Cənubi Afrikada ən kiçik qədim insan qalıqları tapılıb
27.03.2025 14:42

Cənubi Afrikadakı Svartkran mağarasında yeni fosillərin tapılması elm adamlarına qədim insan qohumu Paranthropus robustusun tədqiqi üçün unikal imkanlar açıb.

 

Aztibb.az "Journal of Human Evolution" (JHE) nəşrinə istinadən xəbər verir ki, bud sümüyü, tibia və çanaq sümüklərinin kəşfi təxminən iki milyon il əvvəl yaşamış bu növün ilk artikulyar tapıntısıdır. Maraqlıdır ki, Paranthropus robustus müasir insanların əcdadı olan Homo ergaster ilə birlikdə yaşayırdı.


Bu tapıntının ən təəccüblü xüsusiyyətlərindən biri qədim hominidin son dərəcə kiçik ölçüsü idi. Tədqiqatçıların fikrincə, aşkar edilmiş skelet yetkin bir fərdə, ehtimal ki, qadına aid idi, boyu cəmi 1 metr, çəkisi isə təxminən 27 kiloqram idi. Bu ölçülər Paranthropus robustusu Australopithecus afarensis (məşhur "Lucy" ilə təmsil olunur) və "Hobbit" kimi tanınan Homo floresiensis kimi məşhur cırtdan növlərdən daha kiçik edir.


Sümüklərin təhlili göstərdi ki, Paranthropus robustus müasir insanlar kimi iki ayaq üstə yeriyir. Lakin onun kiçik boyu və çəkisi onu dövrün yırtıcıları üçün asan ov edib. Tapılan qalıqlardakı dişləmə izləri Svartkran mağarası ərazisində məskunlaşmış bəbir kimi iri heyvanların hücumlarını göstərir.


Yırtıcılara qarşı həssas olmasına baxmayaraq, Paranthropus robustus bir milyon ildən çox yaşaya bilib. Elm adamları bu növün ibtidai daş və sümük alətləri hazırlamaq və istifadə etmək qabiliyyətinə malik olduğunu və bunun sağ qalmasına kömək edə biləcəyini irəli sürürlər. Əlavə tədqiqatlar, o cümlədən daxili sümük strukturlarının KT göstəriciləri bu qədim hominidin böyüməsi, inkişafı və hərəkəti haqqında yeni təfərrüatları aşkar etməyə kömək edəcəkdir.

ÇOX OXUNANLAR
Cəbrayılda “Göz sağlamlığı gələcəyimizdir” adlı tibbi aksiya keçirilib
Elmi-Tədqiqat Tibbi Profilaktika İnstitutu vakansiya elan edir
Laçın RMX-da akademik Zərifə Əliyevaya həsr olunmuş oftalmoloji müayinələr təşkil olunub
 ATU-nun əməkdaşı Ege Universitetində akademik fəaliyyət göstərib   
 Respublika Neyrocərrahiyyə Xəstəxanasında təlim: “Tibbi tullantıların idarə edilməsi”
Birinci Moskva Dövlət Tibb Universitetinin dosenti Bakı Sağlamlıq Mərkəzində olub
Yenidoğulmuş uşağı necə çimizdirmək lazımdır? - Pediatr Məhsəti Nəcəfova açıqladı
Ağdaş Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında qanvermə aksiyası təşkil olunub
Qastrit və xora zamanı necə qidalanmalı?
İnsult xəstələrinə evdə necə qulluq edilməlidir?
Rəşad Şolan “Nefrologiya və böyrək transplantasiyasında klinik təcrübələr və gələcək perspektivlər” adlı elmi-praktiki konfransda çıxış edib
 Ümumdünya Sağlamlıq Günü çərçivəsində tədbir: “Sağlamlıq naminə birləşək. Elm ilə irəliləyək”   
Şamaxıda minimal invaziv cərrahiyyəyə həsr olunan 12-ci regional konfrans keçirilib  
Bakıda ürəyi dayanan xəstəni həkimlər xəstəxananın həyətində həyata qaytarıb
Kollektiv immuniteti qorumaq üçün İmmunizasiya həftəsinə qoşulmaq vacibdir - Səhiyyə Nazirliyi