Süni intellekt beyin şişlərini dəqiqələr ərzində diaqnoz etməyi öyrənib  
14.06.2026 14:57

Almaniyanın Heydelberq şəhərindən olan alimlər standart mikroskopik toxuma kəsiklərinə əsasən beyin şişlərini yüksək dəqiqliklə təsnif etməyə qadir olan süni intellekt sistemi hazırlayıblar. "Hetairos" adlı bu texnologiya mərkəzi sinir sisteminin 100-dən çox molekulyar yarımtipini cəmi bir neçə dəqiqəyə müəyyən edir ki, bu da bütün dünyada diaqnostikanı əhəmiyyətli dərəcədə sürətləndirə bilər.

 

Aztibb.az-ın neurosciencenews.com-a istinadla məlumatına görə, tədqiqatın nəticələri "Nature Cancer" jurnalında dərc olunub.

 

Baş və onurğa beyni şişləri böyük müxtəlifliyi ilə seçilir və bu gün dəqiq diaqnozun qoyulması üçün çox vaxt təkcə toxumaların mikroskopik müayinəsi deyil, həm də onların molekulyar xüsusiyyətlərinin təhlili tələb olunur. Beyin şişlərinin bir çox növlərinin diaqnostikasında "qızıl standart" hesab edilən ən mühüm üsullardan biri DNT-nin metilləşməsi analizidir. Lakin bu cür tədqiqatlar ixtisaslaşdırılmış avadanlıq, böyük xərclər tələb edir və adətən təxminən iki həftə vaxt aparır.

 

Bu problemin həlli üçün Alman Xərçəng Araşdırmaları Mərkəzi (DKFZ), Heydelberq Universiteti və Heydelberq Universitet Klinikası mütəxəssisləri "Hetairos" sistemini yaradıblar. Süni intellekt modeli şişin molekulyar yarımtipini birbaşa standart histoloji preparatlara əsasən təyin etmək qabiliyyətinə malikdir.

 

Alqoritmin təlimi və yoxlanılması üçün dörd qitədə yerləşən 11 tibb mərkəzində 9606 pasiyentdən götürülmüş 11 mindən çox rəqəmsal toxuma təsvirindən istifadə olunub. Sistem şişlərin 102 molekulyar yarımtipini fərqləndirir və Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının mərkəzi sinir sistemi şişlərinin müasir təsnifatını demək olar ki, tamamilə əhatə edir.

ÇOX OXUNANLAR
Anar Bayramov səhiyyə naziri təyin edilib
TƏBİB Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyinə verilib
       Azərbaycanlı həkim beynəlxalq nüfuza malik fəxri ada layiq görülüb             
Teymur Musayev səhiyyə naziri vəzifəsindən azad edilib, Baş nazirin müavini təyin olunub
Cərrah-transplantoloq Kamran Beydullayev - Peşəkar həkimlərimizi tanıyaq! 
İnfarktdan sonra ürəyi zədələnmələrdən qorumağın yolu tapılıb   
Uşaq cərrahı Günel Əmiraslanova Şəki Bonum Medicalda pasiyentləri qəbul edəcək
 Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasının həkim-ginekoloqu beynəlxalq konfransda poster təqdim edib   
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında laparoskopik sol tərəfli hemikolektomiya əməliyyatı uğurla icra olunub
 ATU-da “III Pediatrik Otorinolarinqologiya” konfransı keçirilib   
 Azərbaycan Tibb Universitetinin kollektivi Sumqayıtda məzun şəhidlərin məzarlarını ziyarət edib   
 Mərkəzi Gömrük Hospitalı gələcəyin tibb mütəxəssislərinin yetişdiyi klinik tədris baza   
 ATU tələbəsi IAC 2026-da ölkəmizi uğurla təmsil edib   
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında diz oynağında yaranmış septik artrit səbəbilə cərrahi əməliyyat icra olunub
 Azərbaycan Tibb Universiteti ilə “AzerMDS” arasında əməkdaşlığın yeni mərhələsi başlayır