Atmosferdə karbon qazının artması insan orqanizmində təhlükəli dəyişikliklər yaradır
26.07.2026 09:37

ABŞ-də minlərlə insanın qan analizlərinin nəticələrini əhatə edən Milli Sağlamlıq və Qidalanma Müayinəsi Sorğusunun (NHANES) məlumatları atmosferdə karbon qazının (CO₂) artması ilə insan orqanizmində baş verən bioloji dəyişikliklər arasında diqqətçəkən əlaqəni ortaya qoyub.

 

Aztibb.az "Labmedya" nəşrinə istinadən yazır ki, araşdırma dövründə atmosferdə karbon qazının konsentrasiyası milyon hissəcikdə 369-dan 420-dən yuxarı səviyyəyə yüksəlib. Eyni zamanda orqanizmdə turşu-qələvi balansının qorunmasında mühüm rol oynayan qan zərdabı bikarbonatının səviyyəsinin təxminən 7 faiz artdığı müəyyən edilib. Bununla yanaşı, sümük sağlamlığı və hüceyrə fəaliyyətində mühüm əhəmiyyət daşıyan kalsium və fosfor səviyyələrində davamlı azalma müşahidə olunub.

 

Mütəxəssislər hesab edirlər ki, bu dəyişikliklər insan orqanizminin sürətlə dəyişən atmosfer şəraitinə uyğunlaşmaq cəhdinin göstəricisidir. Bu fizioloji dəyişikliklər qısa müddətdə ciddi xəstəliklər yaratmasa da, uzunmüddətli perspektivdə sağlamlıq üçün ciddi risklər yarada bilər. Xüsusilə uşaqlar və gənc yaşlardan etibarən bu ekoloji şəraitə məruz qalan insanlar daha həssas risk qrupuna daxildir.

 

Alimlərin proqnozlarına görə, karbon emissiyalarının mövcud artım tempi davam edərsə, qarşıdakı 50 il ərzində orta bikarbonat göstəriciləri sağlam hesab olunan hədləri aşa bilər. Eyni zamanda kalsium və fosfor kimi həyati əhəmiyyətli mineralların səviyyəsinin daha da azalacağı gözlənilir ki, bu da sümük sağlamlığı, maddələr mübadiləsi və digər fizioloji proseslərə mənfi təsir göstərə bilər.

 

Tədqiqat müəllifləri bildirirlər ki, karbon qazının artması artıq təkcə iqlim dəyişikliyi və ətraf mühit problemi deyil, həm də insan sağlamlığı üçün uzunmüddətli ictimai səhiyyə təhdididir. Onların fikrincə, istixana qazı emissiyalarının azaldılması yalnız ekosistemin qorunması deyil, həm də gələcək nəsillərin sağlamlığının təmin edilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Səadət Məmmədova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Naxçıvanın Babək rayonunda növbəti tibbi müayinə aksiyası keçirilib
Göygöl Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında könüllü qanvermə aksiyası
Könüllü qanvermə praktikası müasir transfuzologiyada qan təhlükəsizliyinin təmin olunmasının ən effektiv modelidir - MÜSAHİBƏ
Elmi-Tədqiqat Kardiologiya İnstitutunun əməkdaşı Çində beynəlxalq seminarda iştirak edir
Mərkəzi Gömrük Hospitalının terapevti Mədəniyyət TV-nin “Səhərçağı” proqramına müsahibə verib
Burun tənəffüsünün pozulmasından əziyyət çəkən pasiyent üzərində müasir endoskopik cərrahi əməliyyat uğurla icra olunub
Xəstəxanadaxili infeksiyaların qarşısının alınması səhiyyə xidmətinin keyfiyyətinin əsas prioritetlərindən biridir
 Goranboy RMX-da könüllü qanvermə aksiyası keçirilib
Mərkəzi Klinikanın əməkdaşlarına Fəxri fərmanlar təqdim olunub
Xroniki bel ağrılarında müasir fizioterapiya yanaşmaları
Ağdərə rayonu Vəngli kəndində yaşayan sakinlərin səyyar tibbi aksiyası həyata keçirilib
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında mürəkkəb açıq ürək əməliyyatı uğurla həyata keçirilib
Beyləqan RMX-nın tabeliyindəki kənd həkim və kənd tibb məntəqələrinin işçiləri tərəfindən ev ziyarətləri davam etdirilir
Fast foodun bağırsağa təsiri