Tapılan 16 min illik heyvan qalıqları bəzi xəstəliklərin təkamülünə işıq tuta bilər
24.03.2025 13:14

Arxeoloqlar mağarada 16 min illik heyvan qalıqlarını aşkar ediblər Fransanın cənub-şərqində, Beaumes-Trocade mağarasında aparılan son araşdırmalar, elm adamlarının 16 min il əvvəl mövcud olmuş it olduğuna inandıqları qədim məxluqun qalıqlarının tapılmasına səbəb olub.

 

Aztibb.az  “Rodina” jurnalına istinadən uazır ki, bu qalıqlar yuxarı paleolit dövrünə, ərazidə ovçu-toplayıcıların məskunlaşdığı dövrə aiddir.

 

Maraqlıdır ki, elm adamları canavar və itlərin əhliləşdirilməsinin tam olaraq nə vaxt başladığı barədə hələ də konsensusa gələ bilməyiblər.

 

İtlərə aid ən erkən tapıntılar 19 min il əvvələ aiddir və Avropada da tapılıb. Mövcud məlumata görə, tapılan itin dişi olduğu ehtimal edilir və boyu təxminən 62 santimetrdir. Ölümü zamanı o, təxminən üç-dörd yaşında idi və bir insan tərəfindən törədildiyi güman edilən bir neçə xəsarət almışdı.

 

Mütəxəssislər heyvanın fəqərələrinin və qabırğalarının sındığını, çiyin bıçağında yaradan iz olduğunu görüblər. Testlər onun canavar deyil, it olduğunu təsdiqləyib. Arxeoloqlar qeyd ediblər ki, tapıntı Avropada aşkar edilmiş ən qədim itlərdən biri ola bilər və sual yaranıb ki, qalıqlar mağaraya necə düşüb: ola bilsin ki, onları ora insanlar gətiriblər, ya da ola bilsin ki, it özü də sonun yaxınlaşdığını hiss edərək sığınacaq axtarıb. 

 

Qeyd edək ki, itlər uzun əsrlər boyu insanlarla sıx təmasda olub. Onların qalıqlarında vərəm, quduzluq, leptospiroz, brusellyoz kimi zoonoz xəstəliklərin izləri tapıla bilər. Bu, xəstəliklərin təkamülü və yayılma yollarını anlamağa kömək edər.

Səadət Məmmədova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Ali Səhiyyə Menecmenti Akademiyasının III sessiyasına qeydiyyat başlayıb
D vitamini çatışmazlığı sümüklərin sağlamlığına necə təsir edir?
Böyük ölçülü exinokokk kisti tam laparoskopik üsulla uğurla əməliyyat edilib - Diaqnoz Tibb Mərkəzində 
Naxçıvanın Babək rayonunda növbəti tibbi müayinə aksiyası keçirilib
Qubadlının Qəzyan kəndində 55-dən çox hərbiçiyə təmənnasız stomatoloji xidmət göstərilib
İşğaldan azadlığa, həqiqətin bərpasından qlobal media dialoquna uzanan tarixi proses  
Elmi-Tədqiqat Mamalıq və Ginekologiya İnstitutu ilə Qazaxıstanın tibb müəssisələri arasında əməkdaşlıq memorandumları imzalanıb
Göygöl Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında könüllü qanvermə aksiyası
Göygölün Zurnabad kəndində tibbi aksiya: 223 pasiyent ödənişsiz müayinə və konsultasiya olunub
Könüllü qanvermə praktikası müasir transfuzologiyada qan təhlükəsizliyinin təmin olunmasının ən effektiv modelidir - MÜSAHİBƏ
NDU-nun Tibb fakültəsinin tələbələri Akdeniz Universitetində klinik təcrübələrini uğurla davam etdirirlər
Erkən diaqnoz və düzgün müalicə pnevmoniyanın ağırlaşmalarının qarşısının alınmasında mühüm rol oynayır
Pirallahı Tibb Mərkəzində könüllü qanvermə aksiyası keçirilib
Burun tənəffüsünün pozulmasından əziyyət çəkən pasiyent üzərində müasir endoskopik cərrahi əməliyyat uğurla icra olunub
Yeni Klinikada ilk laporoskopik parsial nefrektomiya əməliyyatı uğurla icra olunub