Atmosferdə karbon qazının artması insan orqanizmində təhlükəli dəyişikliklər yaradır
26.07.2026 09:37

ABŞ-də minlərlə insanın qan analizlərinin nəticələrini əhatə edən Milli Sağlamlıq və Qidalanma Müayinəsi Sorğusunun (NHANES) məlumatları atmosferdə karbon qazının (CO₂) artması ilə insan orqanizmində baş verən bioloji dəyişikliklər arasında diqqətçəkən əlaqəni ortaya qoyub.

 

Aztibb.az "Labmedya" nəşrinə istinadən yazır ki, araşdırma dövründə atmosferdə karbon qazının konsentrasiyası milyon hissəcikdə 369-dan 420-dən yuxarı səviyyəyə yüksəlib. Eyni zamanda orqanizmdə turşu-qələvi balansının qorunmasında mühüm rol oynayan qan zərdabı bikarbonatının səviyyəsinin təxminən 7 faiz artdığı müəyyən edilib. Bununla yanaşı, sümük sağlamlığı və hüceyrə fəaliyyətində mühüm əhəmiyyət daşıyan kalsium və fosfor səviyyələrində davamlı azalma müşahidə olunub.

 

Mütəxəssislər hesab edirlər ki, bu dəyişikliklər insan orqanizminin sürətlə dəyişən atmosfer şəraitinə uyğunlaşmaq cəhdinin göstəricisidir. Bu fizioloji dəyişikliklər qısa müddətdə ciddi xəstəliklər yaratmasa da, uzunmüddətli perspektivdə sağlamlıq üçün ciddi risklər yarada bilər. Xüsusilə uşaqlar və gənc yaşlardan etibarən bu ekoloji şəraitə məruz qalan insanlar daha həssas risk qrupuna daxildir.

 

Alimlərin proqnozlarına görə, karbon emissiyalarının mövcud artım tempi davam edərsə, qarşıdakı 50 il ərzində orta bikarbonat göstəriciləri sağlam hesab olunan hədləri aşa bilər. Eyni zamanda kalsium və fosfor kimi həyati əhəmiyyətli mineralların səviyyəsinin daha da azalacağı gözlənilir ki, bu da sümük sağlamlığı, maddələr mübadiləsi və digər fizioloji proseslərə mənfi təsir göstərə bilər.

 

Tədqiqat müəllifləri bildirirlər ki, karbon qazının artması artıq təkcə iqlim dəyişikliyi və ətraf mühit problemi deyil, həm də insan sağlamlığı üçün uzunmüddətli ictimai səhiyyə təhdididir. Onların fikrincə, istixana qazı emissiyalarının azaldılması yalnız ekosistemin qorunması deyil, həm də gələcək nəsillərin sağlamlığının təmin edilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Səadət Məmmədova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Anar Bayramov səhiyyə naziri təyin edilib
       Azərbaycanlı həkim beynəlxalq nüfuza malik fəxri ada layiq görülüb             
TƏBİB Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyinə verilib
Teymur Musayev səhiyyə naziri vəzifəsindən azad edilib, Baş nazirin müavini təyin olunub
Cərrah-transplantoloq Kamran Beydullayev - Peşəkar həkimlərimizi tanıyaq! 
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında laparoskopik sol tərəfli hemikolektomiya əməliyyatı uğurla icra olunub
 ATU-da “III Pediatrik Otorinolarinqologiya” konfransı keçirilib   
 ATU tələbəsi IAC 2026-da ölkəmizi uğurla təmsil edib   
İnfarktdan sonra ürəyi zədələnmələrdən qorumağın yolu tapılıb   
 Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasının həkim-ginekoloqu beynəlxalq konfransda poster təqdim edib   
 Azərbaycan Tibb Universiteti ilə “AzerMDS” arasında əməkdaşlığın yeni mərhələsi başlayır   
Ağdaşın Əmirarx kəndində tibbi aksiya: 31 nəfər kənd sakini müayinə olunub  
Zəngin iş təcrübəsinə malik həkim - Tofiq Quliyev
 Mərkəzi Gömrük Hospitalı gələcəyin tibb mütəxəssislərinin yetişdiyi klinik tədris baza   
Tibb müəssisələrində hicab məhdudiyyəti ilə bağlı yayılan sənəd saxtadır - Birgə açıqlama