Maneələrdən asanlıqla qaça bilən həşərat beyninə əsaslanan robot işə salınıb
17.02.2024 16:30

Qroningen Universiteti və Bielefeld Universitetindən olan tədqiqatçılar diqqəti həşəratların kiçik beyinlərinin minimal resurslarından istifadə edərkən səmərəli hərəkət etmək və maneələrdən qaçmaq kimi unikal qabiliyyətlərinə cəlb ediblər.


Aztibb.az “Neprosto.fun” onlayn nəşrinə istinadən xəbər verir ki, onlar həşəratların naviqasiyası üçün istifadə etdiyi mexanizmlərin robot hərəkətini öyrənməklə ideal sistem təmin etdiyi qənaətinə gəliblər.


Tədqiqatlarının bir hissəsi olaraq onlar meyvə milçəklərininkinə bənzər “beyn”lə təchiz edilmiş kompakt robot hazırlayıblar. Bu robot toqquşmalardan müvəffəqiyyətlə qaçıb və minimum enerji sərf etməklə tıxaclı mühitlərdə asanlıqla manevr edib.


Tədqiqatçılar hesab ediblər ki, belə robotlar əlavə sensorlarla təchiz oluna və çətin şəraitdə naviqasiya üçün istifadə oluna bilər.


Meyvə milçəkləri (Drosophila melanogaster) sadə, lakin səmərəli naviqasiya bacarıqlarına malikdir, çox az zehni resurslardan istifadə edərək, düz xətlərdə sürətlə hərəkət edir və uçuş istiqamətini dəyişdirərək maneələrdən qaçmaq üçün uyğunlaşır.


Alimlər belə qənaətə gəliblər ki, meyvə milçəklərinin istifadə etdiyi bioloji model robotun beynində səmərəli istifadəyə uyğunlaşdırıla bilər.


Meyvə milçəyinin beynində ətrafdakı obyektlərin hərəkəti T4 və T5 optik neyronları tərəfindən işlənir. Bielefeld Universitetinin tədqiqatçılar qrupu bu sinir fəaliyyətini alqoritmik şəkildə simulyasiya edərək, onun səmərəli hərəkət etməsinə və yolundakı hər hansı maneə ilə toqquşmaların qarşısını almağa imkan verən istiqamətli məlumatı emal edə bilən robot hazırlayıb.


Sınaq zamanı məlum olub ki, hazırlanmış robot effektiv şəkildə obyektlər arasında mərkəzləşir və həşəratların uçuş zamanı etdiyi kimi maneələrdən qaçmaq üçün yolunu çevik şəkildə tənzimləyir.


Belə bir robot çətin vəziyyətlərdə, məsələn, təbii fəlakətlərdən sonra hərəkət etmək üçün istifadə edilə bilər. Bundan əlavə, bu robot xüsusi ehtiyaclardan asılı olaraq obyektləri aşkar etmək üçün müxtəlif növ sensorlarla təchiz oluna bilər.

Səadət Məmmədova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Cəbrayılda “Göz sağlamlığı gələcəyimizdir” adlı tibbi aksiya keçirilib
Mərkəzi Klinika ASCVTS-in 34-cü illik konfransında təmsil olunub
Elmi-Tədqiqat Tibbi Profilaktika İnstitutu vakansiya elan edir
Səhiyyə Nazirliyinin nümayəndələri Özbəkistanda beynəlxalq forumda iştirak ediblər  
Birinci Moskva Dövlət Tibb Universitetinin dosenti Bakı Sağlamlıq Mərkəzində olub
Uzman uşaq cərrahı Vüsal Cəfərov AZTV-nin “TeleSəhər” proqramına müsahibə verib
Rəşad Şolan “Nefrologiya və böyrək transplantasiyasında klinik təcrübələr və gələcək perspektivlər” adlı elmi-praktiki konfransda çıxış edib
İnsult xəstələrinə evdə necə qulluq edilməlidir?
Qastrit və xora zamanı necə qidalanmalı?
Yenidoğulmuş uşağı necə çimizdirmək lazımdır? - Pediatr Məhsəti Nəcəfova açıqladı
Laçın RMX-da akademik Zərifə Əliyevaya həsr olunmuş oftalmoloji müayinələr təşkil olunub
Ağdaş Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında qanvermə aksiyası təşkil olunub
Şamaxıda minimal invaziv cərrahiyyəyə həsr olunan 12-ci regional konfrans keçirilib  
Zəngin iş təcrübəsinə malik peşəkar həkim Tahirə Məmmədova - Həkimlərimizi tanıyaq!
 ATU-nun əməkdaşı Ege Universitetində akademik fəaliyyət göstərib