Erkən ölüm riskini artıran məhsullar açıqlanıb  
06.06.2026 10:23

Alimlər 86 mindən çox insanın məlumatlarını təhlil edərək, ultra emal olunmuş qidaların yüksək istehlakının vaxtından əvvəl ölüm riskinin artması ilə əlaqəli olduğunu müəyyən ediblər.

 

Aztibb.az AZƏRTAC-a istinadla xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri “Frontiers in Nutrition” jurnalında dərc olunub.

 

Ultra emal olunmuş məhsullara şirin qazlı içkilər, bir çox hazır səhər yeməkləri, qəlyanaltılar, yarımfabrikatlar və tərkibində çoxlu əlavələr olan digər sənaye istehsalı məhsulları daxildir. Tədqiqatçılar 17 il ərzində iştirakçıları izləyiblər və bu müddətdə 24 mindən çox ölüm halı qeydə alınıb.

 

Araşdırma göstərib ki, yüksək dərəcədə emal olunmuş qidaları ən çox qəbul edən şəxslərdə onları ən az istehlak edənlərlə müqayisədə istənilən səbəblərdən ölüm riski 10 faiz daha yüksək olub. Onlarda ürək-damar sistemi xəstəliklərindən ölüm riski 9 faiz, neyrodegenerativ pozuntular da daxil olmaqla sinir sistemi xəstəliklərindən ölüm riski 20 faiz, digər xəstəliklərdən ölüm riski isə 28 faiz yüksək olub. Bununla yanaşı, alimlər bu məhsulların istehlakı ilə xərçəngdən ölüm arasında əlaqə aşkar etməyiblər.

 

Əlavə təhlil göstərib ki, mənfi təsirlərə ən çox şirin qazlı içkilər və yüksək dərəcədə emal olunmuş taxıl məhsulları səbəb olub. Bununla yanaşı, tərəvəz, meyvə, tam taxıl məhsulları və digər faydalı ərzaqlarla zəngin qidalanma belə məhsulların mənfi təsirini müəyyən qədər zəiflədib.

Tədqiqatın müəllifləri bildirirlər ki, əldə olunan nəticələr ultra emal olunmuş qidaların müntəzəm istehlakının sağlamlığın pisləşməsi və ömür müddətinin qısalması ilə əlaqəli ola biləcəyini təsdiqləyir.

ÇOX OXUNANLAR
Ali Səhiyyə Menecmenti Akademiyasının III sessiyasına qeydiyyat başlayıb
D vitamini çatışmazlığı sümüklərin sağlamlığına necə təsir edir?
Böyük ölçülü exinokokk kisti tam laparoskopik üsulla uğurla əməliyyat edilib - Diaqnoz Tibb Mərkəzində 
Qubadlının Qəzyan kəndində 55-dən çox hərbiçiyə təmənnasız stomatoloji xidmət göstərilib
Naxçıvanın Babək rayonunda növbəti tibbi müayinə aksiyası keçirilib
İşğaldan azadlığa, həqiqətin bərpasından qlobal media dialoquna uzanan tarixi proses  
Elmi-Tədqiqat Mamalıq və Ginekologiya İnstitutu ilə Qazaxıstanın tibb müəssisələri arasında əməkdaşlıq memorandumları imzalanıb
Göygöl Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında könüllü qanvermə aksiyası
Könüllü qanvermə praktikası müasir transfuzologiyada qan təhlükəsizliyinin təmin olunmasının ən effektiv modelidir - MÜSAHİBƏ
Göygölün Zurnabad kəndində tibbi aksiya: 223 pasiyent ödənişsiz müayinə və konsultasiya olunub
NDU-nun Tibb fakültəsinin tələbələri Akdeniz Universitetində klinik təcrübələrini uğurla davam etdirirlər
Erkən diaqnoz və düzgün müalicə pnevmoniyanın ağırlaşmalarının qarşısının alınmasında mühüm rol oynayır
Pirallahı Tibb Mərkəzində könüllü qanvermə aksiyası keçirilib
Burun tənəffüsünün pozulmasından əziyyət çəkən pasiyent üzərində müasir endoskopik cərrahi əməliyyat uğurla icra olunub
Yeni Klinikada ilk laporoskopik parsial nefrektomiya əməliyyatı uğurla icra olunub