Maneələrdən asanlıqla qaça bilən həşərat beyninə əsaslanan robot işə salınıb
17.02.2024 16:30

Qroningen Universiteti və Bielefeld Universitetindən olan tədqiqatçılar diqqəti həşəratların kiçik beyinlərinin minimal resurslarından istifadə edərkən səmərəli hərəkət etmək və maneələrdən qaçmaq kimi unikal qabiliyyətlərinə cəlb ediblər.


Aztibb.az “Neprosto.fun” onlayn nəşrinə istinadən xəbər verir ki, onlar həşəratların naviqasiyası üçün istifadə etdiyi mexanizmlərin robot hərəkətini öyrənməklə ideal sistem təmin etdiyi qənaətinə gəliblər.


Tədqiqatlarının bir hissəsi olaraq onlar meyvə milçəklərininkinə bənzər “beyn”lə təchiz edilmiş kompakt robot hazırlayıblar. Bu robot toqquşmalardan müvəffəqiyyətlə qaçıb və minimum enerji sərf etməklə tıxaclı mühitlərdə asanlıqla manevr edib.


Tədqiqatçılar hesab ediblər ki, belə robotlar əlavə sensorlarla təchiz oluna və çətin şəraitdə naviqasiya üçün istifadə oluna bilər.


Meyvə milçəkləri (Drosophila melanogaster) sadə, lakin səmərəli naviqasiya bacarıqlarına malikdir, çox az zehni resurslardan istifadə edərək, düz xətlərdə sürətlə hərəkət edir və uçuş istiqamətini dəyişdirərək maneələrdən qaçmaq üçün uyğunlaşır.


Alimlər belə qənaətə gəliblər ki, meyvə milçəklərinin istifadə etdiyi bioloji model robotun beynində səmərəli istifadəyə uyğunlaşdırıla bilər.


Meyvə milçəyinin beynində ətrafdakı obyektlərin hərəkəti T4 və T5 optik neyronları tərəfindən işlənir. Bielefeld Universitetinin tədqiqatçılar qrupu bu sinir fəaliyyətini alqoritmik şəkildə simulyasiya edərək, onun səmərəli hərəkət etməsinə və yolundakı hər hansı maneə ilə toqquşmaların qarşısını almağa imkan verən istiqamətli məlumatı emal edə bilən robot hazırlayıb.


Sınaq zamanı məlum olub ki, hazırlanmış robot effektiv şəkildə obyektlər arasında mərkəzləşir və həşəratların uçuş zamanı etdiyi kimi maneələrdən qaçmaq üçün yolunu çevik şəkildə tənzimləyir.


Belə bir robot çətin vəziyyətlərdə, məsələn, təbii fəlakətlərdən sonra hərəkət etmək üçün istifadə edilə bilər. Bundan əlavə, bu robot xüsusi ehtiyaclardan asılı olaraq obyektləri aşkar etmək üçün müxtəlif növ sensorlarla təchiz oluna bilər.

Səadət Məmmədova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Naxçıvanın Babək rayonunda növbəti tibbi müayinə aksiyası keçirilib
Könüllü qanvermə praktikası müasir transfuzologiyada qan təhlükəsizliyinin təmin olunmasının ən effektiv modelidir - MÜSAHİBƏ
Göygöl Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında könüllü qanvermə aksiyası
Elmi-Tədqiqat Kardiologiya İnstitutunun əməkdaşı Çində beynəlxalq seminarda iştirak edir
Mərkəzi Gömrük Hospitalının terapevti Mədəniyyət TV-nin “Səhərçağı” proqramına müsahibə verib
Burun tənəffüsünün pozulmasından əziyyət çəkən pasiyent üzərində müasir endoskopik cərrahi əməliyyat uğurla icra olunub
Xəstəxanadaxili infeksiyaların qarşısının alınması səhiyyə xidmətinin keyfiyyətinin əsas prioritetlərindən biridir
Ağdərə rayonu Vəngli kəndində yaşayan sakinlərin səyyar tibbi aksiyası həyata keçirilib
Mərkəzi Klinikanın əməkdaşlarına Fəxri fərmanlar təqdim olunub
Xroniki bel ağrılarında müasir fizioterapiya yanaşmaları
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında mürəkkəb açıq ürək əməliyyatı uğurla həyata keçirilib
 Goranboy RMX-da könüllü qanvermə aksiyası keçirilib
 Yüksək riskli hamiləlik uğurla sonlandırıldı   
Beyləqan RMX-nın tabeliyindəki kənd həkim və kənd tibb məntəqələrinin işçiləri tərəfindən ev ziyarətləri davam etdirilir