Qaraciyər xəstəliklərinin səbəbləri
28.05.2023 10:19
Qaraciyər orqanizmdə çox vacib funksiyalar yerinə yetirən “kimyəvi laboratoriyadır”. Qaraciyər bədənimizi toksinlərdən zərərli maddələrdən təmizləyir. Öd sintez edərək, qida maddələrinin metabolizmində iştirak edir, müxtəlif fermentlər sintez edir.
 
Bu barədə Aztibb.az-a Nərimanov Tibb Mərkəzinin Qastroenterologiya şöbəsinin müdiri Gülnarə Həmidova bildirib.
 
Həkim qaraciyər xəstəliklərinin səbəblərinə görə təsnifatını sadalayıb:
 
Dərman və ya toksin təsiri
a) Alkoqol asılı qaraciyər xəstəliyi – Daimi və çox miqdrada alkoqol qəbulu qaraciyəri zədələyən əsas faktorlardan biridir və sirroza gətirib çıxarma ehtimalı yüksəkdir;
b) dərmanlardan yaranan qaraciyər xəstəliyi – Bəzi dərman maddələrinin yüksək dozada qaəbulundan kəskin qaraciyər çatışmazlığı yarana bilər.
 
İnfeksiya təsiri
a) Hepatit A virusu – qida yoluyla yoluxmuş sudan və meyvə tərəvəzdən keçən hepatit virusudur. Əksər hallarda kəskin keçib sağalsa da, bəzən uzunmüddətli xəstəliyinə də səbəb ola bilər;
b) Hepatit B və C virusu – qan vasitəsilə keçən hepatit viruslarıdır. Hər ikisi daha çox xroniki formada keçdiyindən qaraciyərin uzunmüddətli və ağır zədələnməsinə yol açırlar.
 
Metabolizm və digər səbəblər:
a) Qaraciyərin piylənməsi – artıq çəki, şəkərli diabet və yüksək xolesterol olan şəxslərdə rast gəlinir, qaraciyərdə yağlar toplanır;
b) Hemaxromotoz – qaraciyərdə normadan artıq dəmir toplanması verir, genetik xəstəlikdir. Şimali Avropada ən tez-tez rast gəlinən xəstəliklərdəndir. Sirroz və qaraciyər çatışmazlığına səbəb ola bilər;
c) Vilson xəstəliyi – qaraciyərdə mis toplanması nəticəsində baş verir, həmçinin irsi yolla keçir, uşaqlarda özünü göstərir;
d) Autoimmun hepatit – orqanizmin özünün qaraciyəri zədələməsidir. Bu zaman immun hüceyrələrimiz hepatositləri yad kimi qəbul edərək onları zədələyir.
 
Onun sözlərinə görə, qaraciyər xərçəngi-birincili və ikincili ola bilər. Birincili qaraciyər xərçəngi zamanı xərçəng birbaşa ilkin olaraq qaraciyərdə yaranır. İkincili qaraciyər xərçəngi isə digər orqanların (süd vəzi, ağciyər, sumuk) xərçənginin metastazı kimi özünü göstərir.
 
Səadət Məmmədova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Kriminal zəhərlənmələr:mərgümüş və risindən poloniuma və epibatidinə qədər
Qobustan RMX-da patronaj xidmətinin təşkili ilə bağlı təlim keçirilib
Mərkəzi Gömrük Hospitalında AZDAS İB və DAS Derneğinin nümayəndələri ilə görüş keçirilib
Milli Hematologiya və Transfuziologiya Mərkəzində “Aplastik anemiya” mövzusunda seminar keçirilib
IV ixtisas qrupu üzrə keçid balları dəyişəcək
Doğuş təcili tibbi yardım avtomobilində həyata keçirilib
Pirallahı Tibb Mərkəzində oftalmoloji xidmətlərin əlçatanlığı genişləndirilir
ATU ailəsinin üzvü Ramal Təbib oğlu: “İnam nə qədər çoxdursa, məqsəd o qədər yaxındır”
Lerik Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında növbəti qanvermə AKSİYASI
Yüksək risk, güclü komanda: uğurla həyata keçirilən qeysəriyyə əməliyyatı
Mərkəzi Gömrük Hospitalının uşaq cərrahı AZTV-yə müsahibə verib
AQTA-nın sədri süd və süd məhsullarının emalı zavodunda olu
DİM IV ixtisas qrupu üzrə plan yerlərini elan etdi - 3551 yer ödənişsizdir
Azərbaycanlı həkimlər beynəlxalq arenada yeni uğurlara imza atır
2026/2027-ci tədris ili üçün rezidenturaya qəbul olanların NƏZƏRİNƏ!