Maneələrdən asanlıqla qaça bilən həşərat beyninə əsaslanan robot işə salınıb
17.02.2024 16:30

Qroningen Universiteti və Bielefeld Universitetindən olan tədqiqatçılar diqqəti həşəratların kiçik beyinlərinin minimal resurslarından istifadə edərkən səmərəli hərəkət etmək və maneələrdən qaçmaq kimi unikal qabiliyyətlərinə cəlb ediblər.


Aztibb.az “Neprosto.fun” onlayn nəşrinə istinadən xəbər verir ki, onlar həşəratların naviqasiyası üçün istifadə etdiyi mexanizmlərin robot hərəkətini öyrənməklə ideal sistem təmin etdiyi qənaətinə gəliblər.


Tədqiqatlarının bir hissəsi olaraq onlar meyvə milçəklərininkinə bənzər “beyn”lə təchiz edilmiş kompakt robot hazırlayıblar. Bu robot toqquşmalardan müvəffəqiyyətlə qaçıb və minimum enerji sərf etməklə tıxaclı mühitlərdə asanlıqla manevr edib.


Tədqiqatçılar hesab ediblər ki, belə robotlar əlavə sensorlarla təchiz oluna və çətin şəraitdə naviqasiya üçün istifadə oluna bilər.


Meyvə milçəkləri (Drosophila melanogaster) sadə, lakin səmərəli naviqasiya bacarıqlarına malikdir, çox az zehni resurslardan istifadə edərək, düz xətlərdə sürətlə hərəkət edir və uçuş istiqamətini dəyişdirərək maneələrdən qaçmaq üçün uyğunlaşır.


Alimlər belə qənaətə gəliblər ki, meyvə milçəklərinin istifadə etdiyi bioloji model robotun beynində səmərəli istifadəyə uyğunlaşdırıla bilər.


Meyvə milçəyinin beynində ətrafdakı obyektlərin hərəkəti T4 və T5 optik neyronları tərəfindən işlənir. Bielefeld Universitetinin tədqiqatçılar qrupu bu sinir fəaliyyətini alqoritmik şəkildə simulyasiya edərək, onun səmərəli hərəkət etməsinə və yolundakı hər hansı maneə ilə toqquşmaların qarşısını almağa imkan verən istiqamətli məlumatı emal edə bilən robot hazırlayıb.


Sınaq zamanı məlum olub ki, hazırlanmış robot effektiv şəkildə obyektlər arasında mərkəzləşir və həşəratların uçuş zamanı etdiyi kimi maneələrdən qaçmaq üçün yolunu çevik şəkildə tənzimləyir.


Belə bir robot çətin vəziyyətlərdə, məsələn, təbii fəlakətlərdən sonra hərəkət etmək üçün istifadə edilə bilər. Bundan əlavə, bu robot xüsusi ehtiyaclardan asılı olaraq obyektləri aşkar etmək üçün müxtəlif növ sensorlarla təchiz oluna bilər.

Səadət Məmmədova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
AMEA-da akademik Vəli Axundovun 110 illiyi qeyd edilib
Nizami Tibb Mərkəzinin ümumi cərrahı dünyasını dəyişib
Respublika QİÇS-lə Mübarizə Mərkəzi özəl tibb müəssisəsində infeksiyalara yoluxma risklərinin idarə olunması ilə bağlı təlim keçirib
Azərbaycanlı alim 16 ölkə transplantoloqlarının toplaşdığı beynəlxalq simpoziumda iki məruzə ilə çıxış edib
Liv Bona Dea Xəstəxanasının Pediatrik Reanimasiya və İntensiv Terapiya Bölməsinin fəaliyyətə başlamasından 2 il ötür
 Şəki Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında növbəti qanvermə aksiyası    
 Tədris Cərrahiyyə Klinikasında boyunun orta kistası uğurla əməliyyat olunub   
Azərbaycan Dövlət Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunun Elmi Şurasının iclasında bir sıra məsələlər müzakirə edilib
“Azərbaycan dili” (ingilis qrupları üçün) dərsliyi işıq üzü görüb
Bakı Sağlamlıq Mərkəzinin həkimləri beynəlxalq konfransda təmsil olunublar
Azərbaycan Pediatrlar Assosiasiyası xüsusi qayğıya ehtiyacı olan uşaqlar üçün növbəti sosial-mədəni və tibbi aksiya həyata keçirib
Revmatoid artritlə mübarizədə ümidverici yeni vasitə aşkar edilib
 Dövlət Gömrük Komitəsinin nümayəndəsi EAPCCT-nin 46-cı Beynəlxalq Konqresində iştirak edib   
 Tərtər RMX tərəfindən hərəkət məhdudiyyətli uşaqların icbari dispanserizasiyası həyata keçirilir   
Təcrübəli həkim Nərgiz Kərimova Milli İdman Tibb və Reabilitasiya İnstitutunda işə başlayıb