Cənubi Afrikada ən kiçik qədim insan qalıqları tapılıb
27.03.2025 14:42

Cənubi Afrikadakı Svartkran mağarasında yeni fosillərin tapılması elm adamlarına qədim insan qohumu Paranthropus robustusun tədqiqi üçün unikal imkanlar açıb.

 

Aztibb.az "Journal of Human Evolution" (JHE) nəşrinə istinadən xəbər verir ki, bud sümüyü, tibia və çanaq sümüklərinin kəşfi təxminən iki milyon il əvvəl yaşamış bu növün ilk artikulyar tapıntısıdır. Maraqlıdır ki, Paranthropus robustus müasir insanların əcdadı olan Homo ergaster ilə birlikdə yaşayırdı.


Bu tapıntının ən təəccüblü xüsusiyyətlərindən biri qədim hominidin son dərəcə kiçik ölçüsü idi. Tədqiqatçıların fikrincə, aşkar edilmiş skelet yetkin bir fərdə, ehtimal ki, qadına aid idi, boyu cəmi 1 metr, çəkisi isə təxminən 27 kiloqram idi. Bu ölçülər Paranthropus robustusu Australopithecus afarensis (məşhur "Lucy" ilə təmsil olunur) və "Hobbit" kimi tanınan Homo floresiensis kimi məşhur cırtdan növlərdən daha kiçik edir.


Sümüklərin təhlili göstərdi ki, Paranthropus robustus müasir insanlar kimi iki ayaq üstə yeriyir. Lakin onun kiçik boyu və çəkisi onu dövrün yırtıcıları üçün asan ov edib. Tapılan qalıqlardakı dişləmə izləri Svartkran mağarası ərazisində məskunlaşmış bəbir kimi iri heyvanların hücumlarını göstərir.


Yırtıcılara qarşı həssas olmasına baxmayaraq, Paranthropus robustus bir milyon ildən çox yaşaya bilib. Elm adamları bu növün ibtidai daş və sümük alətləri hazırlamaq və istifadə etmək qabiliyyətinə malik olduğunu və bunun sağ qalmasına kömək edə biləcəyini irəli sürürlər. Əlavə tədqiqatlar, o cümlədən daxili sümük strukturlarının KT göstəriciləri bu qədim hominidin böyüməsi, inkişafı və hərəkəti haqqında yeni təfərrüatları aşkar etməyə kömək edəcəkdir.

ÇOX OXUNANLAR
Ali Səhiyyə Menecmenti Akademiyasının III sessiyasına qeydiyyat başlayıb
D vitamini çatışmazlığı sümüklərin sağlamlığına necə təsir edir?
Böyük ölçülü exinokokk kisti tam laparoskopik üsulla uğurla əməliyyat edilib - Diaqnoz Tibb Mərkəzində 
Qubadlının Qəzyan kəndində 55-dən çox hərbiçiyə təmənnasız stomatoloji xidmət göstərilib
Naxçıvanın Babək rayonunda növbəti tibbi müayinə aksiyası keçirilib
İşğaldan azadlığa, həqiqətin bərpasından qlobal media dialoquna uzanan tarixi proses  
Elmi-Tədqiqat Mamalıq və Ginekologiya İnstitutu ilə Qazaxıstanın tibb müəssisələri arasında əməkdaşlıq memorandumları imzalanıb
Göygöl Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında könüllü qanvermə aksiyası
Göygölün Zurnabad kəndində tibbi aksiya: 223 pasiyent ödənişsiz müayinə və konsultasiya olunub
Könüllü qanvermə praktikası müasir transfuzologiyada qan təhlükəsizliyinin təmin olunmasının ən effektiv modelidir - MÜSAHİBƏ
NDU-nun Tibb fakültəsinin tələbələri Akdeniz Universitetində klinik təcrübələrini uğurla davam etdirirlər
Erkən diaqnoz və düzgün müalicə pnevmoniyanın ağırlaşmalarının qarşısının alınmasında mühüm rol oynayır
Pirallahı Tibb Mərkəzində könüllü qanvermə aksiyası keçirilib
Burun tənəffüsünün pozulmasından əziyyət çəkən pasiyent üzərində müasir endoskopik cərrahi əməliyyat uğurla icra olunub
Yeni Klinikada ilk laporoskopik parsial nefrektomiya əməliyyatı uğurla icra olunub