Yoğun bağırsağın iç səthinin (mukozasının) həssas nahiyyəsindən xaricə doğru çıxan kisə şəkilli çıxıntıya (cib) bağırsağın divertikulu deyilir.
Aztibb.az-ın xəbərinə görə, bu, divertikulların sayı bir neçə və daha çox (multipl) ola bilər. Əksər hallarda yoğun bağırsağın sol aşağı hissəsində, sigmoid bağırsaq hissəsində lokalizə olunur. Belə ki, divertikul ilə bağırsaq daxili təzyiq arasında uyğunluq qeyd olunur,məhz gücənmə səbəbindən bağırsaq daxili təzyiq artır.
Əhali arasında 40 yaşadək şəxslərdə 5-10%, 50 yaşdan yuxarı 30%, 70 yaşdan yuxarı 50% və 85 yaşdan yuxarı şəxslərdə 66% sıxlıqda rast gəlinir. Bundan başqa artıq çəki (piylənmə) zamanı divertikul daha çox rast gəlinir.
Divertikulun yaranma səbəbləri:
● Lifli qidaların çıxarıldığı pəhriz
● Qəbzlik
● Hərəkətsizlik
● Piylənmə
● Kortizon qəbulu
● Ağrıkəsicilər və revmatizm əleyhinə dərman preparatlarının qəbulu
● Kofein
● Alkoqol və siqaret
● Polikistik böyrək xəstəliyi
Əlamətləri:
Xəstəlik adətən heç bir əlamət bəlli etmədən ilərləyir. Ən önəmli əlamət divertikulun iltihabı (divertikulit) və bu səbəbdən tıxanması və ya deşilməsidir. Bəzi xəstələrdə anemiyanın gizli səbəbi də ola bilər.
Bununla yanaşı, aşağıdakı əlamətlər müşahidə olunur:
● Yüksək qızdırma
● Titrətmə
● İshal
● Qəbzlik
● Qaz
● Qarında şişkinlik,sancı şəkilli ağrılar ● Nəcis ifrazı aktı zamanı narahatlıqlar ● Ürəkbulanma
● Qusma
● Sidik ifrazı zamanı yanma hissi
Nəticələri:
Divertikul adlanan bu ciblərin iltihabı-divertikulit zamanı xəstədə qızdırma,qarında ağrı və ya qaz çıxara bilməmək,nəcis ifrazı zamanı narahatlıq müşahidə olunur. Divertikulit nahiyyəsində abses yarana bilər və bu abses bütün qarın boşluğuna yayıla bilər.
Qanaxma ola bilər ki bu da anemiyanın gizli səbəblərindən biri olar.
Ən qorxulu nəticəsi isə divertikulun deşilməsidir. Bu zaman yoğun bağırsağın möhtəviyyatı qarın boşluğuna tökülərək hətta ölümə belə səbəb ola bilər.
Bundan başqa bağırsaq tıxanıqlığı,qonşu orqanlar ilə arada fistul yaranması da mümkündür. Daha çox sidik kisəsi və qadınlarda vagina arasında fistul yaranması halları mövcuddur.
Bütün sadalanan nəticələrin müalicəsi yalnız cərrahidir.
