Qanda prolaktinin qalxmasının fizioloji, patoloji və farmakoloji SƏBƏBLƏRİ

19.12.2022 18:47

Prolaktin hipofizin ön payında yerləşmiş laktotrof hüceyrələrdə istehsal olunan coxfunksiyalı hormondur. Normada qanda konsentrasiyadı 5-25 nq/ml olub, hamiləlik və laktasiya dövründə 320 nq/ml-ə qədər arta bilər.

Aztibb.az xəbər verir ki, bu barədə Binəqədi Tibb Mərkəzinin endokrinoloqu Şəbnəm Əhmədova məlumat verib.

Həkim bildirib ki, hiperprolaktinemiya - qanda prolaktin hormonunun konsentrasiyasının yüksək olmasıdır. Prolaktinin qalxmasının səbəbləri fizioloji, patoloji və farmakoloji ola bilər.

Fizioloji səbəbləri:

Cinsi əlaqə zamanı

Süd vəzi gilələrinin mexaniki qıcıqlanması zamanı

Stress vəziyyətində

Yuxuda olarkən

Fiziki gərginlikdə gimnastika, qaçış zamanı

Hamiləlik və südvermə zamanı

Tərkibində zülal çox olan qida qəbul etdikdə(ət və s.).

Patoloji səbəbləri:

Hİpofizin patologiyaları: prolaktinoma, hormonal aktiv adenomalar, kistalar, "boş türk yəhəri" sindromu

Baş beynin hipotalamik nahiyəsinin zədələnmələri, xoş və bədxassəli şişləri, cərrahi və şüa zədələnməsi, sistem xəstəliklər

Yumurtalıqların polikistozu ,estrogen sintez edən şişləri

Endometrioz və uşaqlığın mioması

Qaraciyər və böyrək çatışmazlığı, qaraciyər sirrozu

Epilepsiya tutması

Hiper və hipertireoz

Xroniki prostatit və qırmızı qurdeşənəyi

Hipoqlikemik vəziyyət.

Onun sözlərinə görə, prolaktinin qalxmasının farmakoloji səbəbinə anestetik və narkotik vasitələr, qusma əleyhinə və antipsixotik vasitələr, antihistamin, antidepressant və qıcolma əleyhinə dərmanlar, oral kontoseptivlər və təzyiq dərmanları daxildir.

Endokrinoloq qadınlarda prolaktinin yüksək olmasının əlamətlərini də sadalayıb:

Menstrual tsikl pozğunluqları, sonsuzluq

Qalaktoreya (uşaq yedizdirməklə əlaqəsi olmayan süd vəzilərindən süd gəlməsi)

Cinsi meylin azalması

Sızanaqlar və kişisayaği tüklənmə

Osteoparoz, oynaq və sümük ağrıları

Şişin görmə sinirinə təsiri ilə əlaqədar görmənin pozulması

Piylənmə və insulinə rezistentlik.

Kişilərdə prolaktinin yüksək olmasının əlamətlərinə aiddir:

Ginekomastiya (süd vəzilərinin böyüməsi)

Cinsi meylin azalması

İkincili cinsi əlamətlərin zəifləməsi

Spermanın miqdar və keyfiyyətinin azalması ilə baş verən kişi sonsuzluğu

Qalaktoreya, piylənmə.

Şəbnəm Əhmədova qeyd edib ki, xəstəliyin diaqnostikasında əsas şərt qanda prolaktinin səviyyəsinin 2-3 dəfə təkrar ölçülməsidir. Prolaktinoma aşkar olunarsa, dərman müalicəsi və çox nadir hallarda cərrahi, kimya və ya şüa terapiyası seçilə bilər.