Erkən ölüm riskini artıran məhsullar açıqlanıb  
06.06.2026 10:23

Alimlər 86 mindən çox insanın məlumatlarını təhlil edərək, ultra emal olunmuş qidaların yüksək istehlakının vaxtından əvvəl ölüm riskinin artması ilə əlaqəli olduğunu müəyyən ediblər.

 

Aztibb.az AZƏRTAC-a istinadla xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri “Frontiers in Nutrition” jurnalında dərc olunub.

 

Ultra emal olunmuş məhsullara şirin qazlı içkilər, bir çox hazır səhər yeməkləri, qəlyanaltılar, yarımfabrikatlar və tərkibində çoxlu əlavələr olan digər sənaye istehsalı məhsulları daxildir. Tədqiqatçılar 17 il ərzində iştirakçıları izləyiblər və bu müddətdə 24 mindən çox ölüm halı qeydə alınıb.

 

Araşdırma göstərib ki, yüksək dərəcədə emal olunmuş qidaları ən çox qəbul edən şəxslərdə onları ən az istehlak edənlərlə müqayisədə istənilən səbəblərdən ölüm riski 10 faiz daha yüksək olub. Onlarda ürək-damar sistemi xəstəliklərindən ölüm riski 9 faiz, neyrodegenerativ pozuntular da daxil olmaqla sinir sistemi xəstəliklərindən ölüm riski 20 faiz, digər xəstəliklərdən ölüm riski isə 28 faiz yüksək olub. Bununla yanaşı, alimlər bu məhsulların istehlakı ilə xərçəngdən ölüm arasında əlaqə aşkar etməyiblər.

 

Əlavə təhlil göstərib ki, mənfi təsirlərə ən çox şirin qazlı içkilər və yüksək dərəcədə emal olunmuş taxıl məhsulları səbəb olub. Bununla yanaşı, tərəvəz, meyvə, tam taxıl məhsulları və digər faydalı ərzaqlarla zəngin qidalanma belə məhsulların mənfi təsirini müəyyən qədər zəiflədib.

Tədqiqatın müəllifləri bildirirlər ki, əldə olunan nəticələr ultra emal olunmuş qidaların müntəzəm istehlakının sağlamlığın pisləşməsi və ömür müddətinin qısalması ilə əlaqəli ola biləcəyini təsdiqləyir.

ÇOX OXUNANLAR
Nizami Tibb Mərkəzinin ümumi cərrahı dünyasını dəyişib
Azərbaycanlı alim 16 ölkə transplantoloqlarının toplaşdığı beynəlxalq simpoziumda iki məruzə ilə çıxış edib
Liv Bona Dea Xəstəxanasının Pediatrik Reanimasiya və İntensiv Terapiya Bölməsinin fəaliyyətə başlamasından 2 il ötür
Respublika QİÇS-lə Mübarizə Mərkəzi özəl tibb müəssisəsində infeksiyalara yoluxma risklərinin idarə olunması ilə bağlı təlim keçirib
Uşaq cərrahı Günel Əmiraslanova Şəki Bonum Medicalda pasiyentləri qəbul edəcək
 Şəki Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında növbəti qanvermə aksiyası    
“Azərbaycan dili” (ingilis qrupları üçün) dərsliyi işıq üzü görüb
 Tədris Cərrahiyyə Klinikasında boyunun orta kistası uğurla əməliyyat olunub   
Bakı Sağlamlıq Mərkəzinin həkimləri beynəlxalq konfransda təmsil olunublar
 Yardımlı rayonunda “Dərsimiz Sağlamlıq” adlı maarifləndirici görüş keçirilib   
Azərbaycan Dövlət Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunun Elmi Şurasının iclasında bir sıra məsələlər müzakirə edilib
 Dövlət Gömrük Komitəsinin nümayəndəsi EAPCCT-nin 46-cı Beynəlxalq Konqresində iştirak edib   
Revmatoid artritlə mübarizədə ümidverici yeni vasitə aşkar edilib
Təzyiq xəstələri üçün yeni ümid - 
Təcrübəli həkim Nərgiz Kərimova Milli İdman Tibb və Reabilitasiya İnstitutunda işə başlayıb