Qida qoruyucuları xərçəng riskini artıra bilərmi?
11.08.2026 21:38

Britaniyanın BMJ jurnalında dərc olunan genişmiqyaslı Fransa araşdırması bəzi qida qoruyucularının yüksək istehlakı ilə xərçəng riski arasında mümkün əlaqəni gündəmə gətirib.

Aztibb.az xəbər verir ki, NutriNet-Santé araşdırmasında xərçəng xəstəliyi olmayan 105 mindən çox yetkin insan orta hesabla 7,5 il ərzində izlənilib. Tədqiqatçılar 17 müxtəlif qida qoruyucusunun istehlakını və xərçəng halları ilə mümkün əlaqəsini qiymətləndiriblər.

Araşdırmada bəzi qoruyucuları daha çox qəbul edən şəxslərdə ümumi xərçəng riskinin təxminən 11-16 faiz daha yüksək olduğu müəyyən edilib. Lakin mütləq riskdəki fərqin daha kiçik olduğu vurğulanıb: təxmin edilən risk təxminən 12 faizdən 13,3-13,4 faizə yüksəlib.

Mütəxəssislər araşdırmanın müşahidə xarakterli olduğunu və qida qoruyucularının birbaşa xərçəngə səbəb olduğunu sübut etmədiyini bildirirlər. Çünki insanın qidalanmasında ayrı-ayrı əlavələri digər amillərdən, məsələn, işlənmiş ət, alkoqol və ümumi qidalanma vərdişlərindən ayırmaq çətindir.

Xüsusilə nitrit və nitratların əsas mənbələrindən olan kolbasa, sosiska və digər işlənmiş ət məhsullarının, həmçinin sulfitlərin mühüm mənbələrindən biri olan alkoqolun məhdudlaşdırılması tövsiyə olunur.

Araşdırmanın müəllifləri və ekspertlər nəticələrin panikaya səbəb olmamalı olduğunu, lakin qidalanma vərdişlərinə diqqət yetirməyin vacibliyini qeyd edirlər. Daha çox tərəvəz, meyvə, paxlalılar, tam taxıllar, balıq və digər az işlənmiş qidalara üstünlük vermək, işlənmiş və ultraemal olunmuş məhsulların, alkoqolun və tütünün istehlakını azaltmaq sağlamlıq baxımından daha məqsədəuyğun yanaşma hesab olunur.

Alimlər qida qoruyucuları ilə xərçəng arasında mümkün əlaqəni dəqiqləşdirmək üçün əlavə və daha güclü tədqiqatlara ehtiyac olduğunu bildirirlər.

ÇOX OXUNANLAR
Anar Bayramov səhiyyə naziri təyin edilib
       Azərbaycanlı həkim beynəlxalq nüfuza malik fəxri ada layiq görülüb             
TƏBİB Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyinə verilib
Teymur Musayev səhiyyə naziri vəzifəsindən azad edilib, Baş nazirin müavini təyin olunub
Cərrah-transplantoloq Kamran Beydullayev - Peşəkar həkimlərimizi tanıyaq! 
İnfarktdan sonra ürəyi zədələnmələrdən qorumağın yolu tapılıb   
Uşaq cərrahı Günel Əmiraslanova Şəki Bonum Medicalda pasiyentləri qəbul edəcək
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında laparoskopik sol tərəfli hemikolektomiya əməliyyatı uğurla icra olunub
 Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasının həkim-ginekoloqu beynəlxalq konfransda poster təqdim edib   
 ATU-da “III Pediatrik Otorinolarinqologiya” konfransı keçirilib   
 ATU tələbəsi IAC 2026-da ölkəmizi uğurla təmsil edib   
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında diz oynağında yaranmış septik artrit səbəbilə cərrahi əməliyyat icra olunub
 Mərkəzi Gömrük Hospitalı gələcəyin tibb mütəxəssislərinin yetişdiyi klinik tədris baza   
 Azərbaycan Tibb Universitetinin kollektivi Sumqayıtda məzun şəhidlərin məzarlarını ziyarət edib   
 Azərbaycan Tibb Universiteti ilə “AzerMDS” arasında əməkdaşlığın yeni mərhələsi başlayır