Demansın qarşısını almaq üçün 3 amil zəruri hesab edilib
07.03.2025 13:41

Alimlər belə qənaətə gəliblər ki, demensiyanın inkişafını şərtləndirən üç əsas amil var.

 

Aztibb.az xəbər verir ki, "Daily Mail"in köşə yazısında demansa yol açan təhlükəli vərdişlərdən bəhs olunub.

 

Alimlər müəyyən ediblər ki, oturaq həyat tərzi, piylənmə və hobbinin olmaması beynin vəziyyətinə ən çox zərər vurur.

 

Elmi işin müəllifi Peter Hudomiet əmindir ki, tapıntılar bir çox insana qocalıq demensiyasından qaçmağa kömək edə bilər.

Oturaq həyat tərzi:

  • Müasir həyat tərzi çox vaxt uzun müddət oturmağı tələb edir, bu da fiziki aktivliyin azalmasına səbəb olur.
  • Fiziki aktivliyin olmaması qan dövranını zəiflədir, bu da beynin oksigen və qida maddələri ilə təminatını azaldır.
  • Mütəmadi fiziki fəaliyyət beyin funksiyalarını yaxşılaşdırır, neyronlar arasında əlaqələri gücləndirir və yeni beyin hüceyrələrinin yaranmasını stimullaşdırır.
  • Həftədə ən azı 150 dəqiqə orta intensivlikli aerobik məşq (məsələn, sürətli gəzinti, üzgüçülük, velosiped sürmə) tövsiyə olunur.

Piylənmə:

  • Piylənmə, xüsusən də qarın nahiyəsində piylənmə, iltihab və oksidləşdirici stresi artırır, bu da beyin hüceyrələrinə zərər verə bilər.
  • Piylənmə həmçinin ürək-damar xəstəlikləri riskini artırır, bu da demensiya riskini yüksəldir.
  • Sağlam qidalanma və mütəmadi fiziki aktivlik piylənmənin qarşısını almağa kömək edir.
  • Meyvə, tərəvəz, tam taxıl və sağlam yağlarla zəngin balanslaşdırılmış pəhriz tövsiyə olunur.

Hobbinin olmaması:

  • Hobbi və maraqların olmaması beyin fəaliyyətinin azalmasına səbəb olur.
  • Yeni bacarıqlar öyrənmək, yaradıcı fəaliyyətlə məşğul olmaq və sosial əlaqələr qurmaq beyni stimullaşdırır və demensiya riskini azaldır.
  • Musiqi alətində çalmaq, rəsm çəkmək, dil öyrənmək, kitab oxumaq və ya könüllü işləmək kimi fəaliyyətlər beyni aktiv saxlamağa kömək edir.
  • Dostlar və ailə ilə vaxt keçirmək, sosial klublara qoşulmaq və ya qrup fəaliyyətlərində iştirak etmək sosial əlaqələri gücləndirir.

Əlavə olaraq:

  • Yuxu rejiminin pozulması, stress və depressiya da demensiya riskini artıra bilər.
  • Siqaret çəkmək və həddindən artıq alkoqol istehlakı da beyin sağlamlığına zərər verir.
  • Mütəmadi tibbi müayinələr və sağlam həyat tərzi demensiyanın qarşısını almağa kömək edə bilər.

Bu üç amilə diqqət yetirmək və sağlam həyat tərzi sürmək demensiya riskini əhəmiyyətli dərəcədə azalda bilər. Hər bir insan öz sağlamlığına diqqət yetirməli və beyin fəaliyyətini aktiv saxlamaq üçün müxtəlif fəaliyyətlərlə məşğul olmalıdır.

 

Səadət Məmmədova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Anar Bayramov səhiyyə naziri təyin edilib
       Azərbaycanlı həkim beynəlxalq nüfuza malik fəxri ada layiq görülüb             
TƏBİB Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyinə verilib
Teymur Musayev səhiyyə naziri vəzifəsindən azad edilib, Baş nazirin müavini təyin olunub
İnfarktdan sonra ürəyi zədələnmələrdən qorumağın yolu tapılıb   
Cərrah-transplantoloq Kamran Beydullayev - Peşəkar həkimlərimizi tanıyaq! 
Uşaq cərrahı Günel Əmiraslanova Şəki Bonum Medicalda pasiyentləri qəbul edəcək
 Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasının həkim-ginekoloqu beynəlxalq konfransda poster təqdim edib   
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında laparoskopik sol tərəfli hemikolektomiya əməliyyatı uğurla icra olunub
 Mərkəzi Gömrük Hospitalı gələcəyin tibb mütəxəssislərinin yetişdiyi klinik tədris baza   
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında diz oynağında yaranmış septik artrit səbəbilə cərrahi əməliyyat icra olunub
 Azərbaycan Tibb Universitetinin kollektivi Sumqayıtda məzun şəhidlərin məzarlarını ziyarət edib   
 ATU-da “III Pediatrik Otorinolarinqologiya” konfransı keçirilib   
 ATU tələbəsi IAC 2026-da ölkəmizi uğurla təmsil edib   
 Azərbaycan Tibb Universiteti ilə “AzerMDS” arasında əməkdaşlığın yeni mərhələsi başlayır