28 iyun - Beynəlxalq Neonatal Skrininq Günüdür
28.06.2022 08:48
1916-1995-ci illərdə yaşamış amerikalı mikrobioloq Robert Guthrie yenidoğulmuş körpələrdə fenilketonuriya xəstəliyini aşkarlamaq üçün skrininq test mümunələrini hazırlamışdır. Körpələrdən götürülən qan nümunələrini asanlıqla toplamaq, daşımaq və sınaqdan keçirə bilmək üçün "Guthrie kartları" adlandırılan xüsusi filtr kağızları hazırlayan Robert fenilketonuriya ilə yanaşı, qalaktozemiya xəstəliyini də vaxtında aşkarlamaq məqsədilə skrininqin vacibliyinə dair məlumatlılığı artırmaq üçün çalışmışdır.
1947-ci ildə oğlu John əlil dünyaya gəldikdən sonra o, yenidoğulanlarda əqli geriliyin səbəbləri və profilaktikası ilə maraqlanmağa başlamışdır. Neonatal skrininqin təməlini qoyanlardan olsa da, heç vaxt övladının əlillik səbəbini müəyyən edə bilməmişdir.
Qardaşının 15 aylıq qızına fenilketonuriya diaqnozu qoyulandan sonra Robert bu sahəyə diqqəti daha da artırmağa başlamışdır. Həmkarları ilə birlikdə araşdırmalar apardıqdan sonra belə qənaətə gəlmişdi ki, fenilketonuriya xəstəliyinin ağırlaşmasının ən əsas səbəbi vaxtında aşkarlana bilməməsidir. Əgər vaxtında diaqnoz qoyulsa, bu genetik xəstəliyin sadəcə xüsusi pəhrizlə ağırlaşmasının qarşısını almaq mümkündür.
Yenidoğulan körpənin dabanından götürülən qan nümunəsi ilə aparılan skrininq testi metodunu ilk dəfə Nyu-York şəhərində yerləşən tibb müəssisələrinin birində sınaqdan keçirən R.Guthrie fenilketonuriya olduğu bilinən xəstələri və əvvəllər bu diaqnoz qoyulmamış 4 xəstəni düzgün müəyyənləşdirdi. Artıq 1961-ci ildə Guthrie sürətlə genişlənən bu layihə ilə körpələri müayinə etməyə başlamışdır. İki il ərzində 400000 amerikalı yenidoğulan körpə test olunmuş və onlardan 39-a qoyulan erkən fenilketonuriya diaqnozu ilə ağırlaşmaların qarşısı alınmışdır.
1960-cı illər ərzində bir çox yerlərdə skrininq testi artıq dövlət proqramı səviyyəsində icra olunurdu.
R.Guthrienin doğulduğu tarix - 28 iyun dünyada ilk dəfə 2021-ci ildə Beynəlxalq Neonatal Skrininq Günü qeyd olunmuşdur. Günün əsas məqsədi neonatal skrininqin zəruriliyi haqqında məlumatlılığın artırılması, mövcud skrininq proqramlarında təkmilləşdirmələrin və irəliləyişlərin təşviq edilməsidir.
Bu bölməyə aid digər xəbərlər
Ağciyər Xəstəlikləri Mərkəzinin Bakı Şəhər İxtisaslaşdırılmış Xəstəxanası istifadəyə verilib
19.06.2026 | 09:53
Dərmanların təhlükəsizliyi necə qorunur?
09.06.2026 | 14:33
Qazax Dövlət Sosial-İqtisadi Kollecində maarifləndirmə aksiyası təşkil edilib
08.06.2026 | 11:43
Altsheymer xəstəliyi zamanı beynin müdafiə mexanizmini bərpa etməyin yolu tapılıb
07.06.2026 | 12:37
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva Müstəqillik Günü ilə bağlı sosial media hesablarında paylaşım edib
28.05.2026 | 10:39
ATU əməkdaşlarının məqaləsi nüfuzlu "Chemical Review and Letters" elmi jurnalında nəşr olunub
25.05.2026 | 14:56
Bakı Qida Sənayesi Kollecində maarifləndirici tədbir keçirilib
23.05.2026 | 11:04
“Tibbi genetikada bildiklərimiz və yeniliklər” mövzusunda elmi seminar keçirilib
13.05.2026 | 15:27
Poliplərin endoskopik yolla müalicəsi effektlidir
24.04.2026 | 14:31
Hesablama Palatası İcbari tibbi sığorta fondunda nöqsanlar aşkar edib
30.07.2025 | 13:52
ÇOX OXUNANLAR
Elmi-Tədqiqat Tibbi Profilaktika İnstitutu vakansiya elan edir
18.06.2026 | 15:14
17 İyun – Tibb İşçilərinin Peşə Bayramı Günüdür
17.06.2026 | 09:33
Cəbrayıl RMX-da yanğın təhlükəsizliyi və təxliyə qaydaları ilə bağlı təlim keçirilib
26.06.2026 | 13:09
Azərbaycan tibbində növbəti uğur: Səhiyyə Nazirliyi Bakı Sağlamlıq Mərkəzinin Aritmologiya bölməsi beynəlxalq akkreditasiya alıb
19.06.2026 | 10:00
Mərkəzi Klinika vakansiya elan edir
19.06.2026 | 14:24
ATU-nun Əczaçılıq toksikologiyası və kimya kafedrası əməkdaşlarının ixtirasına Avrasiya Patenti verilib
17.06.2026 | 08:34
Gəncədə Dünya Allergiya Həftəsi ilə bağlı tədbirlər təşkil olunur
22.06.2026 | 14:52
Sabunçu Tibb Mərkəzində Tibb İşçilərinin Peşə Bayramı Günü münasibətilə tədbir keçirilib
17.06.2026 | 14:50
TƏBİB kollektivi Fəxri xiyabanı ziyarət edib
17.06.2026 | 14:59
Bu ilin yanvar-may aylarında 18 mindən çox uşağa reabilitasiya xidmətləri göstərilib
22.06.2026 | 11:16
Səhiyyə Nazirliyi Tibb İşçilərinin Peşə Bayramı Gününü qeyd edib
17.06.2026 | 09:48
Bakıda Asiya üzrə Beynəlxalq Ginekologiya Konqresi keçirilib
18.06.2026 | 12:45
Nizami Tibb Mərkəzi onlayn növbə sistemi aktivləşdirilən 4-cü müəssisə oldu
19.06.2026 | 18:23
Səhiyyə sahəsində səmərəli fəaliyyət göstərən bir qrup tibb işçisi təltif edilib - Pirallahı Tibb Mərkəzində
17.06.2026 | 13:01
Laçında tibbi aksiya: 100-ə yaxın vətəndaş tibbi müayinələrdən keçib
23.06.2026 | 15:12

