Erkən ölüm riskini artıran məhsullar açıqlanıb  
06.06.2026 10:23

Alimlər 86 mindən çox insanın məlumatlarını təhlil edərək, ultra emal olunmuş qidaların yüksək istehlakının vaxtından əvvəl ölüm riskinin artması ilə əlaqəli olduğunu müəyyən ediblər.

 

Aztibb.az AZƏRTAC-a istinadla xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri “Frontiers in Nutrition” jurnalında dərc olunub.

 

Ultra emal olunmuş məhsullara şirin qazlı içkilər, bir çox hazır səhər yeməkləri, qəlyanaltılar, yarımfabrikatlar və tərkibində çoxlu əlavələr olan digər sənaye istehsalı məhsulları daxildir. Tədqiqatçılar 17 il ərzində iştirakçıları izləyiblər və bu müddətdə 24 mindən çox ölüm halı qeydə alınıb.

 

Araşdırma göstərib ki, yüksək dərəcədə emal olunmuş qidaları ən çox qəbul edən şəxslərdə onları ən az istehlak edənlərlə müqayisədə istənilən səbəblərdən ölüm riski 10 faiz daha yüksək olub. Onlarda ürək-damar sistemi xəstəliklərindən ölüm riski 9 faiz, neyrodegenerativ pozuntular da daxil olmaqla sinir sistemi xəstəliklərindən ölüm riski 20 faiz, digər xəstəliklərdən ölüm riski isə 28 faiz yüksək olub. Bununla yanaşı, alimlər bu məhsulların istehlakı ilə xərçəngdən ölüm arasında əlaqə aşkar etməyiblər.

 

Əlavə təhlil göstərib ki, mənfi təsirlərə ən çox şirin qazlı içkilər və yüksək dərəcədə emal olunmuş taxıl məhsulları səbəb olub. Bununla yanaşı, tərəvəz, meyvə, tam taxıl məhsulları və digər faydalı ərzaqlarla zəngin qidalanma belə məhsulların mənfi təsirini müəyyən qədər zəiflədib.

Tədqiqatın müəllifləri bildirirlər ki, əldə olunan nəticələr ultra emal olunmuş qidaların müntəzəm istehlakının sağlamlığın pisləşməsi və ömür müddətinin qısalması ilə əlaqəli ola biləcəyini təsdiqləyir.

ÇOX OXUNANLAR
Kəllə sümüyü iliyi xroniki ağrıların səbəbi ola bilər - TƏDQİQAT
Hövsan Sağlamlıq Mərkəzinin baş həkimi təltif olunub
Eyni gündə 4 ağır cərrahi əməliyyat nəticəsində pasiyentin həyatı xilas edilib
ATU-da yeni qəbul olunan rezidentlərlə müqavilələr imzalanıb
Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasında TAVİ əməliyyatları ötən ildən etibarən uğurla icra olunur
Elmi-Tədqiqat Kardiologiya İnstitutunda tibbi xidmətin keyfiyyətinin artırılması istiqamətində tədbirlər davam etdirilir
Anestezioloq-reanimatoloq Emil Muradov -
Səhiyyə Nazirliyi tərəfindən Laçında səyyar stomatoloji aksiya təşkil olunub
Yeni Klinikada işemik insult və TİA üzrə iki günlük CME proqramı keçirilib
Şirvan Mərkəzi Xəstəxanasında hemofiliya ilə bağlı elmi-praktik seminar keçirilib
Qidalanma mədəniyyəti - gələcək nəsillərin sağlamlığını sığortalayan ən dəyərli ictimai səhiyyə investisiyası
Professor Gülnaz Dadaşova Almaniyada beynəlxalq konqresdə çıxış edib
ATU tələbələri Ege Universitetində bir aylıq Yay Məktəbi proqramında iştirak ediblər
TƏBİB tabeliyində çalışan tibb işçilərinin əməkhaqları artırılır
AQTA-nın KOB evlərində xidmət göstərən əməkdaşları üçün təlim təşkil olunub