Uşaq onkoloqu, professor Svetlana Varfolomeyeva uşaqda xərçəngin əlamətləri və onun müalicəsinin qabaqcıl üsulları haqqında müsahibəsində mühüm məqamları diqqətə çatdırıb.

Aztibb.az professor Svetlana Varfolomeyevanın “İzvestiya” nəşrinə müsahibəsinin davamını təqdim edir:

— Uşaqlıq xərçənginin müalicəsində ən qabaqcıl üsullar hansılardır?

— Biz uşaqlarda xərçəng və ya bədxassəli yenitörəmələrin müalicəsində mümkün texnoloji yanaşmaların bütün palitrası ilə işləyirik. Bunlar immunoterapiya, hədəf terapiya və hüceyrə texnologiyalarıdır.

Rusiya səhiyyəsində hematopoetik kök hüceyrə transplantasiyası dünyasında yüksək nəticələr əldə edilib. Biz təkcə transplantasiya deyil, yerli donor reyestrlərinin resurslarından istifadə etməklə donor hüceyrələrin transplantasiyasını həyata keçiririk. Reyestr nə qədər böyükdürsə, potensial donor tapmaq şansı və buna görə də uşağın sağalma potensialı bir o qədər yüksəkdir.

Baxmayaraq ki, bu gün xaricdə donor tapdığımız hallar var. Bəzən valideynlərdən transplantasiya yolu ilə alırıq. Uşaqların böyük bir qrupu, öz sümük iliyi və ya periferik kök hüceyrələrinin köçürüldüyü otoloji transplantasiyadan keçir.

Elm bir yerdə dayanmır. Bu gün biz innovativ dərmanların yaradılmasına keçmişik: bərk şişlər (yerli ocaqlı onkoloji formasiyalar) üçün hüceyrə peyvəndlərinin, CAR-T hüceyrələrinin (geni dəyişdirilmiş hüceyrələr) yaradılması sahəsində işlər aparılır.

— Dünyada ilk dəfə Rusiyanın Milli Tibbi Araşdırmalar Mərkəzində bronxial şişi çıxarmaq üçün əməliyyat aparıldı. Çətinlik nə idi?

— Bu, uşaqda bronxial şişin götürüldüyü, ağciyərin tamamilə qorunduğu endoskopik əməliyyatdır. Əməliyyatı görkəmli torakal cərrah Pavel Kononets həyata keçirdi.

Biz başa düşürük ki, uşaqlarda şişlər daha çox “cavanlaşdığına” görə deyil, diaqnozun keyfiyyətini yaxşılaşdırdığımıza görə artıb. Və bu vəziyyətdə düzgün diaqnozun bir hissəsi olaraq elm adamları ən çətin yolu müzakirə ediblər.

Əməliyyat zamanı ağciyərin bir hissəsi ilə birlikdə və xüsusi robotdan istifadə edərək minimal invaziv robot yardımlı cərrahiyyə vasitəsilə şişi çıxarıldı. Pavel Kononetsin bu uğuru həm döş qəfəsi cərrahiyyəsində, həm də uşaq onkologiyasında böyük nailiyyətdir.

— Hansı müalicə üsulları uşağın orqanizmi üçün daha uyğundur?

— Biz uşağı sağaltmalıyıq ki, uzun ömür yaşasın. Buna görə də biz ən müasir və effektiv texnologiyalardan danışırıq.

Sizi əmin edirəm ki, terapiya apararkən həkimlər hər şeyi düşünürlər. Kimyaterapiyanın və ya digər müalicələrin mənfi təsirlərini mümkün qədər minimuma endirməyə diqqət yetirirlər. İndi demək olar ki, hər bir xərçəng əleyhinə dərmanın öz antidotları və ya xəstələrdə ağırlaşmaları müalicə edə bilən müşayiətedici terapiya dərmanları var. Məsələn, bir uşağın xəstələnməsinin və ya qusmasının qarşısını almaq lazımdırsa, antiemetik terapiyadan istifadə edirik.

– Uşaqlarda və böyüklərdə xəstəliyin gedişatı fərqlidirmi? Uşaqların uzunmüddətli remissiya şansı daha yüksəkdirmi?

– Biz remissiya üçün mübarizə aparmırıq, sağalmaq üçün mübarizə aparırıq."50 yaşdan yuxarı bir şəxs üçün iyirmi illik terapiya yaxşı bir proqnozdur. Və üç yaşlı bir uşaq üçün iyirmi illik remissiya bir fəlakətdir. Ona görə də bizim vəzifəmiz uşağı müalicə etməkdir. İnsan bütün həyatını tam yaşamalıdır. Biz uşaqlarımızın sağalması və ağır müşayiət olunan xəstəliklər və ya ağırlaşmaların inkişaf ına qarşı hər şeyi edirik.

(ardı var...)