Ölümdən sonra insan beynində “zombi genlər”in fəaliyyəti güclənir – Elmi hipotez
07.01.2023 13:23

Bəzi beyin hüceyrələrinin insanın ürəyi dayandıqdan sonra bir müddət canlı qaldığı bilinir.  

 

“Scientific Reports”da dərc olunan yeni araşdırmada alimlər bəzi genlərin gün ərzində aktivliyinin hətta artdığını göstəriblər. 

 

Aztibb.az medportal.ru-ya istinadən xəbər verir ki, İllinoys Universitetinin alimləri epilepsiya əməliyyatı zamanı insanların çıxarılan təzə beyin toxumasını tədqiq ediblər.  

 

Təcrübədə alimlər beyin toxuması nümunələrini otaq temperaturunda 24 saata qədər saxlayıblar. Bu müddət ərzində onlar vaxtaşırı bu toxumaların hüceyrələrinin və onların genlərinin fəaliyyətini yoxlayıb.

 

Alimlər müxtəlif növ genlərin fəaliyyətini müqayisə ediblər. Birinci qrup, hüceyrələrin əsas funksiyalarına cavabdeh olan "təsərrüfat" genləridir. Onların fəaliyyəti digər genlərin fəaliyyətindən fərqli olaraq, bütün bədən toxumalarında demək olar ki, eyni olub. Beyin ölümündən sonra onların ifadəsi bütün 24 saat ərzində sabit səviyyədə qalıb. 

 

İkinci qrup genlər "neyron" genlərdir. Onlar neyronlarda ifadə olunur və əsas beyin funksiyalarını (yaddaş, düşüncə) təmin etmək üçün məsuliyyət daşıyırlar. 12 saatdan sonra onların aktivliyi azalmağa başlayıb. 

 

Araşdırma zamanı üçüncü gen qrupunu elm adamları şərti olaraq "zombi genlər"i adlandırıblar. O, sinir sisteminin köməkçi hüceyrələri olan neyrogliya işinə cavabdehdir. Həmin genlərin aktivliyi müşahidədən sonra 24 saat ərzində ölüm anından etibarən artıb.

 

Halbuki, əksər tədqiqatlar ürək döyüntüsünü dayandırdıqda bütün beyin proseslərinin dayandığını güman edir, lakin bu belə deyil. Çünki əvvəllər postmortem dəyişikliklərin kəmiyyət göstəriciləri öyrənilməmişdir.

Nərgiz Qəhramanova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
 Rahim Hüseynov TƏBİB-in İcraçı direktorunun müavini təyin olunub
Biləsuvar RMX-nın terapevti Bayraməli Bayramov vəfat edib
 Qida ilə təmasda olan mütəxəssislər üçün gigiyena təlimi
 Qusarda qanvermə aksiyası:
Qobustan RMX-da konfrans: “Nurlu ömrün salnaməsi”
 Sumqayıtda İmmunizasiya Həftəsi çərçivəsində 1263 uşaq peyvənd olunub   
ATU-da ATUREK 14 - “Yüksəlişə Doğru” adlı rezident və magistrantların elmi-praktik konfransı keçirilib
Bağırsaq “tənbəlliyi” nədir?
 Tədris Cərrahiyyə Klinikasında növbəti uğurlu əməliyyat   
 Şagirdlərə reproduktiv sağlamlığın qorunması ilə bağlı ətraflı məlumat verilib   
 Cəlilabadda xəbərdarlıq toplanış üzrə mülki müdafiə məşqi keçirilib   
Uşaq cərrahından xəbərdarlıq: Kriptorxizm vaxtında aşkarlanmasa, sonsuzluq riski artır
AQTİ “Vahid Sağlamlıq” mentorluq proqramına start verir
AMEA rəhbərliyi akademik Zərifə xanım Əliyevanın əziz xatirəsini yad edib    
 “Sağlamlıq və Texnologiyanın Zirvəsi” adlı beynəlxalq konfrans Səhiyyə Nazirliyinin Elmi Tibbi Şurası tərəfindən akkreditasiya edilib