Elektron tibb və səhiyyə sahəsində son illərdə bir çox inqilabi yeniliklər baş verməkdədəir. Bu yeniliklər əsasən süni intellekt (SI), böyük verilənlər (big data), teletibb, genomika və rəqəmsal sağlamlıq platformaları kimi sahələri əhatə edir.
Aztibb.az "Tediselmedical" portalına istinadən yazır ki, rəqəmsal inqilab bir çox sektora böyük təsir göstərdi və əhəmiyyətli dəyişikliklərə məruz qalanlardan biri bütün dünyada səhiyyə və istehsalat xəstəxanası sektorudur. Bu gün süni intellektin səhiyyədə tətbiqi xəstəliklərin erkən diaqnostikası, fərdiləşdirilmiş müalicə üsulları və tibb işçilərinin yükünü azaltmaq üçün istifadə olunmaqdadır.
Elektron tibbi qeydlərin idarə edilməsi sistemləri, xəstəxana məlumat şəbəkələri, Süni İntellekt və Maşın Öyrənmə kimi rəqəmsal texnologiyalar, eləcə də ən innovativ tibbi avadanlıqlar sonsuz sayda məlumatı saxlamağa, xəstələrin tibbi sənədlərinə elektron şəkildə daxil olmağa, nümunələri müəyyən etməyə, xərcləri azaltmağa, xəstəlik riskini proqnozlaşdırmağa və bir sözlə, xəstəxana səhiyyəsi sahəsində daha yaxşı qərarlar qəbul etməyə imkan verir.
Harvard Tibb Məktəbinin professoru Ziad Obermeyer qeyd edir ki, "Süni intellekt diaqnostik səhvlərin qarşısını almaqda inqilabi rol oynaya bilər, lakin onun etik və nəzəri problemləri diqqətlə araşdırılmalıdır".
"Google Health"in baş tədqiqatçısı Lily Peng bildirir: "Dərin öyrənmə alqoritmləri radioloji görüntüləri təhlil edərək xərçəng kimi xəstəlikləri ənənəvi üsullardan daha erkən aşkar edə bilər".
COVID-19 pandemiyasından sonra teletibb (telemedicine) xidmətlərinin istifadəsi sürətlə artdı. Video məsləhətləşmələr, mobil sağlamlıq tətbiqləri və elektron reseptlər səhiyyə sistemlərinin effektivliyini artırır.
Stanford Universitetinin professoru Eric Topol yazır: "Teletibb, səhiyyəyə çıxışı olmayan milyonlarla insan üçün tibb xidmətlərini əlçatan edib".
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı qeyd edir ki, "2021-ci ildən sonra rəqəmsal sağlamlıq platformaları bir çox ölkədə səhiyyə strategiyalarının əsas hissəsinə çevrilib".
Hazırda genetik tədqiqatlar və fərdiləşdirilmiş tibb yanaşmaları fərdi genetik məlumatlar əsasında müalicə planlarının hazırlanmasına imkan yaradır. Bildirilir ki, genomika tibbdə yeni bir dövr açır və bu, fərdi müalicələrin inkişafına səbəb olacaq.
Kəmbric Universitetinin professoru Euan Birney vurğulayır: "Böyük verilənlər və genetik analizlər vasitəsilə insan xəstəliklərinin mənşəyini daha yaxşı başa düşə bilərik".
Günümüzdə robot köməyi ilə aparılan cərrahiyyə əməliyyatları getdikcə daha dəqiq və az invaziv (minimal zədələyici) olur. Massaçusets Ümumi Xəstəxanasının cərrahı Daniel Haşimoto bildiri ki, robotik sistemlər əməliyyatların dəqiqliyini artırır və insan səhvlərini minimuma endirir.
Son illərdə elektron səhiyyə sahəsində aparılan yeniliklər və elmi araşdırmalar süni intellektin, genomikanın, teletibbin və robot texnologiyalarının səhiyyədə böyük inqilabi dəyişikliklər yaratdığını göstərir. Alimlər və beynəlxalq təşkilatlar bu sahədəki inkişafların gələcəkdə daha geniş yayılacağını və insan sağlamlığına müsbət təsir edəcəyini vurğulayırlar.
