28 iyun - Beynəlxalq Neonatal Skrininq Günüdür
28.06.2022 08:48
1916-1995-ci illərdə yaşamış amerikalı mikrobioloq Robert Guthrie yenidoğulmuş körpələrdə fenilketonuriya xəstəliyini aşkarlamaq üçün skrininq test mümunələrini hazırlamışdır. Körpələrdən götürülən qan nümunələrini asanlıqla toplamaq, daşımaq və sınaqdan keçirə bilmək üçün "Guthrie kartları" adlandırılan xüsusi filtr kağızları hazırlayan Robert fenilketonuriya ilə yanaşı, qalaktozemiya xəstəliyini də vaxtında aşkarlamaq məqsədilə skrininqin vacibliyinə dair məlumatlılığı artırmaq üçün çalışmışdır.
 
1947-ci ildə oğlu John əlil dünyaya gəldikdən sonra o, yenidoğulanlarda əqli geriliyin səbəbləri və profilaktikası ilə maraqlanmağa başlamışdır. Neonatal skrininqin təməlini qoyanlardan olsa da, heç vaxt övladının əlillik səbəbini müəyyən edə bilməmişdir.
 
Qardaşının 15 aylıq qızına fenilketonuriya diaqnozu qoyulandan sonra Robert bu sahəyə diqqəti daha da artırmağa başlamışdır. Həmkarları ilə birlikdə araşdırmalar apardıqdan sonra belə qənaətə gəlmişdi ki, fenilketonuriya xəstəliyinin ağırlaşmasının ən əsas səbəbi vaxtında aşkarlana bilməməsidir. Əgər vaxtında diaqnoz qoyulsa, bu genetik xəstəliyin sadəcə xüsusi pəhrizlə ağırlaşmasının qarşısını almaq mümkündür.
 
Yenidoğulan körpənin dabanından götürülən qan nümunəsi ilə aparılan skrininq testi metodunu ilk dəfə Nyu-York şəhərində yerləşən tibb müəssisələrinin birində sınaqdan keçirən R.Guthrie fenilketonuriya olduğu bilinən xəstələri və əvvəllər bu diaqnoz qoyulmamış 4 xəstəni düzgün müəyyənləşdirdi. Artıq 1961-ci ildə Guthrie sürətlə genişlənən bu layihə ilə körpələri müayinə etməyə başlamışdır. İki il ərzində 400000 amerikalı yenidoğulan körpə test olunmuş və onlardan 39-a qoyulan erkən fenilketonuriya diaqnozu ilə ağırlaşmaların qarşısı alınmışdır.
 
1960-cı illər ərzində bir çox yerlərdə skrininq testi artıq dövlət proqramı səviyyəsində icra olunurdu.
 
R.Guthrienin doğulduğu tarix - 28 iyun dünyada ilk dəfə 2021-ci ildə Beynəlxalq Neonatal Skrininq Günü qeyd olunmuşdur. Günün əsas məqsədi neonatal skrininqin zəruriliyi haqqında məlumatlılığın artırılması, mövcud skrininq proqramlarında təkmilləşdirmələrin və irəliləyişlərin təşviq edilməsidir.
ÇOX OXUNANLAR
Elmi-Tədqiqat Tibbi Profilaktika İnstitutu vakansiya elan edir
 17 İyun – Tibb İşçilərinin Peşə Bayramı Günüdür   
 Cəbrayıl RMX-da yanğın təhlükəsizliyi və təxliyə qaydaları ilə bağlı təlim keçirilib   
Azərbaycan tibbində növbəti uğur: Səhiyyə Nazirliyi Bakı Sağlamlıq Mərkəzinin Aritmologiya bölməsi beynəlxalq akkreditasiya alıb
Mərkəzi Klinika vakansiya elan edir
ATU-nun Əczaçılıq toksikologiyası və kimya kafedrası əməkdaşlarının ixtirasına Avrasiya Patenti verilib
Gəncədə Dünya Allergiya Həftəsi ilə bağlı tədbirlər təşkil olunur
 Sabunçu Tibb Mərkəzində Tibb İşçilərinin Peşə Bayramı Günü münasibətilə tədbir keçirilib   
 TƏBİB kollektivi Fəxri xiyabanı ziyarət edib   
Bu ilin yanvar-may aylarında 18 mindən çox uşağa reabilitasiya xidmətləri göstərilib
Səhiyyə Nazirliyi Tibb İşçilərinin Peşə Bayramı Gününü qeyd edib
 Bakıda Asiya üzrə Beynəlxalq Ginekologiya Konqresi keçirilib   
Nizami Tibb Mərkəzi onlayn növbə sistemi aktivləşdirilən 4-cü müəssisə oldu
Səhiyyə sahəsində səmərəli fəaliyyət göstərən bir qrup tibb işçisi təltif edilib - Pirallahı Tibb Mərkəzində 
Laçında tibbi aksiya: 100-ə yaxın vətəndaş tibbi müayinələrdən keçib