Alzheimer xəstəliyi böyümə hormonu vasitəsilə insanlara keçə bilər
31.01.2024 10:32

Böyük Britaniyada London Universitet Kollecinin alimləri müəyyən ediblər ki, Alzheimer xəstəliyi böyümə hormonunun istifadəsi ilə insanlara ötürülə bilər. Səbəblərdən biri kimi 1985-ci ildə böyümə hormonu ekstraktı preparatlarının istifadəsinin qadağan edilməsidir.

Aztibb.az xəbər verir ki, bu barədə “Nature Medicine” məlumat yayıb.

Tədqiqatçılar 1959-1985-ci illər arasında ölənlərin cəsədlərindən əldə edilən böyümə hormonu alan 1848 xəstədən səkkiz nəfərin məlumatlarını araşdırıblar. Bu ümumi insanların bir hissəsi Creutzfeldt-Jakob xəstəliyindən (CJD) ölüb, çünki ciddi beyin zədələnməsinə səbəb olan prion zülalları, yeridilmiş böyümə hormonları ilə birlikdə bədənlərinə daxil olub. Elm adamları Alzheimer xəstəliyi ilə CJD inkişafı arasında paralellər qurublar.

Prionlar nuklein turşuları olmayan anormal üçüncü quruluşa malik zülallardır. Prion xəstəlikləri mütərəqqi neyrodegenerativ xəstəliklərdir. İnsanda ən çox rast gəlinən prion xəstəliyi hal-hazırda sağalmaz Creutzfeldt-Jakob xəstəliyidir ki, onun bir neçə forması və alt növü var. Simptomlara mərkəzi sinir sisteminin patologiyaları daxildir.

Tədqiqatda iştirak edən şəxslər CJD inkişaf etdirmədilər. Lakin bu xəstələrdən beşində erkən Alzheimer xəstəliyinə uyğun simptomlar var idi. Üç xəstədə diaqnoz təsdiqləndi. Birində mülayim koqnitiv pozğunluq, digərində isə öz-özünə bildirilən koqnitiv geriləmə əlamətləri olub, üçüncüsü isə asemptomatik idi.

Tədqiqatın aparıcı müəllifi, professor Con Kollinqin sözlərinə görə, elmi tapıntılar Alzheimer xəstəliyi və bir sıra digər nevroloji xəstəliklərin CJD-yə bənzər xəstəlik proseslərinə malik olduğunu göstərib. Bunun Alzheimer xəstəliyinin başa düşülməsi və müalicəsi üçün mühüm təsiri ola bilər. Yeni tapıntılar işığında, tədqiqatçılar Alzheimer xəstəliyinin bu kimi nadir ötürülməsi hallarının gələcəkdə baş verməməsi üçün tibbi prosedurları nəzərdən keçirməyi tövsiyə edirlər. Bundan əlavə, Alzheimer xəstəliyinin gündəlik həyatda, məsələn, xəstəyə qulluq edərkən ötürülə bilməyəcəyi sübut edilib.

Hələ 2015-ci ildə alimlər ilk dəfə toplanması Alzheimer xəstəliyi ilə əlaqəli olan beta-amiloid qrupundan olan bir zülalın kənardan daxil olaraq beyində patoloji mexanizmi işə sala biləcəyinə dair "mümkün sübutlar" haqqında məlumat veribər. Üç il sonra tədqiqatçılar insan beynindən alınan böyümə hormonu ekstraktı ilə siçanlar üzərində sınaq keçirib.

Səadət Məmmədova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Anar Bayramov səhiyyə naziri təyin edilib
TƏBİB Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyinə verilib
       Azərbaycanlı həkim beynəlxalq nüfuza malik fəxri ada layiq görülüb             
Teymur Musayev səhiyyə naziri vəzifəsindən azad edilib, Baş nazirin müavini təyin olunub
Cərrah-transplantoloq Kamran Beydullayev - Peşəkar həkimlərimizi tanıyaq! 
İnfarktdan sonra ürəyi zədələnmələrdən qorumağın yolu tapılıb   
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında laparoskopik sol tərəfli hemikolektomiya əməliyyatı uğurla icra olunub
 Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasının həkim-ginekoloqu beynəlxalq konfransda poster təqdim edib   
 ATU-da “III Pediatrik Otorinolarinqologiya” konfransı keçirilib   
 ATU tələbəsi IAC 2026-da ölkəmizi uğurla təmsil edib   
 Azərbaycan Tibb Universitetinin kollektivi Sumqayıtda məzun şəhidlərin məzarlarını ziyarət edib   
 Mərkəzi Gömrük Hospitalı gələcəyin tibb mütəxəssislərinin yetişdiyi klinik tədris baza   
 Azərbaycan Tibb Universiteti ilə “AzerMDS” arasında əməkdaşlığın yeni mərhələsi başlayır   
Ağdaşın Əmirarx kəndində tibbi aksiya: 31 nəfər kənd sakini müayinə olunub  
Zəngin iş təcrübəsinə malik həkim - Tofiq Quliyev