Erkən ölüm riskini artıran məhsullar açıqlanıb  
06.06.2026 10:23

Alimlər 86 mindən çox insanın məlumatlarını təhlil edərək, ultra emal olunmuş qidaların yüksək istehlakının vaxtından əvvəl ölüm riskinin artması ilə əlaqəli olduğunu müəyyən ediblər.

 

Aztibb.az AZƏRTAC-a istinadla xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri “Frontiers in Nutrition” jurnalında dərc olunub.

 

Ultra emal olunmuş məhsullara şirin qazlı içkilər, bir çox hazır səhər yeməkləri, qəlyanaltılar, yarımfabrikatlar və tərkibində çoxlu əlavələr olan digər sənaye istehsalı məhsulları daxildir. Tədqiqatçılar 17 il ərzində iştirakçıları izləyiblər və bu müddətdə 24 mindən çox ölüm halı qeydə alınıb.

 

Araşdırma göstərib ki, yüksək dərəcədə emal olunmuş qidaları ən çox qəbul edən şəxslərdə onları ən az istehlak edənlərlə müqayisədə istənilən səbəblərdən ölüm riski 10 faiz daha yüksək olub. Onlarda ürək-damar sistemi xəstəliklərindən ölüm riski 9 faiz, neyrodegenerativ pozuntular da daxil olmaqla sinir sistemi xəstəliklərindən ölüm riski 20 faiz, digər xəstəliklərdən ölüm riski isə 28 faiz yüksək olub. Bununla yanaşı, alimlər bu məhsulların istehlakı ilə xərçəngdən ölüm arasında əlaqə aşkar etməyiblər.

 

Əlavə təhlil göstərib ki, mənfi təsirlərə ən çox şirin qazlı içkilər və yüksək dərəcədə emal olunmuş taxıl məhsulları səbəb olub. Bununla yanaşı, tərəvəz, meyvə, tam taxıl məhsulları və digər faydalı ərzaqlarla zəngin qidalanma belə məhsulların mənfi təsirini müəyyən qədər zəiflədib.

Tədqiqatın müəllifləri bildirirlər ki, əldə olunan nəticələr ultra emal olunmuş qidaların müntəzəm istehlakının sağlamlığın pisləşməsi və ömür müddətinin qısalması ilə əlaqəli ola biləcəyini təsdiqləyir.

ÇOX OXUNANLAR
Anar Bayramov səhiyyə naziri təyin edilib
TƏBİB Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyinə verilib
       Azərbaycanlı həkim beynəlxalq nüfuza malik fəxri ada layiq görülüb             
Teymur Musayev səhiyyə naziri vəzifəsindən azad edilib, Baş nazirin müavini təyin olunub
Cərrah-transplantoloq Kamran Beydullayev - Peşəkar həkimlərimizi tanıyaq! 
İnfarktdan sonra ürəyi zədələnmələrdən qorumağın yolu tapılıb   
 Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasının həkim-ginekoloqu beynəlxalq konfransda poster təqdim edib   
Uşaq cərrahı Günel Əmiraslanova Şəki Bonum Medicalda pasiyentləri qəbul edəcək
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında laparoskopik sol tərəfli hemikolektomiya əməliyyatı uğurla icra olunub
 ATU-da “III Pediatrik Otorinolarinqologiya” konfransı keçirilib   
 ATU tələbəsi IAC 2026-da ölkəmizi uğurla təmsil edib   
 Mərkəzi Gömrük Hospitalı gələcəyin tibb mütəxəssislərinin yetişdiyi klinik tədris baza   
 Azərbaycan Tibb Universitetinin kollektivi Sumqayıtda məzun şəhidlərin məzarlarını ziyarət edib   
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında diz oynağında yaranmış septik artrit səbəbilə cərrahi əməliyyat icra olunub
 Azərbaycan Tibb Universiteti ilə “AzerMDS” arasında əməkdaşlığın yeni mərhələsi başlayır