28 iyun - Beynəlxalq Neonatal Skrininq Günüdür
28.06.2022 08:48
1916-1995-ci illərdə yaşamış amerikalı mikrobioloq Robert Guthrie yenidoğulmuş körpələrdə fenilketonuriya xəstəliyini aşkarlamaq üçün skrininq test mümunələrini hazırlamışdır. Körpələrdən götürülən qan nümunələrini asanlıqla toplamaq, daşımaq və sınaqdan keçirə bilmək üçün "Guthrie kartları" adlandırılan xüsusi filtr kağızları hazırlayan Robert fenilketonuriya ilə yanaşı, qalaktozemiya xəstəliyini də vaxtında aşkarlamaq məqsədilə skrininqin vacibliyinə dair məlumatlılığı artırmaq üçün çalışmışdır.
1947-ci ildə oğlu John əlil dünyaya gəldikdən sonra o, yenidoğulanlarda əqli geriliyin səbəbləri və profilaktikası ilə maraqlanmağa başlamışdır. Neonatal skrininqin təməlini qoyanlardan olsa da, heç vaxt övladının əlillik səbəbini müəyyən edə bilməmişdir.
Qardaşının 15 aylıq qızına fenilketonuriya diaqnozu qoyulandan sonra Robert bu sahəyə diqqəti daha da artırmağa başlamışdır. Həmkarları ilə birlikdə araşdırmalar apardıqdan sonra belə qənaətə gəlmişdi ki, fenilketonuriya xəstəliyinin ağırlaşmasının ən əsas səbəbi vaxtında aşkarlana bilməməsidir. Əgər vaxtında diaqnoz qoyulsa, bu genetik xəstəliyin sadəcə xüsusi pəhrizlə ağırlaşmasının qarşısını almaq mümkündür.
Yenidoğulan körpənin dabanından götürülən qan nümunəsi ilə aparılan skrininq testi metodunu ilk dəfə Nyu-York şəhərində yerləşən tibb müəssisələrinin birində sınaqdan keçirən R.Guthrie fenilketonuriya olduğu bilinən xəstələri və əvvəllər bu diaqnoz qoyulmamış 4 xəstəni düzgün müəyyənləşdirdi. Artıq 1961-ci ildə Guthrie sürətlə genişlənən bu layihə ilə körpələri müayinə etməyə başlamışdır. İki il ərzində 400000 amerikalı yenidoğulan körpə test olunmuş və onlardan 39-a qoyulan erkən fenilketonuriya diaqnozu ilə ağırlaşmaların qarşısı alınmışdır.
1960-cı illər ərzində bir çox yerlərdə skrininq testi artıq dövlət proqramı səviyyəsində icra olunurdu.
R.Guthrienin doğulduğu tarix - 28 iyun dünyada ilk dəfə 2021-ci ildə Beynəlxalq Neonatal Skrininq Günü qeyd olunmuşdur. Günün əsas məqsədi neonatal skrininqin zəruriliyi haqqında məlumatlılığın artırılması, mövcud skrininq proqramlarında təkmilləşdirmələrin və irəliləyişlərin təşviq edilməsidir.
Bu bölməyə aid digər xəbərlər
Poliplərin endoskopik yolla müalicəsi effektlidir
24.04.2026 | 14:31
Hesablama Palatası İcbari tibbi sığorta fondunda nöqsanlar aşkar edib
30.07.2025 | 13:52
Ağsunun Gəgəli kənd sakinləri üçün tibbi aksiya təşkil olunub
17.07.2025 | 13:25
“mygov” platformasına yeni tibbi məlumatlar inteqrasiya olunub
07.07.2025 | 17:34
Sumqayıt Tibb Mərkəzinin 3 əməkdaşı mükafatlandırılıb
04.07.2025 | 13:23
ATU tələbələri İNNOLAND-da inkubasiya proqramında iştirak edirlər
03.07.2025 | 11:42
Səmimi xarakteri ilə xəstələrə səhhətlərindəki problemləri unutduran cəfakeş həkim - Xatirə Kərimova
01.07.2025 | 09:27
İlan sancması zamanı ilkin tibbi yardım necə olmalıdır?
26.06.2025 | 14:52
Leyla Əliyeva və Arzu Əliyeva Yeni Klinikada olublar
25.06.2025 | 11:37
Baytarlıqda inqilabi irəliləyiş əldə edilib
25.06.2025 | 11:11
ÇOX OXUNANLAR
Rahim Hüseynov TƏBİB-in İcraçı direktorunun müavini təyin olunub
01.05.2026 | 10:29
Qusarda qanvermə aksiyası: "Talassemiyasız həyat naminə"
29.04.2026 | 16:19
Qobustan RMX-da konfrans: “Nurlu ömrün salnaməsi”
28.04.2026 | 17:09
Elmi-Tədqiqat Kardiologiya İnstitutunda fəaliyyət göstərən “ETKİ könüllüləri”nə sertifikatlar təqdim olunub
28.04.2026 | 11:32
Sumqayıtda İmmunizasiya Həftəsi çərçivəsində 1263 uşaq peyvənd olunub
29.04.2026 | 15:07
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında növbəti uğurlu əməliyyat
30.04.2026 | 16:13
Cəlilabadda xəbərdarlıq toplanış üzrə mülki müdafiə məşqi keçirilib
28.04.2026 | 16:17
Şagirdlərə reproduktiv sağlamlığın qorunması ilə bağlı ətraflı məlumat verilib
01.05.2026 | 13:46
Məktəblilərə sağlam və düzgün qidalanma ilə bağlı tövsiyələr verilib
25.04.2026 | 11:45
Uğurlu əməliyyat – daha sağlam həyata doğru növbəti addım!
25.04.2026 | 16:44
AQTİ “Vahid Sağlamlıq” mentorluq proqramına start verir
01.05.2026 | 15:41
Biləsuvar RMX-nın terapevti Bayraməli Bayramov vəfat edib
02.05.2026 | 10:23
AMEA rəhbərliyi akademik Zərifə xanım Əliyevanın əziz xatirəsini yad edib
28.04.2026 | 16:49
Akademik Zərifə Əliyevanın xatirəsi anılıb
28.04.2026 | 11:35
“Həkimlərimizi tanıyaq!” rubrikası təqdim edir: Gənc terapevt Solmaz Nağıyeva
25.04.2026 | 09:33

