Cənubi Qafqaz və daha geniş regionda səhiyyə turizmi sektorunun son illərdə inkişaf dinamikasında irəliəyiş nəzərə çarpmaqdadır.

Aztibb.az Cənubi Qafqaz və regionda səhiyyə turizmi sahəsində son vəziyyət və inkişaf tendensiyalarına dair analitik icmalı təqdim edir.

Hazırda regionda səhiyyə turizmi sahəsində lider mövqeyi Türkiyəyə məxsusdur. Rəsmi məlumatlara görə, Türkiyə 2024-cü ildə təxminən 1,5 milyon xarici pasiyent qəbul edib və bu sahədən 3 milyard dollardan artıq gəlir əldə edib. İstanbul xüsusilə saç transplantasiyası, plastik cərrahiyyə, stomatologiya, göz əməliyyatları və bariatrik cərrahiyyə üzrə dünyanın ən məşhur istiqamətlərindən birinə çevrilib. Türkiyənin uğurunun əsas səbəbləri sırasında beynəlxalq akkreditasiyalı klinikalar, nisbətən münasib qiymətlər, yüksək xidmət keyfiyyəti, inkişaf etmiş nəqliyyat infrastrukturu və dövlət dəstəyi dayanır. Bir çox klinikalar xarici pasiyentlər üçün ayrıca beynəlxalq şöbələr yaradır, tərcüməçi və xüsusi koordinator xidməti təqdim edir. Bununla yanaşı, sürətli inkişaf müəyyən problemlər də yaradıb. Son dövrlərdə Avropa mediasında Türkiyədə uğursuz estetik əməliyyatlar və sonradan yaranan ağırlaşmalar barədə xəbərlər dərc olunur ki, bu da səhiyyə turizmində keyfiyyətə nəzarətin nə qədər vacib olduğunu göstərir.

Gürcüstan isə daha çox spesifik tibbi xidmətlər üzrə regional bazarda yer tutmağa çalışır. Son illərdə ölkədə reproduktiv tibb, IVF xidmətləri, stomatologiya və reabilitasiya istiqamətlərində ciddi inkişaf müşahidə olunur. Tbilisidə fəaliyyət göstərən bir sıra klinikalar artıq xarici pasiyentlər üçün xüsusi tibbi paketlər hazırlayır. Gürcüstanın əsas üstünlükləri aşağı qiymətlər, sadələşdirilmiş viza rejimi, xidmət sektorunun çevikliyi və region ölkələrinə yaxınlığı hesab olunur. Bununla belə, ekspertlər bildirirlər ki, Gürcüstanda səhiyyə turizminin inkişafına mane olan əsas problemlər dövlət dəstəyinin məhdudluğu, beynəlxalq marketinq çatışmazlığı və infrastruktur problemləridir.

Azərbaycan səhiyyə turizmi baxımından kifayət qədər maraqlı potensiala malikdir. Ölkədə son illərdə müasir özəl klinikaların sayı artıb, tibbi avadanlıqlar yenilənib və bir sıra ixtisaslar üzrə peşəkar həkim bazası formalaşıb. Xüsusilə estetik cərrahiyyə, stomatologiya, oftalmologiya və reproduktiv tibb sahələrində müəyyən inkişaf müşahidə edilir. Bundan əlavə, Naftalan kimi unikal müalicə turizmi imkanları da Azərbaycanın üstünlükləri sırasında göstərilir. Ölkənin təhlükəsizlik mühiti, coğrafi mövqeyi və xidmət sektorundakı inkişaf da əlavə üstünlüklər yaradır.

Lakin bütün bunlara baxmayaraq, Azərbaycan hələ səhiyyə turizmi sahəsində sistemli və vahid strategiya formalaşdıra bilməyib. Türkiyə artıq “medical tourism” anlayışını beynəlxalq brendə çevirdiyi halda, Azərbaycanda bu istiqamətdə vahid marketinq platforması və koordinasiya sistemi hələ tam qurulmayıb. Rəsmi statistik göstəricilərdə səhiyyə turizmi ayrıca seqment kimi geniş təqdim olunmur ki, bu da sektorun real iqtisadi potensialını qiymətləndirməyi çətinləşdirir.

Ekspertlərin fikrincə, Azərbaycanın əsas problemi tibbi xidmət keyfiyyətindən daha çox beynəlxalq tanıtım və brend çatışmazlığı ilə bağlıdır. Bir çox xarici pasiyent Azərbaycanda yüksək səviyyəli tibbi xidmətin mövcudluğundan ümumiyyətlə xəbərsizdir. Halbuki ölkə həm qiymət, həm təhlükəsizlik, həm də xidmət keyfiyyəti baxımından region bazarında rəqabət aparmaq imkanına malikdir.

Hazırda region ölkələri arasında əsas rəqabət estetik cərrahiyyə, saç transplantasiyası, stomatologiya, IVF və reabilitasiya xidmətləri üzrə gedir. Türkiyə kütləvi bazarı ələ keçirib, Gürcüstan müəyyən niş sahələrdə mövqeyini gücləndirməyə çalışır, Azərbaycan isə daha çox premium və təhlükəsiz tibbi xidmət modeli üzərində fokuslana bilər.

Mütəxəssislər hesab edirlər ki, Azərbaycanın regional səhiyyə turizmi mərkəzinə çevrilməsi üçün beynəlxalq akkreditasiyalı klinikaların sayının artırılması, tibbi vizaların sadələşdirilməsi, xarici pasiyentlər üçün koordinasiya mərkəzlərinin yaradılması, vahid “Medical Azerbaijan” brendinin formalaşdırılması və beynəlxalq reklam kampaniyalarının gücləndirilməsi vacibdir.

Əgər bu istiqamətdə sistemli addımlar atılarsa, Azərbaycan yaxın illərdə yalnız enerji və klassik turizm ölkəsi kimi deyil, həm də regionun mühüm səhiyyə xidmətləri ixracatçılarından biri kimi tanına bilər.