Tapılan 16 min illik heyvan qalıqları bəzi xəstəliklərin təkamülünə işıq tuta bilər
24.03.2025 13:14

Arxeoloqlar mağarada 16 min illik heyvan qalıqlarını aşkar ediblər Fransanın cənub-şərqində, Beaumes-Trocade mağarasında aparılan son araşdırmalar, elm adamlarının 16 min il əvvəl mövcud olmuş it olduğuna inandıqları qədim məxluqun qalıqlarının tapılmasına səbəb olub.

 

Aztibb.az  “Rodina” jurnalına istinadən uazır ki, bu qalıqlar yuxarı paleolit dövrünə, ərazidə ovçu-toplayıcıların məskunlaşdığı dövrə aiddir.

 

Maraqlıdır ki, elm adamları canavar və itlərin əhliləşdirilməsinin tam olaraq nə vaxt başladığı barədə hələ də konsensusa gələ bilməyiblər.

 

İtlərə aid ən erkən tapıntılar 19 min il əvvələ aiddir və Avropada da tapılıb. Mövcud məlumata görə, tapılan itin dişi olduğu ehtimal edilir və boyu təxminən 62 santimetrdir. Ölümü zamanı o, təxminən üç-dörd yaşında idi və bir insan tərəfindən törədildiyi güman edilən bir neçə xəsarət almışdı.

 

Mütəxəssislər heyvanın fəqərələrinin və qabırğalarının sındığını, çiyin bıçağında yaradan iz olduğunu görüblər. Testlər onun canavar deyil, it olduğunu təsdiqləyib. Arxeoloqlar qeyd ediblər ki, tapıntı Avropada aşkar edilmiş ən qədim itlərdən biri ola bilər və sual yaranıb ki, qalıqlar mağaraya necə düşüb: ola bilsin ki, onları ora insanlar gətiriblər, ya da ola bilsin ki, it özü də sonun yaxınlaşdığını hiss edərək sığınacaq axtarıb. 

 

Qeyd edək ki, itlər uzun əsrlər boyu insanlarla sıx təmasda olub. Onların qalıqlarında vərəm, quduzluq, leptospiroz, brusellyoz kimi zoonoz xəstəliklərin izləri tapıla bilər. Bu, xəstəliklərin təkamülü və yayılma yollarını anlamağa kömək edər.

Səadət Məmmədova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
The Lancet: Dünyada təxminən 1,2 milyard insan psixi pozuntulardan əziyyət çəkir
Nizami Tibb Mərkəzinin ümumi cərrahı dünyasını dəyişib
Azərbaycanlı alim 16 ölkə transplantoloqlarının toplaşdığı beynəlxalq simpoziumda iki məruzə ilə çıxış edib
Respublika QİÇS-lə Mübarizə Mərkəzi özəl tibb müəssisəsində infeksiyalara yoluxma risklərinin idarə olunması ilə bağlı təlim keçirib
Uşaq cərrahı Günel Əmiraslanova Şəki Bonum Medicalda pasiyentləri qəbul edəcək
 Şəki Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında növbəti qanvermə aksiyası    
“Azərbaycan dili” (ingilis qrupları üçün) dərsliyi işıq üzü görüb
Liv Bona Dea Xəstəxanasının Pediatrik Reanimasiya və İntensiv Terapiya Bölməsinin fəaliyyətə başlamasından 2 il ötür
 Tədris Cərrahiyyə Klinikasında boyunun orta kistası uğurla əməliyyat olunub   
Bakı Sağlamlıq Mərkəzinin həkimləri beynəlxalq konfransda təmsil olunublar
Azərbaycan Dövlət Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunun Elmi Şurasının iclasında bir sıra məsələlər müzakirə edilib
 Yardımlı rayonunda “Dərsimiz Sağlamlıq” adlı maarifləndirici görüş keçirilib   
Azərbaycan Dənizçilik Kollecində “Özünü QİÇS-dən qoru” adlı maarifləndirmə aksiyası təşkil edilib
 Dövlət Gömrük Komitəsinin nümayəndəsi EAPCCT-nin 46-cı Beynəlxalq Konqresində iştirak edib   
Revmatoid artritlə mübarizədə ümidverici yeni vasitə aşkar edilib