Qanda yüksək ferritin səviyyəsi uzunmüddətli COVID-19-u göstərir

Paris Universitetinin alimləri uzunmüddətli COVID-19-un iki ən vacib biomarkerini - artan ferritin səviyyələrini və qanda yüksək sıxlıqlı lipoproteinin (HDL) azalmış miqdarını müəyyən ediblər.

Aztibb.az xəbər verir ki, araşdırmanın nəticələri “Clinics” jurnalında dərc olunub.

Tədqiqatda müxtəlif dərəcədə uzunmüddətli COVID-19 olan 88 xəstə və 29 sağlam könüllü iştirak edib. Post-Covid sindromu və ya “uzun sürən COVID-19” infeksiyanın kəskin mərhələsi başa çatdıqda, COVID-19-dan əziyyət çəkdikdən sonra insanı narahat edən simptomlar toplusudur. Post-Covid sindromu ilə bağlı ümumi şikayətlərə beyində dumanlanma, apatiya, əzələ və zehni yorğunluq, baş ağrısı, nəfəs darlığı, yaddaş pozğunluğu, yuxusuzluq və konsentrasiya itkisi daxildir.

Alimlər test üçün hər bir subyektdən qan nümunələri götürüblər. Onlar qanda hansı metabolik dəyişikliklərin post-Covid sindromunu göstərə biləcəyini öyrənməyə çalışıblar.

Məlum olub ki, uzun müddət davam edən COVID-19 zamanı sağlamlığın pis olması bədəndə ferritin səviyyəsinin təxminən iki dəfə artması ilə əlaqələndirilir. Ferritin insanlarda və heyvanlarda əsas hüceyrədaxili dəmir anbarı kimi çıxış edən mürəkkəb zülal kompleksidir (dəmir zülalı). Post-Covid sindromunun digər biomarkeri qanda yüksək sıxlıqlı lipoproteinlərin (HDL) miqdarının azalması olub. Yüksək sıxlıqlı lipoprotein xolesterolun "yaxşı" və "faydalı" adlanan yeganə hissəsidir.

Alimlər izah ediblər ki, bədəndə dəmir və lipid oksidləşmə məhsullarının yığılması onun antioksidan müdafiəsinin (hüceyrələri oksigenin xüsusi formaları ilə məhv olmaqdan qorumaq qabiliyyəti) azalmasına səbəb olur. Həmçinin, bu cür metabolik dəyişikliklər sağlamlığın pisləşməsinə səbəb olan mitoxondrilərin (hüceyrələrin enerji komponentləri) zəifləməsinə kömək edir.