Müasir dövrün bəlası olan xərçəng xəstəliyi - O bizi tapır, yoxsa biz onu?
04.10.2022 16:43
"Günümüzün bəlası xərçəngdir" desək, məncə yanılmarıq. Bəs xərçəng nədir?
Aztibb.az xəbər verir ki, həkim-fitoterapevt Fizuli Hüseynov bu sualı cavablandırarkən bir çox vacib məqamlara aydınlıq gətirib.
Həkim bildirib ki, bizim bədənimiz başdan-başa hüceyrələrdən təşkil olunmuşdur və bu hüceyrələr beynimizdən gələn əmrlərə tabe olaraq çoxala bilirlər, məsələn, yaralanmalar zamanı yaranın sağalması, ölmüş hüceyrələrin əvəzinə yenisinin əmələ gəlməsi və s. Lakin xərçəng hüceyrələri bir müstəqil qurum kimi beynimizə tabe olmadan çoxalır, sonra bu hüceyrələr bir-biri ilə birləşib şiş toxuması əmələ gətirirlər. Daha sonra bu şişlər böyüyür, ətrafdakı orqan və toxumaları sıxmağa başlayır. Əgər bu hüceyrələr qan və ya limfa damarına daxil olarsa, başqa toxumalara yayılma, yəni metastaz baş verir.
Bu, xərçəng xəstəliyinin standart inkişaf formasıdır. Bu zaman bir sual əmələ gəlir: nəyə görə bu hüceyrələr beynimizə tabe olmurlar və ya olmaq istəmirlər? Deməli, gün ərzində 10-15 min hüceyrə bu müstəqilliyi istəyir, bizim bədənimizdəki antioksidantlar isə buna imkan vermir, yəni həmin hüceyrələrə yapışıb həm onları, həm də özlərini məhv edirlər. Deməli, xərçəngin olmaması və baş vermiş xərçəngin qarşısını almaq üçün bizim bədənimizdə zəngin antioksidant ehtiyatı olmalıdır.
Bəs bədənimizin ehtiyac duyduğu antioksidantları necə təmin etmək olar?
Antioksidantlar bol günəş şüaları altında təbii şəkildə yetişən bütün meyvə və tərəvəzlərdə var. Bir misal çəkim, pomidorun tərkibindəki antioksidantın adı likopendir və o, prostat vəzi xərçənginin qarşısını almaq xüsusiyyətinə malikdir. Bostanda günəş altında bitən pomidorda parnikdə bitənlə müqayisədə likopen 20 dəfə çox olur, yəni biz 20 kq parnik pomidoru yeməliyik ki, 1 kq normal pomidorun antioksidantını mənimsəyə bilək. Bu qayda bütün tərəvəz və meyvələrdə də özünü göstərir.
Deməli, biz bol-bol meyvə-tərəvəz yesək, siqaret və alkoqol istifadə etməsək, hüceyrələri zədələyən və antioksidant itkisinə səbəb olan rentgen şüalarından özümüzü qorusaq, “fast food” yeməkləri menyumuzdan çıxarsaq bizim xərçəngə tutulma ehtimalımız daha çox azalar. Antioksidantlar həm də orqanizmdə, əsasən qaraciyərdə əmələ gəldiyindən bu orqanı qorumaq da əsas şərtlərdən biridir.
Xərçəngə tutulmamaq üçün hər bir insan gündə ən azı 3 km gəzməlidir, həmçinin idmanla məşğul olmaq da antioksidant istehsalını artırır. Xoşrəftar olanların beynində xoşbəxtlik hormonlarının çox olması da xərçəngin qarşısını alan bir vasitədir. Xərçəngdən qorunmaq və onu müalicə etmək üçün bal, arı südü, Qafqaz kefiri, rafinə olunmamış zeytun yağı, brokkoli kələmi, buğda cücərtisi, keçibuynuzu, razyana, damotu, bibər, sarıkök, qara zirə, zəncəfil, boymadərən, soğan, sarımsaq, göyərtilər, meyvə qurularından istifadə etmək lazımdır.
Əgər kimdəsə xərçəng tapılıbsa, yaxşı olar ki, o, heyvani məhsulları, rafinə olunmuş ərzaqları, sənaye məhsullarını, qazlı şirin içkiləri (hidrokarbonatlı mineral sular xeyirlidir), konserv məhsullarını qida rasio-nundan çıxarsın. Xərçəngin həm müalicəsində, həm də profilaktikasında gündə 2 saat açıq havada yeyin addımlarla gəzmək lazımdır. Yeyin gəzən zaman qaraciyərdə antioksidan istehsalı çoxalır.
