Alzheimer xəstəliyi böyümə hormonu vasitəsilə insanlara keçə bilər
31.01.2024 10:32

Böyük Britaniyada London Universitet Kollecinin alimləri müəyyən ediblər ki, Alzheimer xəstəliyi böyümə hormonunun istifadəsi ilə insanlara ötürülə bilər. Səbəblərdən biri kimi 1985-ci ildə böyümə hormonu ekstraktı preparatlarının istifadəsinin qadağan edilməsidir.

Aztibb.az xəbər verir ki, bu barədə “Nature Medicine” məlumat yayıb.

Tədqiqatçılar 1959-1985-ci illər arasında ölənlərin cəsədlərindən əldə edilən böyümə hormonu alan 1848 xəstədən səkkiz nəfərin məlumatlarını araşdırıblar. Bu ümumi insanların bir hissəsi Creutzfeldt-Jakob xəstəliyindən (CJD) ölüb, çünki ciddi beyin zədələnməsinə səbəb olan prion zülalları, yeridilmiş böyümə hormonları ilə birlikdə bədənlərinə daxil olub. Elm adamları Alzheimer xəstəliyi ilə CJD inkişafı arasında paralellər qurublar.

Prionlar nuklein turşuları olmayan anormal üçüncü quruluşa malik zülallardır. Prion xəstəlikləri mütərəqqi neyrodegenerativ xəstəliklərdir. İnsanda ən çox rast gəlinən prion xəstəliyi hal-hazırda sağalmaz Creutzfeldt-Jakob xəstəliyidir ki, onun bir neçə forması və alt növü var. Simptomlara mərkəzi sinir sisteminin patologiyaları daxildir.

Tədqiqatda iştirak edən şəxslər CJD inkişaf etdirmədilər. Lakin bu xəstələrdən beşində erkən Alzheimer xəstəliyinə uyğun simptomlar var idi. Üç xəstədə diaqnoz təsdiqləndi. Birində mülayim koqnitiv pozğunluq, digərində isə öz-özünə bildirilən koqnitiv geriləmə əlamətləri olub, üçüncüsü isə asemptomatik idi.

Tədqiqatın aparıcı müəllifi, professor Con Kollinqin sözlərinə görə, elmi tapıntılar Alzheimer xəstəliyi və bir sıra digər nevroloji xəstəliklərin CJD-yə bənzər xəstəlik proseslərinə malik olduğunu göstərib. Bunun Alzheimer xəstəliyinin başa düşülməsi və müalicəsi üçün mühüm təsiri ola bilər. Yeni tapıntılar işığında, tədqiqatçılar Alzheimer xəstəliyinin bu kimi nadir ötürülməsi hallarının gələcəkdə baş verməməsi üçün tibbi prosedurları nəzərdən keçirməyi tövsiyə edirlər. Bundan əlavə, Alzheimer xəstəliyinin gündəlik həyatda, məsələn, xəstəyə qulluq edərkən ötürülə bilməyəcəyi sübut edilib.

Hələ 2015-ci ildə alimlər ilk dəfə toplanması Alzheimer xəstəliyi ilə əlaqəli olan beta-amiloid qrupundan olan bir zülalın kənardan daxil olaraq beyində patoloji mexanizmi işə sala biləcəyinə dair "mümkün sübutlar" haqqında məlumat veribər. Üç il sonra tədqiqatçılar insan beynindən alınan böyümə hormonu ekstraktı ilə siçanlar üzərində sınaq keçirib.

Səadət Məmmədova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
AMEA-da akademik Vəli Axundovun 110 illiyi qeyd edilib
Nizami Tibb Mərkəzinin ümumi cərrahı dünyasını dəyişib
Azərbaycanlı alim 16 ölkə transplantoloqlarının toplaşdığı beynəlxalq simpoziumda iki məruzə ilə çıxış edib
Liv Bona Dea Xəstəxanasının Pediatrik Reanimasiya və İntensiv Terapiya Bölməsinin fəaliyyətə başlamasından 2 il ötür
Respublika QİÇS-lə Mübarizə Mərkəzi özəl tibb müəssisəsində infeksiyalara yoluxma risklərinin idarə olunması ilə bağlı təlim keçirib
 Şəki Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında növbəti qanvermə aksiyası    
 Tədris Cərrahiyyə Klinikasında boyunun orta kistası uğurla əməliyyat olunub   
Azərbaycan Dövlət Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunun Elmi Şurasının iclasında bir sıra məsələlər müzakirə edilib
“Azərbaycan dili” (ingilis qrupları üçün) dərsliyi işıq üzü görüb
Bakı Sağlamlıq Mərkəzinin həkimləri beynəlxalq konfransda təmsil olunublar
Azərbaycan Pediatrlar Assosiasiyası xüsusi qayğıya ehtiyacı olan uşaqlar üçün növbəti sosial-mədəni və tibbi aksiya həyata keçirib
Revmatoid artritlə mübarizədə ümidverici yeni vasitə aşkar edilib
 Dövlət Gömrük Komitəsinin nümayəndəsi EAPCCT-nin 46-cı Beynəlxalq Konqresində iştirak edib   
Təcrübəli həkim Nərgiz Kərimova Milli İdman Tibb və Reabilitasiya İnstitutunda işə başlayıb
 Tərtər RMX tərəfindən hərəkət məhdudiyyətli uşaqların icbari dispanserizasiyası həyata keçirilir