Tapılan 16 min illik heyvan qalıqları bəzi xəstəliklərin təkamülünə işıq tuta bilər
24.03.2025 13:14

Arxeoloqlar mağarada 16 min illik heyvan qalıqlarını aşkar ediblər Fransanın cənub-şərqində, Beaumes-Trocade mağarasında aparılan son araşdırmalar, elm adamlarının 16 min il əvvəl mövcud olmuş it olduğuna inandıqları qədim məxluqun qalıqlarının tapılmasına səbəb olub.

 

Aztibb.az  “Rodina” jurnalına istinadən uazır ki, bu qalıqlar yuxarı paleolit dövrünə, ərazidə ovçu-toplayıcıların məskunlaşdığı dövrə aiddir.

 

Maraqlıdır ki, elm adamları canavar və itlərin əhliləşdirilməsinin tam olaraq nə vaxt başladığı barədə hələ də konsensusa gələ bilməyiblər.

 

İtlərə aid ən erkən tapıntılar 19 min il əvvələ aiddir və Avropada da tapılıb. Mövcud məlumata görə, tapılan itin dişi olduğu ehtimal edilir və boyu təxminən 62 santimetrdir. Ölümü zamanı o, təxminən üç-dörd yaşında idi və bir insan tərəfindən törədildiyi güman edilən bir neçə xəsarət almışdı.

 

Mütəxəssislər heyvanın fəqərələrinin və qabırğalarının sındığını, çiyin bıçağında yaradan iz olduğunu görüblər. Testlər onun canavar deyil, it olduğunu təsdiqləyib. Arxeoloqlar qeyd ediblər ki, tapıntı Avropada aşkar edilmiş ən qədim itlərdən biri ola bilər və sual yaranıb ki, qalıqlar mağaraya necə düşüb: ola bilsin ki, onları ora insanlar gətiriblər, ya da ola bilsin ki, it özü də sonun yaxınlaşdığını hiss edərək sığınacaq axtarıb. 

 

Qeyd edək ki, itlər uzun əsrlər boyu insanlarla sıx təmasda olub. Onların qalıqlarında vərəm, quduzluq, leptospiroz, brusellyoz kimi zoonoz xəstəliklərin izləri tapıla bilər. Bu, xəstəliklərin təkamülü və yayılma yollarını anlamağa kömək edər.

Səadət Məmmədova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Kəllə sümüyü iliyi xroniki ağrıların səbəbi ola bilər - TƏDQİQAT
Eyni gündə 4 ağır cərrahi əməliyyat nəticəsində pasiyentin həyatı xilas edilib
Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasında TAVİ əməliyyatları ötən ildən etibarən uğurla icra olunur
Elmi-Tədqiqat Kardiologiya İnstitutunda tibbi xidmətin keyfiyyətinin artırılması istiqamətində tədbirlər davam etdirilir
Anestezioloq-reanimatoloq Emil Muradov -
Səhiyyə Nazirliyi tərəfindən Laçında səyyar stomatoloji aksiya təşkil olunub
Yeni Klinikada işemik insult və TİA üzrə iki günlük CME proqramı keçirilib
Qidalanma mədəniyyəti - gələcək nəsillərin sağlamlığını sığortalayan ən dəyərli ictimai səhiyyə investisiyası
Tibb işçilərinin əməkhaqlarının artırılmasına QHT sədrindən münasibət
TƏBİB tabeliyində çalışan tibb işçilərinin əməkhaqları artırılır
Şirvanda daha bir mürəkkəb travmatoloji əməliyyat uğurla icra olunub
ATU tələbələri Ege Universitetində bir aylıq Yay Məktəbi proqramında iştirak ediblər
Professor Gülnaz Dadaşova Almaniyada beynəlxalq konqresdə çıxış edib
TƏBİB beynəlxalq əməkdaşlığın genişləndirilməsi istiqamətində görüşləri davam etdirir
Laçında “Hiperqlikemik və hipoqlikemik komalar zamanı yardım” mövzusunda təlim keçirilib