12 oktyabr - Ümumdünya Artrit Günü Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının təşəbbüsü ilə 1996-cı ildən etibarən dünyanın bir çox ölkələrində qeyd olunur. Bu günün qeyd edilməsinin əsas məqsədi geniş ictimaiyyətin diqqətini artrit xəstəliyinin yaranması, simptomları, erkən diaqnostikasının əhəmiyyəti, müalicə üsulları barədə ictimaiyyətin maarifləndirilməsidir. Son onillikdə dünyada sümük-əzələ sisteminin və birləşdirici toxumanın xəstəliklərinin artma tendensiyası müşahidə edilir. Bu xəstəlik əsasən yaşlı insanlarda, 40-55 yaşından sonra qadınlarda, 55 yaşından sonra kişilərdə daha çox rast gəlinir. Bu gün səhər saatlarında Mərkəzi Gömrük Hospitalının Travmatologiya və Ortopediya şöbəsinə 10-a yaxın pasiyent məhz atrit xəstəliyi ilə bağlı müraciət edib. Artrit xəstəliyi barədə və bu günün qeyd olunmasının əhəmiyyəti barədə məlumat almaq üçün Mərkəzi Gömrük Hospitalının ortoped-travmatoloqu Müseyib Əhmədova müraciət etdik.

- Müseyib həkim, Ümumdünya Artrit Günü tarixinə diqqət yerirmək nə üçün vacibdir?

- Artrit - bir və ya daha çox oynağın iltihablanması xəstəliyidir. İnsanlar hər yaşda artritin yaranma riski ilə üzləşə bilər. Əgər xəstəlik müalicə olunmazsa, iltihab nəzarətsiz inkişaf edə, qığırdaqların yeyilməsinə, oynaqların tədricən məhv olmasına və əlilliyə səbəb ola bilər. Nəzərə alsaq ki, oynaq qığırdağı yeyilməsi problemi ilə müraciət edən xəstələrin sayı, eyni zamanda atritin ağırlaşmış vəziyyətlərində müraciət edənlərin sayı günü-gündən çoxalır, bu gündə insanların bu xəstəlik barədə maarifləndirilməsi böyük əhəmiyyətə malikdir. Çünki erkən diaqnostika və erkən müalicəyə başlamaqla xəstəliyin ağırlaşmasının qarşısını almaq və konservativ üsullarla müalicə etmək mümkündür.

- Müseyib həkim, artrit xəstəliyinin yaranma səbəbləri nədir?

-Bu xəstəliyin yaranma səbəbləri müxtəlifdir. Belə ki, kiçik zədələr, oynaqların açıq və ya qapalı zədələnmələri təkrarlandıqda, tez-tez həddən artıq fiziki yüklənmələr, genetik meyil, viral və bakterial infeksiyalar, uzun illər hormonal dərmanların qəbulu, fiziki və zehni yüklənmə, artıq çəki, intensiv fiziki fəaliyyət və ya əksinə – hərəkətsizlik, hipotermi və ya həddindən artıq istiləşmə, keçirilmiş yoluxucu xəstəliklər və s. artritin inkişafına səbəb olur. Çəki çoxaldıqca oynaqlar tab gətirmir və qığırdaqlar yeyilir. Çəki artması, hərəkət azlığı və üstəlik orqanizmin yaşlanması yükü oynaqların üzərinə atılır. Beləcə bud-çanaq, diz, ayaq-topuq oynaq qığırdaqları dağılır. Sıxılma çox olur deyə, qığırdaqlar zədələnir. Qığırdaq tədricən tamamilə yeyilir, oynaq, sümük oynaqları deformasiyaya uğrayır və ağrılar başlayır.

- Müseyib həkim, bu xəstəliyin hansı mərhələsində həkimə müraciət etmək lazımdır?

 - Qığırdaqların yeyilməsi ilə bağlı ilk şübhə yaranarsa və oynaqlarda ağrı hiss etdikdə dərhal travmatoloqa müraciət etmək laızmdır. Çünki, illərlə müalicəsiz qalmış xəstəliyin yalnız ağırlaşmasına nail olmaq olar. Çox hallarda xəstələr həkim təyinatı olmadan bu xəstəliyi masaj, maz, dərman preparatları ilə müalicə edirlər. Oynaq qığırdağı dağılmağa başlayırsa, orqanizmin onu bərpa etmək imkanı yoxdur. Bu səbəbdən mütləq travmatoloq müayinəsindən keçmək, rentgen vasitəsilə oynaqda iltihabın olub-olmamasını müəyyən etmək lazımdır. Müalicə ilə xəstəliyin gedişatını dayandırmaq və simptomları azaltmaq olar.

Müsahibəni apardı Mərkəzi Gömrük Hospitalının PR mütəxəssisi Dilara Zamanova