Cənubi Afrikada ən kiçik qədim insan qalıqları tapılıb
27.03.2025 14:42

Cənubi Afrikadakı Svartkran mağarasında yeni fosillərin tapılması elm adamlarına qədim insan qohumu Paranthropus robustusun tədqiqi üçün unikal imkanlar açıb.

 

Aztibb.az "Journal of Human Evolution" (JHE) nəşrinə istinadən xəbər verir ki, bud sümüyü, tibia və çanaq sümüklərinin kəşfi təxminən iki milyon il əvvəl yaşamış bu növün ilk artikulyar tapıntısıdır. Maraqlıdır ki, Paranthropus robustus müasir insanların əcdadı olan Homo ergaster ilə birlikdə yaşayırdı.


Bu tapıntının ən təəccüblü xüsusiyyətlərindən biri qədim hominidin son dərəcə kiçik ölçüsü idi. Tədqiqatçıların fikrincə, aşkar edilmiş skelet yetkin bir fərdə, ehtimal ki, qadına aid idi, boyu cəmi 1 metr, çəkisi isə təxminən 27 kiloqram idi. Bu ölçülər Paranthropus robustusu Australopithecus afarensis (məşhur "Lucy" ilə təmsil olunur) və "Hobbit" kimi tanınan Homo floresiensis kimi məşhur cırtdan növlərdən daha kiçik edir.


Sümüklərin təhlili göstərdi ki, Paranthropus robustus müasir insanlar kimi iki ayaq üstə yeriyir. Lakin onun kiçik boyu və çəkisi onu dövrün yırtıcıları üçün asan ov edib. Tapılan qalıqlardakı dişləmə izləri Svartkran mağarası ərazisində məskunlaşmış bəbir kimi iri heyvanların hücumlarını göstərir.


Yırtıcılara qarşı həssas olmasına baxmayaraq, Paranthropus robustus bir milyon ildən çox yaşaya bilib. Elm adamları bu növün ibtidai daş və sümük alətləri hazırlamaq və istifadə etmək qabiliyyətinə malik olduğunu və bunun sağ qalmasına kömək edə biləcəyini irəli sürürlər. Əlavə tədqiqatlar, o cümlədən daxili sümük strukturlarının KT göstəriciləri bu qədim hominidin böyüməsi, inkişafı və hərəkəti haqqında yeni təfərrüatları aşkar etməyə kömək edəcəkdir.

ÇOX OXUNANLAR
Kəllə sümüyü iliyi xroniki ağrıların səbəbi ola bilər - TƏDQİQAT
Hövsan Sağlamlıq Mərkəzinin baş həkimi təltif olunub
ATU-da yeni qəbul olunan rezidentlərlə müqavilələr imzalanıb
Eyni gündə 4 ağır cərrahi əməliyyat nəticəsində pasiyentin həyatı xilas edilib
Elmi-Tədqiqat Kardiologiya İnstitutunda tibbi xidmətin keyfiyyətinin artırılması istiqamətində tədbirlər davam etdirilir
Anestezioloq-reanimatoloq Emil Muradov -
Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasında TAVİ əməliyyatları ötən ildən etibarən uğurla icra olunur
Səhiyyə Nazirliyi tərəfindən Laçında səyyar stomatoloji aksiya təşkil olunub
Şirvan Mərkəzi Xəstəxanasında hemofiliya ilə bağlı elmi-praktik seminar keçirilib
Yeni Klinikada işemik insult və TİA üzrə iki günlük CME proqramı keçirilib
Qidalanma mədəniyyəti - gələcək nəsillərin sağlamlığını sığortalayan ən dəyərli ictimai səhiyyə investisiyası
Professor Gülnaz Dadaşova Almaniyada beynəlxalq konqresdə çıxış edib
TƏBİB tabeliyində çalışan tibb işçilərinin əməkhaqları artırılır
AQTA-nın KOB evlərində xidmət göstərən əməkdaşları üçün təlim təşkil olunub
ATU tələbələri Ege Universitetində bir aylıq Yay Məktəbi proqramında iştirak ediblər