Alimlər sivilizasiyanın başlanğıcında yuxuların insanların sağ qalmasına necə kömək etdiyini öyrəniblər
04.02.2024 09:24

İsveçrə, Kanada, Tanzaniya, ABŞ, Konqo və digər ölkələrdən olan beynəlxalq alimlər qrupu müasir Qərb cəmiyyətinin nümayəndələri ilə ənənəvi ovçu-yığıcı həyat tərzi sürən Afrika icmalarından olan insanlar arasında yuxuların məzmununda fərqləri araşdırıb.

Aztibb.az “Scientific Reports”elmi jurnalında dərc olunan tədqiqata istinadən xəbər verir ki, mütəxəssislərin qənaətinə görə, pis yuxular sivilizasiyanın başlanğıcında insanları birləşməyə və bir-birinə kömək etməyə təşviq edib.

Komanda bir neçə ay ərzində Konqo Demokratik Respublikasındakı Bayaka xalqının üzvləri və Tanzaniyadakı Hadza xalqının üzvləri ilə söhbət edərək məlumat toplayıb. Qəbilə üzvləri öz arzularından danışıblar.

Daha sonra alimlər Afrika aborigenlərinin yuxu məzmununu İsveçrə, Belçika və Kanada sakinlərinin yuxularının məzmunu ilə müqayisə ediblər. Məlum olub ki, ənənəvi icmaların üzvləri gecə saatlarında əməkdaşlıq və qarşılıqlı yardımı ehtiva edən səhnələri daha çox görüblər.

Məsələn, Afrika qəbilələri hərdən bir quyuya düşdüklərini və ya oxşar çətin vəziyyətlə rastlaşdıqlarını yuxuda görüblər. Bir qayda olaraq, bir insanın yuxusu zamanı onun qəbilə üzvləri adətən köməyə gəliblər.

Müqayisə üçün deyək ki, müasir Qərb cəmiyyətlərində kabuslar daha çox narahatedici olur və qarşılıqlı əlaqə komponenti yoxdur. Xüsusilə, Qərbdə tipik kabus süjetləri yaxın qohumların qəfil itkisini və ya tərəfdaşdan ayrılmağı əhatə edir.

Alimlərin fikrincə, yuxuların məzmununda olan fərqlər Afrikanın yerli xalqlarının mövcud olduğu şəraitlə müasir dünyada insanların fərqliliyini əks etdirir. Ənənəvi qəbilələrin sosial dəstək sistemi yoxdur, ona görə də onlar bir-birinə arxalanmalıdırlar.

Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, tarixdən əvvəlki dövrlərdə kabuslar müxtəlif təhlükəli vəziyyətləri və onların öhdəsindən gəlməyin yollarını nümayiş etdirən bir növ virtual reallıq rolunu oynayıb və kollektivdə sağ qalmaq vərdişləri formalaşdırıb.

Nərgiz Qəhramanova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Naxçıvanın Babək rayonunda növbəti tibbi müayinə aksiyası keçirilib
Könüllü qanvermə praktikası müasir transfuzologiyada qan təhlükəsizliyinin təmin olunmasının ən effektiv modelidir - MÜSAHİBƏ
Göygöl Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında könüllü qanvermə aksiyası
Elmi-Tədqiqat Kardiologiya İnstitutunun əməkdaşı Çində beynəlxalq seminarda iştirak edir
Mərkəzi Gömrük Hospitalının terapevti Mədəniyyət TV-nin “Səhərçağı” proqramına müsahibə verib
Burun tənəffüsünün pozulmasından əziyyət çəkən pasiyent üzərində müasir endoskopik cərrahi əməliyyat uğurla icra olunub
Xəstəxanadaxili infeksiyaların qarşısının alınması səhiyyə xidmətinin keyfiyyətinin əsas prioritetlərindən biridir
Ağdərə rayonu Vəngli kəndində yaşayan sakinlərin səyyar tibbi aksiyası həyata keçirilib
Mərkəzi Klinikanın əməkdaşlarına Fəxri fərmanlar təqdim olunub
Xroniki bel ağrılarında müasir fizioterapiya yanaşmaları
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında mürəkkəb açıq ürək əməliyyatı uğurla həyata keçirilib
 Goranboy RMX-da könüllü qanvermə aksiyası keçirilib
 Yüksək riskli hamiləlik uğurla sonlandırıldı   
Beyləqan RMX-nın tabeliyindəki kənd həkim və kənd tibb məntəqələrinin işçiləri tərəfindən ev ziyarətləri davam etdirilir