lərə töhfə: ATU-da tibb kolleclərinin müəllimləri üçün müasir klinik tədris yanaşmaları müzakirə olunub