Cənubi Afrikada ən kiçik qədim insan qalıqları tapılıb
27.03.2025 14:42

Cənubi Afrikadakı Svartkran mağarasında yeni fosillərin tapılması elm adamlarına qədim insan qohumu Paranthropus robustusun tədqiqi üçün unikal imkanlar açıb.

 

Aztibb.az "Journal of Human Evolution" (JHE) nəşrinə istinadən xəbər verir ki, bud sümüyü, tibia və çanaq sümüklərinin kəşfi təxminən iki milyon il əvvəl yaşamış bu növün ilk artikulyar tapıntısıdır. Maraqlıdır ki, Paranthropus robustus müasir insanların əcdadı olan Homo ergaster ilə birlikdə yaşayırdı.


Bu tapıntının ən təəccüblü xüsusiyyətlərindən biri qədim hominidin son dərəcə kiçik ölçüsü idi. Tədqiqatçıların fikrincə, aşkar edilmiş skelet yetkin bir fərdə, ehtimal ki, qadına aid idi, boyu cəmi 1 metr, çəkisi isə təxminən 27 kiloqram idi. Bu ölçülər Paranthropus robustusu Australopithecus afarensis (məşhur "Lucy" ilə təmsil olunur) və "Hobbit" kimi tanınan Homo floresiensis kimi məşhur cırtdan növlərdən daha kiçik edir.


Sümüklərin təhlili göstərdi ki, Paranthropus robustus müasir insanlar kimi iki ayaq üstə yeriyir. Lakin onun kiçik boyu və çəkisi onu dövrün yırtıcıları üçün asan ov edib. Tapılan qalıqlardakı dişləmə izləri Svartkran mağarası ərazisində məskunlaşmış bəbir kimi iri heyvanların hücumlarını göstərir.


Yırtıcılara qarşı həssas olmasına baxmayaraq, Paranthropus robustus bir milyon ildən çox yaşaya bilib. Elm adamları bu növün ibtidai daş və sümük alətləri hazırlamaq və istifadə etmək qabiliyyətinə malik olduğunu və bunun sağ qalmasına kömək edə biləcəyini irəli sürürlər. Əlavə tədqiqatlar, o cümlədən daxili sümük strukturlarının KT göstəriciləri bu qədim hominidin böyüməsi, inkişafı və hərəkəti haqqında yeni təfərrüatları aşkar etməyə kömək edəcəkdir.

ÇOX OXUNANLAR
Anar Bayramov səhiyyə naziri təyin edilib
       Azərbaycanlı həkim beynəlxalq nüfuza malik fəxri ada layiq görülüb             
TƏBİB Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyinə verilib
Teymur Musayev səhiyyə naziri vəzifəsindən azad edilib, Baş nazirin müavini təyin olunub
Cərrah-transplantoloq Kamran Beydullayev - Peşəkar həkimlərimizi tanıyaq! 
İnfarktdan sonra ürəyi zədələnmələrdən qorumağın yolu tapılıb   
 Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasının həkim-ginekoloqu beynəlxalq konfransda poster təqdim edib   
Uşaq cərrahı Günel Əmiraslanova Şəki Bonum Medicalda pasiyentləri qəbul edəcək
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında laparoskopik sol tərəfli hemikolektomiya əməliyyatı uğurla icra olunub
 ATU-da “III Pediatrik Otorinolarinqologiya” konfransı keçirilib   
 Mərkəzi Gömrük Hospitalı gələcəyin tibb mütəxəssislərinin yetişdiyi klinik tədris baza   
 Azərbaycan Tibb Universitetinin kollektivi Sumqayıtda məzun şəhidlərin məzarlarını ziyarət edib   
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında diz oynağında yaranmış septik artrit səbəbilə cərrahi əməliyyat icra olunub
 ATU tələbəsi IAC 2026-da ölkəmizi uğurla təmsil edib   
 Azərbaycan Tibb Universiteti ilə “AzerMDS” arasında əməkdaşlığın yeni mərhələsi başlayır