Son illərdə obsesiv-kompulsiv pozuntunun (OKB) görülmə tezliyinin artdığını bildirən psixoloq Ferahnaz Şeyma Yılmaz bildirib ki, təkrarlanan obsesiv düşüncələr və kompulsiv davranışlarla xarakterizə olunan bu pozuntu insanların gündəlik həyatına, sosial münasibətlərinə və funksionallığına ciddi təsir göstərə bilər.
Aztibb.az "Haber Türk"ə istinadən yazır ki, ekspertin sözlərinə görə, erkən diaqnoz və düzgün müalicə ilə xəstəliyi nəzarət altına almaq mümkündür.
Psixoloq bildirib ki, son 10 ildə aparılan elmi araşdırmalar OKB-nin görülmə tezliyində nəzərəçarpacaq artım olduğunu göstərir. Araşdırmaların inkişafı ilə yanaşı, müalicə üsulları da xeyli təkmilləşib.
Aludəçilik gündəlik həyatınıza mənfi təsir göstərirsə...
Ferahnaz Şeyma Yılmazın sözlərinə görə, OKB insanın iradəsindən asılı olmayaraq zehninə gələn və güclü narahatlıq yaradan düşüncələr, həmçinin bu narahatlığı azaltmaq məqsədilə təkrarlanan davranışlarla xarakterizə olunur.
O bildirib: "Obsesiyalar insanın istəmədiyi halda təkrar-təkrar zehninə gələn düşüncələr, impulslar və ya təsəvvürlərdir. Kompulsiyalar isə bu düşüncələrin yaratdığı narahatlığı azaltmaq məqsədilə yerinə yetirilən təkrarlayıcı davranışlar və ya zehni hərəkətlərdir. Bir şəxsə OKB diaqnozu qoyulması üçün obsesiyalar, kompulsiyalar və ya hər ikisi birlikdə müşahidə olunmalı, eyni zamanda bunlar günün əhəmiyyətli hissəsini əhatə edərək həyat keyfiyyətinə mənfi təsir göstərməlidir."
Uşaqlarda da müşahidə oluna bilər
Ferahnaz Şeyma Yılmaz bildirib ki, obsesiv-kompulsiv pozuntu yalnız böyüklərdə deyil, uşaqlarda da rast gəlinə bilər.
Onun sözlərinə görə, kiçik yaşlı uşaqlar yaşadıqları takıntıları və ya təkrarlanan davranışların səbəbini ifadə etməkdə çətinlik çəkə bilərlər. Buna görə də valideynlər uşaqlarda müşahidə olunan qeyri-adi və davamlı şəkildə təkrarlanan davranışları diqqətlə izləməlidirlər.
Digər psixi xəstəliklərlə birlikdə müşahidə oluna bilər
Psixoloq qeyd edib ki, OKB bəzi hallarda təkbaşına meydana çıxa bilsə də, bəzi hallarda digər psixi pozuntularla birlikdə də müşahidə olunur.
Onun sözlərinə görə, depressiya, təşviş (anksiyete) pozuntuları, bipolyar pozuntu, şizofreniya, şəxsiyyət pozuntuları, fobiyalar, bədən dismorfik pozuntusu və yayılmış təşviş pozuntusu OKB ilə yanaşı rast gəlinə bilən xəstəliklər sırasındadır.
Müalicə prosesi səbir və əməkdaşlıq tələb edir
Ferahnaz Şeyma Yılmaz vurğulayıb ki, müalicə prosesində həm pasiyentin, həm də ailəsinin üzərinə mühüm məsuliyyət düşür.
"OKB bəzən müalicəyə müqavimət göstərə bilən və səbir tələb edən bir pozuntudur. Bununla belə, müasir elmi əsaslı müalicə üsulları sayəsində uğurlu nəticələr əldə etmək mümkündür. Müalicə prosesində təkcə pasiyentin deyil, onun ailəsinin və yaxın ətrafının da dəstəkləyici mövqe tutması vacibdir. Xəstəliyi tətikləyə biləcək davranışlardan çəkinilməsi və mütəxəssisin tövsiyələrinə əməl olunması müalicənin uğur şansını artırır", – deyə psixoloq bildirib.
Ferahnaz Şeyma Yılmaz sonda vurğulayıb ki, takıntılı düşüncələr və idarəolunmayan təkrarlayıcı davranışlar gündəlik həyata təsir göstərməyə başladıqda vaxt itirmədən psixi sağlamlıq üzrə mütəxəssisə müraciət etmək lazımdır. Erkən diaqnoz və düzgün müalicə sayəsində OKB-nin əlamətlərini nəzarət altına almaq, insanların sağlam və məhsuldar həyat sürməsinə nail olmaq mümkündür.
