Uzun müddət məzuniyyətə çıxmadan fasiləsiz işləmək xroniki yorğunluq, fiziki və zehni tükənmə, hətta bəzi hallarda huşun itirilməsi riskini artırır.
Aztibb.az "İzvestiya" nəşrinə istinadən yazır ki, bu barədə nevroloq Aleksandr Komarov 360.ru-ya müsahibəsində danışıb.
Həkimin sözlərinə görə, həddindən artıq işləməyin əsas nəticəsi orqanizmin tükənməsidir. İnsan işə həddindən artıq aludə olduqda normal qidalanmanı pozur, kifayət qədər yatmır və istirahətə vaxt ayırmır. Bu isə sağlamlıq üçün ciddi risklər yaradır.
Komarovun sözlərinə görə, huşun itirilməsinə səbəb ola biləcək üç əsas mexanizm mövcuddur. Birincisi, hipoqlikemiya – yəni qanda şəkərin səviyyəsinin həddindən artıq aşağı düşməsidir. Bu zaman beyin hüceyrələri enerji çatışmazlığı səbəbindən normal fəaliyyət göstərə bilmir.
İkinci səbəb arterial təzyiqin kəskin enməsi nəticəsində beynin qanla təchizatının pozulmasıdır. Belə hallarda orqanizm qan dövranını bərpa etmək üçün insanı reflektor şəkildə üfüqi vəziyyət almağa məcbur edə bilər.
Üçüncü amil isə həddindən artıq informasiya yüküdür. Mütəxəssis bildirir ki, davamlı zehni gərginlik bəzi insanlarda beyin qabığında elektrik aktivliyinin pozulması ilə müşayiət olunan tutmalara meyilliliyi artıra bilər.
Nevroloq hesab edir ki, optimal məzuniyyət müddəti ən azı 14, ən çoxu isə 28 gün olmalıdır və belə istirahət imkan daxilində hər altı aydan bir təmin edilməlidir. Onun sözlərinə görə, dörd həftədən artıq fasilə bəzi insanlarda iş ritminə qayıtmağı çətinləşdirə və peşə bacarıqlarının zəifləməsinə səbəb ola bilər.
Həkim vurğulayır ki, keyfiyyətli istirahətin əsas şərti işdən tam uzaqlaşmaqdır. Məzuniyyət dövründə iş telefonlarından, elektron poçtdan, noutbukdan və digər iş vasitələrindən istifadə minimuma endirilməli, insan həm fiziki, həm də psixoloji baxımdan dincəlməlidir.
Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, müntəzəm istirahət təkcə iş qabiliyyətinin bərpasına deyil, həm də ürək-damar, sinir və psixi sağlamlığın qorunmasına, stressin azalmasına və peşəkar tükənmə (burnout) riskinin qarşısının alınmasına kömək edir.
