Demansın qarşısını almaq üçün 3 amil zəruri hesab edilib
07.03.2025 13:41

Alimlər belə qənaətə gəliblər ki, demensiyanın inkişafını şərtləndirən üç əsas amil var.

 

Aztibb.az xəbər verir ki, "Daily Mail"in köşə yazısında demansa yol açan təhlükəli vərdişlərdən bəhs olunub.

 

Alimlər müəyyən ediblər ki, oturaq həyat tərzi, piylənmə və hobbinin olmaması beynin vəziyyətinə ən çox zərər vurur.

 

Elmi işin müəllifi Peter Hudomiet əmindir ki, tapıntılar bir çox insana qocalıq demensiyasından qaçmağa kömək edə bilər.

Oturaq həyat tərzi:

  • Müasir həyat tərzi çox vaxt uzun müddət oturmağı tələb edir, bu da fiziki aktivliyin azalmasına səbəb olur.
  • Fiziki aktivliyin olmaması qan dövranını zəiflədir, bu da beynin oksigen və qida maddələri ilə təminatını azaldır.
  • Mütəmadi fiziki fəaliyyət beyin funksiyalarını yaxşılaşdırır, neyronlar arasında əlaqələri gücləndirir və yeni beyin hüceyrələrinin yaranmasını stimullaşdırır.
  • Həftədə ən azı 150 dəqiqə orta intensivlikli aerobik məşq (məsələn, sürətli gəzinti, üzgüçülük, velosiped sürmə) tövsiyə olunur.

Piylənmə:

  • Piylənmə, xüsusən də qarın nahiyəsində piylənmə, iltihab və oksidləşdirici stresi artırır, bu da beyin hüceyrələrinə zərər verə bilər.
  • Piylənmə həmçinin ürək-damar xəstəlikləri riskini artırır, bu da demensiya riskini yüksəldir.
  • Sağlam qidalanma və mütəmadi fiziki aktivlik piylənmənin qarşısını almağa kömək edir.
  • Meyvə, tərəvəz, tam taxıl və sağlam yağlarla zəngin balanslaşdırılmış pəhriz tövsiyə olunur.

Hobbinin olmaması:

  • Hobbi və maraqların olmaması beyin fəaliyyətinin azalmasına səbəb olur.
  • Yeni bacarıqlar öyrənmək, yaradıcı fəaliyyətlə məşğul olmaq və sosial əlaqələr qurmaq beyni stimullaşdırır və demensiya riskini azaldır.
  • Musiqi alətində çalmaq, rəsm çəkmək, dil öyrənmək, kitab oxumaq və ya könüllü işləmək kimi fəaliyyətlər beyni aktiv saxlamağa kömək edir.
  • Dostlar və ailə ilə vaxt keçirmək, sosial klublara qoşulmaq və ya qrup fəaliyyətlərində iştirak etmək sosial əlaqələri gücləndirir.

Əlavə olaraq:

  • Yuxu rejiminin pozulması, stress və depressiya da demensiya riskini artıra bilər.
  • Siqaret çəkmək və həddindən artıq alkoqol istehlakı da beyin sağlamlığına zərər verir.
  • Mütəmadi tibbi müayinələr və sağlam həyat tərzi demensiyanın qarşısını almağa kömək edə bilər.

Bu üç amilə diqqət yetirmək və sağlam həyat tərzi sürmək demensiya riskini əhəmiyyətli dərəcədə azalda bilər. Hər bir insan öz sağlamlığına diqqət yetirməli və beyin fəaliyyətini aktiv saxlamaq üçün müxtəlif fəaliyyətlərlə məşğul olmalıdır.

 

Səadət Məmmədova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Kəllə sümüyü iliyi xroniki ağrıların səbəbi ola bilər - TƏDQİQAT
İnsan orqanizmi hansı səbəbdən iki əsas mərhələdə qocalır - Alimlər müəyyənləşdiriblər
Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasında TAVİ əməliyyatları ötən ildən etibarən uğurla icra olunur
Anestezioloq-reanimatoloq Emil Muradov -
Səhiyyə Nazirliyi tərəfindən Laçında səyyar stomatoloji aksiya təşkil olunub
Yeni Klinikada işemik insult və TİA üzrə iki günlük CME proqramı keçirilib
Qidalanma mədəniyyəti - gələcək nəsillərin sağlamlığını sığortalayan ən dəyərli ictimai səhiyyə investisiyası
Tibb işçilərinin əməkhaqlarının artırılmasına QHT sədrindən münasibət
TƏBİB tabeliyində çalışan tibb işçilərinin əməkhaqları artırılır
Şirvanda daha bir mürəkkəb travmatoloji əməliyyat uğurla icra olunub
ATU tələbələri Ege Universitetində bir aylıq Yay Məktəbi proqramında iştirak ediblər
Professor Gülnaz Dadaşova Almaniyada beynəlxalq konqresdə çıxış edib
TƏBİB beynəlxalq əməkdaşlığın genişləndirilməsi istiqamətində görüşləri davam etdirir
Ümumi cərrah Mübariz Mahmudov evində ziyarət edilib
Laçında “Hiperqlikemik və hipoqlikemik komalar zamanı yardım” mövzusunda təlim keçirilib