Bu barədə məlumatı həkim-nefroloq Müşfiq Bəbirov “Facebook” sosial şəbəkəsində verib. Aztibb.az həmin səbəbləri təqdim edir:

 

1. Alkoqol. Əksər qidalı maddələrin olmasına və mənimsənilməsinə mənfi təsir göstərir.

2. İsti içkilər və ədviyyatlar. Qidadan vitamin və mineralların alınmasının pisləşməsinə gətirərək həzm mayelərinin ayrılmasını əhəmiyyətli dərəcədə azalda bilər.

3. İstifadə üçün hazır məhsullar. Karbohidratlarla (şəkər və qlükoza), ağ un, ağ çörək və ağ düyü ilə yüklənmiş qida, vitaminlərə olan ehtiyacı xeyli artırır.

4. Siqaret çəkmə yaxud daim tüstü ilə nəfəs alma. Ciddi şəkildə ehtiyacları tükəndirir, yaxud C, E və betakarotin vitaminlərini tamamilə sıxışdırır.

5. Pis həzm. Siz yaxşı qida qəbul etsəniz də qeyri-effektiv həzm vitaminlərin orqanizm tərəfindən mənimsənilməsini məhdudlaşdırır.

6. Zədələr. Dəri və sümüklərin fiziki cəhətdən zədələnməsi, hüceyrənin bərpa mexanizmində iştirak edən sinkə, E vitamininə və digər qidalı maddələrə olan təlabatı artırır.

7. Qidanın həddən çox təmizlənməsi. Xörəklərin davamlı şəkildə hazırlanması, yaxud ət və tərəvəzlərin həddən çox qızdırılması A,C,E və B qrup termik cəhətdən davamsız vitaminlərin turşumasına gətirib çıxarır.

8. İşlətmələr. Zərərli sintetik işləmələrdən sui-istifadə, qidadakı vitamin və mineralların pis mənimsınilməsinə gətirib çıxara bilər, belə ki, qidanın həzm sistemində olma müddəti azalar.

9. Antibiotiklər. Təhlükəli bakteriyaların məhv edilməsi üçün vacib antibiotiklər eyni zamanda bağırsağın K vitamini və folasin kimi maddələri sintez edən, faydalı bakteriyaları parçalayırlar. Antibiotiklər, həm də, B vitamininin səviyyəsinin azalmasına səbəb olurlar. Nəticə etibarilə, antibiotiklərlə müalicə alarkən, tərkibində B vitamini olan əlavələrin qəbul edilməsi məqsədəuyğundur. Belə ki, B vitamini onların müalicəvi təsirini neytrallaşdırır.

10. Stres. Kimyəvi, fiziki və emosional stres orqanizmin B2, B5, B6 və C vitaminlərinə olan tələbatını gücləndirir. Havanın çirkləndirilməsi E vitamininə olan tələbatı artırır.

11. Bitki məhsullarında qidalı maddələrinin olmaması. Torpaqların çoxillik intensiv istismarı, gübrə və kimyəvi preparatların istifadə edilməsi torpaqlarda əlamət (iz) element ehtiyatlarının tükənməsinə gətirib çıxarır. Torpaqların böyük hissəsində vitamin və minerallar olmadığı üçün, bu mühüm elementlər bitkilərdə də yoxdur.

12. Vegeterian qidası. Ət və digər heyvan məhsullarını istisna edən vegeterian pəhrizi B12 vitaminin qıtlığından yaxa qurtarmaq üçün təfsilatla planlaşdırılmalıdır. Bu cür çatışmazlığın nəticəsində bədxassəli anemiyaya gətirib çıxarır.

13. Qida allergiyası. Fərdi allergiya (qlüten, yaxud laktozaya qarşı) rasiondan müəyyən qrup məhsulların çıxardılmasına səbəb olur. Bu da öz növbəsində tiamin, riboflabin, kalsium kimi mühüm qidalı maddə mənbələrinin itməsinə gətirib çıxarır.

14. Zəif qidalanma. Bəzi insanlar çox az yeyirlər və bu heç də arıqlamaq məqsədilə edilmir. Amerika tədqiqatçıları sübut etmişlər ki, qadın orta hesabla gündə 7560 kC alaraq, öz çəkisini saxlayır. Lakin bu səviyyə rasionda tiaminin, kalsiumun, dəmirin aşağı tərkibdə olması hesabına saxlanılır.

15. Orqanizmdə vitamin ehtiyatlarının azlığı. Orqanizmin bəzi vitamin (məsələn, A və E) ehtiyatlarını toplamaq imkanına malik olmasına baxmayaraq, Kanada alimlərinin tədqiqatları göstərmişdir ki, insanların demək olar ki, 30%-də A vitamini ehtiyatları “risk həddindədir”. A vitamini sağlam dəri, selikli qişa və yaxşı görmək üçün vacibdir.

16. Günəş qıtlığı. Günəş altında az olan insanlar, kalsiumun metobolizmi üçün vacib olan D vitamininin qıtlığından əziyyət çəkirlər. D vitamini çatışmazlığından raxit və osteoporoz müşahidə edilir.

17. Keçid dövrü. Sürətli fiziki, biokimyəvi və emosional inkişafı saxlamaq üçün tarazlaşdırılmış və qidalandırıcı rasion lazımdır.

18. İdmanla məşğul olmaq. İdmançılar çoxlu miqdarda qida qəbul edir və bununla da özlərini yükləyirlər. Bu amillər B qrup vitaminlərinə, C vitamininə, xüsusən də dəmirə olan tələbatı artırır.

19. Oral kontraseptivlər. Fol turşusunun mənimsənilməsi zəifdir və B6 və C. Sink və riboflovinə olan ehtiyacı artırır.

20. Menustrasiya öncəsi sindrom. (AQS) təqdiqatların məlumatlarına uyğun olaraq B6 vitaminin qəbul edilməsi AQS-dan əziyyət çəkənlərin 60%-nə kömək edir.

21. Hamiləlik. Uşağın normal inkişafını təmin etmək və ananın orqanizmini tükəndirməmək üçün qidaya yüksək tələbat sərtləşir.

22. Qocalıq. Yaşlı insanlar adətən az miqdarda vitamin və minerallar alırlar (xüsusən də dəmir, kalsium və sink). İmmunitetin bərpası ilk növbədə rasional qidalanma hesabına sağlamlıq üçün təminatdır.