Xərçəng əleyhinə çay
Ara-sıra xərçəng əleyhinə faydalı məsləhətlər paylaşılır. Məsələn, çaşır kökü, birillik yovşan və s. haqqında məlumatlar verilir. İnsanlarımız da kütləvi şəkildə bu bitkiləri axtarır və kortəbii şəkildə qəbul edirlər. Xərçəng xəstəliyinin həm müalicəsi, həm də profilaktikası üçün çox faydalı olan bir resept var:
Hərəsindən 0.5 kq udi-hindi və qara zirə toxumu üyüdülüb toz formasına salınır, bir-birinə qarışdırılır, şüşə bir balona tökülüb saxlanılır. Gündə 3 dəfə qarışıqdan 1 çay qaşığı götürüb 200 ml (1 stəkan) qaynar suya qarışdırılır, 5 dəqiqədən sonra 1 çay qaşığı bal əlavə edib yeməkdən 1 saat əvvəl içilir.
"Dadı xoşagələn olmasa da, şəfalıdır, bunu həmin qarışım bitənə qədər etdikdən sonra müsbət nəticə əldə olunacaq", - deyə fitoterapevt əlavə edib.
Bu bölməyə aid digər xəbərlər
Varikoz xəstəliyindən necə qorunmaq olar?
16.05.2025 | 09:41
Otoskopiya nədir?
06.05.2025 | 12:58
Novruz - Yenilənən təbiət, saflaşan ruh
20.03.2025 | 08:03
Qlaukomanı tanıyaq, gözümüzü qoruyaq!
12.03.2025 | 07:47
İnsult və ürək dayanması - Kardioloq həddindən artıq vitamin qəbulunun təhlükəsindən danışdı
07.03.2025 | 15:20
Prostatit stress və infeksiyalar səbəbindən inkişaf edir - Refleksoloq izah etdi
05.03.2025 | 14:30
Fleboloq: Tromboflebit kəskin ürək çatışmazlığına səbəb ola bilər
05.03.2025 | 09:24
Nevroloq: Kişilər qadınlara nisbətən işemik insulta daha çox həssasdırlar
04.03.2025 | 12:42
Boyun ağrılarından necə xilas olaq?
13.06.2024 | 10:17
Endokrinoloq: "Şəkərli diabet xəstələrinin sayı Azərbaycanda kifayət qədərdir"
03.06.2024 | 14:16
ÇOX OXUNANLAR
Rahim Hüseynov TƏBİB-in İcraçı direktorunun müavini təyin olunub
01.05.2026 | 10:29
Biləsuvar RMX-nın terapevti Bayraməli Bayramov vəfat edib
02.05.2026 | 10:23
Qusarda qanvermə aksiyası: "Talassemiyasız həyat naminə"
29.04.2026 | 16:19
Qida ilə təmasda olan mütəxəssislər üçün gigiyena təlimi
02.05.2026 | 10:12
Sumqayıtda İmmunizasiya Həftəsi çərçivəsində 1263 uşaq peyvənd olunub
29.04.2026 | 15:07
Qobustan RMX-da konfrans: “Nurlu ömrün salnaməsi”
28.04.2026 | 17:09
Elmi-Tədqiqat Kardiologiya İnstitutunda fəaliyyət göstərən “ETKİ könüllüləri”nə sertifikatlar təqdim olunub
28.04.2026 | 11:32
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında növbəti uğurlu əməliyyat
30.04.2026 | 16:13
Bağırsaq “tənbəlliyi” nədir?
02.05.2026 | 13:16
Cəlilabadda xəbərdarlıq toplanış üzrə mülki müdafiə məşqi keçirilib
28.04.2026 | 16:17
AQTİ “Vahid Sağlamlıq” mentorluq proqramına start verir
01.05.2026 | 15:41
Şagirdlərə reproduktiv sağlamlığın qorunması ilə bağlı ətraflı məlumat verilib
01.05.2026 | 13:46
Uşaq cərrahından xəbərdarlıq: Kriptorxizm vaxtında aşkarlanmasa, sonsuzluq riski artır
02.05.2026 | 12:32
AMEA rəhbərliyi akademik Zərifə xanım Əliyevanın əziz xatirəsini yad edib
28.04.2026 | 16:49
ATU-da ATUREK 14 - “Yüksəlişə Doğru” adlı rezident və magistrantların elmi-praktik konfransı keçirilib
02.05.2026 | 09:58

