Tatuirovka özünü ifadə vasitəsi kimi getdikcə populyarlaşır. Amerikalıların təxminən 32%-nin ən azı bir döyməsi, təxminən 22%-nin isə bir neçə döyməsi var.
Aztibb.az “Epoch Times” portalına istinadən xəbər veri ki, yeni bir araşdırma, məşhur bədən sənətində istifadə olunan mürəkkəbin, mikroblarla mübarizə aparan limfa sisteminin xərçəngi olan lenfoma riskinin yüksək olması ilə əlaqəli zəhərli maddələr ehtiva etdiyini aşkar edib.
Bununla belə, İsveçin Lund Universitetinin “The Lancet eClinicalMedicine” jurnalında dərc olunmuş son araşdırmasına görə, bədxassəli lenfoma halları da artmaqdadır və son 40 ildə 3-4% artıb.
Tədqiqat yaşı 20-dən 60-a qədər olan təxminən 12.000 insanın məlumatlarını təhlil edib. İştirakçılar həyat tərzi faktorları, o cümlədən döymələr haqqında anketləri doldurublar. Tədqiqatçılar müəyyən ediblər ki, döymələri olan insanlar, döymələri olmayanlara nisbətən bədxassəli lenfomaya daha çox meyllidirlər.
Tatuirovkaları olan insanlar, digər amillərə uyğunlaşdıqdan sonra hər hansı bir lenfoma inkişaf riski 21% daha yüksək olub.
Lenfoma riski diaqnozdan iki ildən az əvvəl ilk döymələrini etdirənlərdə ən yüksək olub (81% daha yüksək). Üç ilə 10 il əvvəl döymə etdirənlər üçün risk azalıb, lakin ilk döyməsini 11 və ya daha çox il əvvəl etdirənlər üçün yenidən 19% artıb.
Tatu ölçüsünün əhəmiyyəti yoxdur
Araşdırmaya rəhbərlik edən Kristel Nielsen, "Bunun niyə baş verdiyini hələ bilmirik" deyib. "Yalnız hesab edə bilərik ki, ölçüsündən asılı olmayaraq bir döymə bədəndə xərçəngə yaradacaq aşağı dərəcəli iltihaba səbəb olur."
O qeyd edib ki, hər şey əvvəlcə gözlənildiyindən qat-qat mürəkkəbdir. Bu araşdırma döymələrə limfa xərçəngi üçün risk faktoru kimi baxan ilk araşdırmadır. Tədqiqatlar hazırda döymələr və digər xərçəng növləri arasında potensial əlaqəni araşdırır.
"İnsanları döymələrin sağlamlığa mənfi təsirləri barədə məlumatlandırmaq vacibdir və tibbi vəziyyətə aid etdiyiniz simptomlar varsa, həkimə müraciət etməlisiniz", - Nielsen vurğulayıb.
Artan sübutlar
Biz bilirik ki, döymə mürəkkəbi çox vaxt təhlükəli kimyəvi maddələr ehtiva edir və limfa düyünlərində yerləşdirilir. İmmunitet sistemi həmişə orada olmaması lazım olan yad bir şey kimi qəbul etdiyi mürəkkəb hissəciklərini təmizləməyə çalışır.
“Toxicology and Industrial Health” jurnalında dərc edilən 2022-ci ildə aparılan bir araşdırmada döymə mürəkkəblərində zəhərli maddələr müəyyən edilib və onların "insan sağlamlığı üçün toksikoloji risk yarada biləcəyi" xəbərdarlığı edilib.
Nielsenin araşdırması, döymələri xərçəng riskinin artması ilə əlaqələndirən əvvəlki işlərə əlavə edir. Amerika Xərçəng Tədqiqatları Assosiasiyasının 2023-cü il illik yığıncağında təqdim edilən tədqiqat üç və ya daha çox böyük döymə ilə qan xərçəngi, miyeloid neoplazmalar (sümük iliyi xərçəngi) və lenfoma riski arasında potensial əlaqəni aşkarlayıb..
Nəticələr göstəriri ki, 20 yaşından əvvəl ilk dəfə döymənin edilməsi miyeloid neoplazmaların artması riski ilə, 20 və daha yuxarı yaşda olanlarda isə limfoma riskinin artması ilə əlaqələndirilir. Bununla belə, müəlliflər bu təxminlərin "qeyri-dəqiq" olduğu barədə xəbərdarlıq ediblər.
Bəzi mürəkkəb rəngləri də dəri xərçəngi riski ilə əlaqələndirilir. Qara və qırmızı mürəkkəb melanoma, bazal hüceyrəli karsinoma (ən çox yayılmış növ) və nadir, yavaş böyüyən yumşaq toxuma şişi olan dermatofibrosarkoma protuberans kimi ölümcül dəri xərçəngi riskinin artması ilə əlaqələndirilir.
