Maneələrdən asanlıqla qaça bilən həşərat beyninə əsaslanan robot işə salınıb
17.02.2024 16:30

Qroningen Universiteti və Bielefeld Universitetindən olan tədqiqatçılar diqqəti həşəratların kiçik beyinlərinin minimal resurslarından istifadə edərkən səmərəli hərəkət etmək və maneələrdən qaçmaq kimi unikal qabiliyyətlərinə cəlb ediblər.


Aztibb.az “Neprosto.fun” onlayn nəşrinə istinadən xəbər verir ki, onlar həşəratların naviqasiyası üçün istifadə etdiyi mexanizmlərin robot hərəkətini öyrənməklə ideal sistem təmin etdiyi qənaətinə gəliblər.


Tədqiqatlarının bir hissəsi olaraq onlar meyvə milçəklərininkinə bənzər “beyn”lə təchiz edilmiş kompakt robot hazırlayıblar. Bu robot toqquşmalardan müvəffəqiyyətlə qaçıb və minimum enerji sərf etməklə tıxaclı mühitlərdə asanlıqla manevr edib.


Tədqiqatçılar hesab ediblər ki, belə robotlar əlavə sensorlarla təchiz oluna və çətin şəraitdə naviqasiya üçün istifadə oluna bilər.


Meyvə milçəkləri (Drosophila melanogaster) sadə, lakin səmərəli naviqasiya bacarıqlarına malikdir, çox az zehni resurslardan istifadə edərək, düz xətlərdə sürətlə hərəkət edir və uçuş istiqamətini dəyişdirərək maneələrdən qaçmaq üçün uyğunlaşır.


Alimlər belə qənaətə gəliblər ki, meyvə milçəklərinin istifadə etdiyi bioloji model robotun beynində səmərəli istifadəyə uyğunlaşdırıla bilər.


Meyvə milçəyinin beynində ətrafdakı obyektlərin hərəkəti T4 və T5 optik neyronları tərəfindən işlənir. Bielefeld Universitetinin tədqiqatçılar qrupu bu sinir fəaliyyətini alqoritmik şəkildə simulyasiya edərək, onun səmərəli hərəkət etməsinə və yolundakı hər hansı maneə ilə toqquşmaların qarşısını almağa imkan verən istiqamətli məlumatı emal edə bilən robot hazırlayıb.


Sınaq zamanı məlum olub ki, hazırlanmış robot effektiv şəkildə obyektlər arasında mərkəzləşir və həşəratların uçuş zamanı etdiyi kimi maneələrdən qaçmaq üçün yolunu çevik şəkildə tənzimləyir.


Belə bir robot çətin vəziyyətlərdə, məsələn, təbii fəlakətlərdən sonra hərəkət etmək üçün istifadə edilə bilər. Bundan əlavə, bu robot xüsusi ehtiyaclardan asılı olaraq obyektləri aşkar etmək üçün müxtəlif növ sensorlarla təchiz oluna bilər.

Səadət Məmmədova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Anar Bayramov səhiyyə naziri təyin edilib
TƏBİB Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyinə verilib
       Azərbaycanlı həkim beynəlxalq nüfuza malik fəxri ada layiq görülüb             
Teymur Musayev səhiyyə naziri vəzifəsindən azad edilib, Baş nazirin müavini təyin olunub
Cərrah-transplantoloq Kamran Beydullayev - Peşəkar həkimlərimizi tanıyaq! 
İnfarktdan sonra ürəyi zədələnmələrdən qorumağın yolu tapılıb   
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında laparoskopik sol tərəfli hemikolektomiya əməliyyatı uğurla icra olunub
 Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasının həkim-ginekoloqu beynəlxalq konfransda poster təqdim edib   
 ATU-da “III Pediatrik Otorinolarinqologiya” konfransı keçirilib   
 ATU tələbəsi IAC 2026-da ölkəmizi uğurla təmsil edib   
 Azərbaycan Tibb Universitetinin kollektivi Sumqayıtda məzun şəhidlərin məzarlarını ziyarət edib   
 Mərkəzi Gömrük Hospitalı gələcəyin tibb mütəxəssislərinin yetişdiyi klinik tədris baza   
 Azərbaycan Tibb Universiteti ilə “AzerMDS” arasında əməkdaşlığın yeni mərhələsi başlayır   
Ağdaşın Əmirarx kəndində tibbi aksiya: 31 nəfər kənd sakini müayinə olunub  
Zəngin iş təcrübəsinə malik həkim - Tofiq Quliyev