Alzheimer xəstəliyinin müxtəlif bioloji variantları kəşf edilib
11.01.2024 16:08

Hollandiya alimləri Alzheimer xəstəliyinin müxtəlif müalicə üsullarını tələb edə biləcək beş bioloji variantını aşkar ediblər. Nəticədə, əvvəllər sınaqdan keçirilmiş dərmanlar səhvən təsirsiz və ya minimal təsirli hesab edilə bilər.

Aztibb.az “Nature Aging” jurnalına istinadən xəbər verir ki, bu, Betti Times və onun Amsterdam Alzheimer Mərkəzi, Amsterdam Universiteti (UMC) və Maastrixt Universitetindəki həmkarlarının gəldiyi nəticədir.

Alzheimer xəstəliyi olan insanlarda beyində amiloid və tau proteini toplanır. Əlavə olaraq, burada iltihab və sinir hüceyrələrinin böyüməsi kimi digər bioloji proseslər də iştirak edir. Tədqiqatçılar yeni texnikalardan istifadə edərək, amiloid və tau yığılması olan xəstələrin onurğa beyni mayesində digər prosesləri ölçə biliblər.

Betty Times və Peter Jelle Visser Alzheimer xəstəliyi olan 419 nəfərin onurğa beyni mayesindəki 1058 zülalı araşdırıblar. Bu qrupda beş bioloji variantın olduğunu aşkar ediblər. Birinci seçim amiloid istehsalının artması ilə xarakterizə olunur. İkinci tipdə qan-beyin baryeri pozulur, amiloid istehsalı azalır, sinir hüceyrələrinin böyüməsi ləngiyir. Bundan əlavə, variantlar zülal sintezinin dərəcəsində, immunitet sisteminin işləməsində və onurğa beyni mayesini istehsal edən orqanın fəaliyyətində fərqlənir. Alzheimer xəstəliyinin müxtəlif variantları olan xəstələr də xəstəliyin digər aspektlərində fərqliliklər göstəriblər. Məsələn, tədqiqatçılar müəyyən alt qruplarda xəstəliyin daha sürətli inkişafını görüblər.

Müəyyən edilib ki, dərman yalnız Alzheimer xəstəliyinin bir növü üçün işləyə bilər. Məsələn, amiloid istehsalını maneə törədən dərmanlar yüksək amiloid istehsal edən şəraitdə işləyə bilər, lakin aşağı amiloid istehsal edən şəraitdə zərərli ola bilər. Ola bilsin ki, bir variantı olan xəstələrdə əlavə təsir riski daha yüksəkdir, digər variantlarda isə risk daha azdır.

Tədqiqatın məqsədi Alzheimer xəstəliyinin variantlarının həqiqətən də dərmanlara fərqli reaksiya verdiyini göstərməkdir ki, gələcəkdə hər birini müvafiq dərmanlarla müalicə etmək mümkün olacaq.

ÇOX OXUNANLAR
Anar Bayramov səhiyyə naziri təyin edilib
TƏBİB Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyinə verilib
       Azərbaycanlı həkim beynəlxalq nüfuza malik fəxri ada layiq görülüb             
Teymur Musayev səhiyyə naziri vəzifəsindən azad edilib, Baş nazirin müavini təyin olunub
Cərrah-transplantoloq Kamran Beydullayev - Peşəkar həkimlərimizi tanıyaq! 
İnfarktdan sonra ürəyi zədələnmələrdən qorumağın yolu tapılıb   
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında laparoskopik sol tərəfli hemikolektomiya əməliyyatı uğurla icra olunub
 Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasının həkim-ginekoloqu beynəlxalq konfransda poster təqdim edib   
 ATU-da “III Pediatrik Otorinolarinqologiya” konfransı keçirilib   
 ATU tələbəsi IAC 2026-da ölkəmizi uğurla təmsil edib   
 Azərbaycan Tibb Universitetinin kollektivi Sumqayıtda məzun şəhidlərin məzarlarını ziyarət edib   
 Mərkəzi Gömrük Hospitalı gələcəyin tibb mütəxəssislərinin yetişdiyi klinik tədris baza   
 Azərbaycan Tibb Universiteti ilə “AzerMDS” arasında əməkdaşlığın yeni mərhələsi başlayır   
Ağdaşın Əmirarx kəndində tibbi aksiya: 31 nəfər kənd sakini müayinə olunub  
Zəngin iş təcrübəsinə malik həkim - Tofiq Quliyev