Süni intellekt beyin şişlərini dəqiqələr ərzində diaqnoz etməyi öyrənib  
14.06.2026 14:57

Almaniyanın Heydelberq şəhərindən olan alimlər standart mikroskopik toxuma kəsiklərinə əsasən beyin şişlərini yüksək dəqiqliklə təsnif etməyə qadir olan süni intellekt sistemi hazırlayıblar. "Hetairos" adlı bu texnologiya mərkəzi sinir sisteminin 100-dən çox molekulyar yarımtipini cəmi bir neçə dəqiqəyə müəyyən edir ki, bu da bütün dünyada diaqnostikanı əhəmiyyətli dərəcədə sürətləndirə bilər.

 

Aztibb.az-ın neurosciencenews.com-a istinadla məlumatına görə, tədqiqatın nəticələri "Nature Cancer" jurnalında dərc olunub.

 

Baş və onurğa beyni şişləri böyük müxtəlifliyi ilə seçilir və bu gün dəqiq diaqnozun qoyulması üçün çox vaxt təkcə toxumaların mikroskopik müayinəsi deyil, həm də onların molekulyar xüsusiyyətlərinin təhlili tələb olunur. Beyin şişlərinin bir çox növlərinin diaqnostikasında "qızıl standart" hesab edilən ən mühüm üsullardan biri DNT-nin metilləşməsi analizidir. Lakin bu cür tədqiqatlar ixtisaslaşdırılmış avadanlıq, böyük xərclər tələb edir və adətən təxminən iki həftə vaxt aparır.

 

Bu problemin həlli üçün Alman Xərçəng Araşdırmaları Mərkəzi (DKFZ), Heydelberq Universiteti və Heydelberq Universitet Klinikası mütəxəssisləri "Hetairos" sistemini yaradıblar. Süni intellekt modeli şişin molekulyar yarımtipini birbaşa standart histoloji preparatlara əsasən təyin etmək qabiliyyətinə malikdir.

 

Alqoritmin təlimi və yoxlanılması üçün dörd qitədə yerləşən 11 tibb mərkəzində 9606 pasiyentdən götürülmüş 11 mindən çox rəqəmsal toxuma təsvirindən istifadə olunub. Sistem şişlərin 102 molekulyar yarımtipini fərqləndirir və Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının mərkəzi sinir sistemi şişlərinin müasir təsnifatını demək olar ki, tamamilə əhatə edir.

ÇOX OXUNANLAR
AMEA-da akademik Vəli Axundovun 110 illiyi qeyd edilib
Təcrübəli infeksionist Nəzakət Salmanova vəfat edib
 Mərkəzi Klinikaya xadimə vəzifəsinə işçilər tələb olunur
Şamaxı Rayon Mərkəzi Xəstəxanasının mütəxəssisləri tərəfindən loqoped xidməti təşkil olunub
Azərbaycan Pediatrlar Assosiasiyası xüsusi qayğıya ehtiyacı olan uşaqlar üçün növbəti sosial-mədəni və tibbi aksiya həyata keçirib
 Tədris Cərrahiyyə Klinikasında boyunun orta kistası uğurla əməliyyat olunub   
İnkişaf, tərəqqi, sülh və təhlükəsizlik bəyannaməsi  
Salyan Rayon Mərkəzi Xəstəxanasının Cərrahiyyə şöbəsində “Mavi kod” simulyasiya təlimi keçirilib
Yeni Klinikanın Sterilizasiya bölməsinin müdiri “Həkim vaxtı” verilişinin qonağı olub
 TƏBİB vətəndaşlara göstərilən tibbi xidmətlərin keyfiyyətinin yüksəldilməsi istiqamətində tədbirlərə başlayıb   
Varikosel diaqnozu ilə müraciət edən pasiyent üzərində uğurlu cərrahi əməliyyat icra edilib - Tədris Cərrahiyyə Klinikası
 Tərtər RMX tərəfindən hərəkət məhdudiyyətli uşaqların icbari dispanserizasiyası həyata keçirilir   
 AQTİ əczaçı ixtisası üzrə namizədlərin işə qəbulunu elan edir   
AQTİ vakant vəzifə üzrə işə qəbul elan edir
 Xaçmaz RMX-da maarifləndirici tədbir: “Travmatik şok və tibbi yardım”