Qanda prolaktinin qalxmasının fizioloji, patoloji və farmakoloji SƏBƏBLƏRİ
19.12.2022 18:47
Prolaktin hipofizin ön payında yerləşmiş laktotrof hüceyrələrdə istehsal olunan coxfunksiyalı hormondur. Normada qanda konsentrasiyadı 5-25 nq/ml olub, hamiləlik və laktasiya dövründə 320 nq/ml-ə qədər arta bilər.
 
Aztibb.az xəbər verir ki, bu barədə Binəqədi Tibb Mərkəzinin endokrinoloqu Şəbnəm Əhmədova məlumat verib.
 
Həkim bildirib ki, hiperprolaktinemiya - qanda prolaktin hormonunun konsentrasiyasının yüksək olmasıdır. Prolaktinin qalxmasının səbəbləri fizioloji, patoloji və farmakoloji ola bilər.
 
Fizioloji səbəbləri:
Cinsi əlaqə zamanı
Süd vəzi gilələrinin mexaniki qıcıqlanması zamanı
Stress vəziyyətində
Yuxuda olarkən
Fiziki gərginlikdə gimnastika, qaçış zamanı
Hamiləlik və südvermə zamanı
Tərkibində zülal çox olan qida qəbul etdikdə(ət və s.).
 
Patoloji səbəbləri:
Hİpofizin patologiyaları: prolaktinoma, hormonal aktiv adenomalar, kistalar, "boş türk yəhəri" sindromu
Baş beynin hipotalamik nahiyəsinin zədələnmələri, xoş və bədxassəli şişləri, cərrahi və şüa zədələnməsi, sistem xəstəliklər
Yumurtalıqların polikistozu ,estrogen sintez edən şişləri
Endometrioz və uşaqlığın mioması
Qaraciyər və böyrək çatışmazlığı, qaraciyər sirrozu
Epilepsiya tutması
Hiper və hipertireoz
Xroniki prostatit və qırmızı qurdeşənəyi
Hipoqlikemik vəziyyət. 
 
Onun sözlərinə görə, prolaktinin qalxmasının farmakoloji səbəbinə anestetik və narkotik vasitələr, qusma əleyhinə və antipsixotik vasitələr, antihistamin, antidepressant və qıcolma əleyhinə dərmanlar, oral kontoseptivlər və təzyiq dərmanları daxildir.
 
Endokrinoloq qadınlarda prolaktinin yüksək olmasının əlamətlərini də sadalayıb:
Menstrual tsikl pozğunluqları, sonsuzluq
Qalaktoreya (uşaq yedizdirməklə əlaqəsi olmayan süd vəzilərindən süd gəlməsi)
Cinsi meylin azalması
Sızanaqlar və kişisayaği tüklənmə
Osteoparoz, oynaq və sümük ağrıları
Şişin görmə sinirinə təsiri ilə əlaqədar görmənin pozulması
Piylənmə və insulinə rezistentlik.
 
Kişilərdə prolaktinin yüksək olmasının əlamətlərinə aiddir:
Ginekomastiya (süd vəzilərinin böyüməsi)
Cinsi meylin azalması
İkincili cinsi əlamətlərin zəifləməsi
Spermanın miqdar və keyfiyyətinin azalması ilə baş verən kişi sonsuzluğu
Qalaktoreya, piylənmə.
 
Şəbnəm Əhmədova qeyd edib ki, xəstəliyin diaqnostikasında əsas şərt qanda prolaktinin səviyyəsinin 2-3 dəfə təkrar ölçülməsidir. Prolaktinoma aşkar olunarsa, dərman müalicəsi və çox nadir hallarda cərrahi, kimya və ya şüa terapiyası seçilə bilər.
Səadət Məmmədova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Kriminal zəhərlənmələr:mərgümüş və risindən poloniuma və epibatidinə qədər
Qobustan RMX-da patronaj xidmətinin təşkili ilə bağlı təlim keçirilib
Təcili tibbi yardım briqadaları doğuş proseslərini uğurla icra edib
Mərkəzi Gömrük Hospitalında AZDAS İB və DAS Derneğinin nümayəndələri ilə görüş keçirilib
Milli Hematologiya və Transfuziologiya Mərkəzində “Aplastik anemiya” mövzusunda seminar keçirilib
Mərkəzi Gömrük Hospitalının travmatoloqu AZTV-yə müsahibə verib
Doğuş təcili tibbi yardım avtomobilində həyata keçirilib
IV ixtisas qrupu üzrə keçid balları dəyişəcək
Yüksək risk, güclü komanda: uğurla həyata keçirilən qeysəriyyə əməliyyatı
Pirallahı Tibb Mərkəzində oftalmoloji xidmətlərin əlçatanlığı genişləndirilir
ATU ailəsinin üzvü Ramal Təbib oğlu: “İnam nə qədər çoxdursa, məqsəd o qədər yaxındır”
Lerik Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında növbəti qanvermə AKSİYASI
AQTA-nın sədri süd və süd məhsullarının emalı zavodunda olu
Mərkəzi Gömrük Hospitalının uşaq cərrahı AZTV-yə müsahibə verib
Azərbaycanlı həkimlər beynəlxalq arenada yeni uğurlara imza atır