Alimlər sivilizasiyanın başlanğıcında yuxuların insanların sağ qalmasına necə kömək etdiyini öyrəniblər
04.02.2024 09:24

İsveçrə, Kanada, Tanzaniya, ABŞ, Konqo və digər ölkələrdən olan beynəlxalq alimlər qrupu müasir Qərb cəmiyyətinin nümayəndələri ilə ənənəvi ovçu-yığıcı həyat tərzi sürən Afrika icmalarından olan insanlar arasında yuxuların məzmununda fərqləri araşdırıb.

Aztibb.az “Scientific Reports”elmi jurnalında dərc olunan tədqiqata istinadən xəbər verir ki, mütəxəssislərin qənaətinə görə, pis yuxular sivilizasiyanın başlanğıcında insanları birləşməyə və bir-birinə kömək etməyə təşviq edib.

Komanda bir neçə ay ərzində Konqo Demokratik Respublikasındakı Bayaka xalqının üzvləri və Tanzaniyadakı Hadza xalqının üzvləri ilə söhbət edərək məlumat toplayıb. Qəbilə üzvləri öz arzularından danışıblar.

Daha sonra alimlər Afrika aborigenlərinin yuxu məzmununu İsveçrə, Belçika və Kanada sakinlərinin yuxularının məzmunu ilə müqayisə ediblər. Məlum olub ki, ənənəvi icmaların üzvləri gecə saatlarında əməkdaşlıq və qarşılıqlı yardımı ehtiva edən səhnələri daha çox görüblər.

Məsələn, Afrika qəbilələri hərdən bir quyuya düşdüklərini və ya oxşar çətin vəziyyətlə rastlaşdıqlarını yuxuda görüblər. Bir qayda olaraq, bir insanın yuxusu zamanı onun qəbilə üzvləri adətən köməyə gəliblər.

Müqayisə üçün deyək ki, müasir Qərb cəmiyyətlərində kabuslar daha çox narahatedici olur və qarşılıqlı əlaqə komponenti yoxdur. Xüsusilə, Qərbdə tipik kabus süjetləri yaxın qohumların qəfil itkisini və ya tərəfdaşdan ayrılmağı əhatə edir.

Alimlərin fikrincə, yuxuların məzmununda olan fərqlər Afrikanın yerli xalqlarının mövcud olduğu şəraitlə müasir dünyada insanların fərqliliyini əks etdirir. Ənənəvi qəbilələrin sosial dəstək sistemi yoxdur, ona görə də onlar bir-birinə arxalanmalıdırlar.

Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, tarixdən əvvəlki dövrlərdə kabuslar müxtəlif təhlükəli vəziyyətləri və onların öhdəsindən gəlməyin yollarını nümayiş etdirən bir növ virtual reallıq rolunu oynayıb və kollektivdə sağ qalmaq vərdişləri formalaşdırıb.

Nərgiz Qəhramanova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Anar Bayramov səhiyyə naziri təyin edilib
TƏBİB Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyinə verilib
       Azərbaycanlı həkim beynəlxalq nüfuza malik fəxri ada layiq görülüb             
Teymur Musayev səhiyyə naziri vəzifəsindən azad edilib, Baş nazirin müavini təyin olunub
Cərrah-transplantoloq Kamran Beydullayev - Peşəkar həkimlərimizi tanıyaq! 
İnfarktdan sonra ürəyi zədələnmələrdən qorumağın yolu tapılıb   
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında laparoskopik sol tərəfli hemikolektomiya əməliyyatı uğurla icra olunub
 Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasının həkim-ginekoloqu beynəlxalq konfransda poster təqdim edib   
 ATU-da “III Pediatrik Otorinolarinqologiya” konfransı keçirilib   
 ATU tələbəsi IAC 2026-da ölkəmizi uğurla təmsil edib   
 Azərbaycan Tibb Universitetinin kollektivi Sumqayıtda məzun şəhidlərin məzarlarını ziyarət edib   
 Azərbaycan Tibb Universiteti ilə “AzerMDS” arasında əməkdaşlığın yeni mərhələsi başlayır   
 Mərkəzi Gömrük Hospitalı gələcəyin tibb mütəxəssislərinin yetişdiyi klinik tədris baza   
Ağdaşın Əmirarx kəndində tibbi aksiya: 31 nəfər kənd sakini müayinə olunub  
Zəngin iş təcrübəsinə malik həkim - Tofiq Quliyev