Anafilaktik şokun simptomları, səbəbləri və müalicəsi
09.03.2024 08:34

Anafilaktik reaksiyanın ilk əlamətləri axan burun və ya dəri döküntüsü kimi tipik allergiya simptomlarına bənzəyir. Ancaq təxminən 30 dəqiqə ərzində daha ciddi əlamətlər görünür.

Aztibb.az “CNN Türk”ə istinadən xəbər verir ki adətən baş verən simptomlar aşağıdakılardır:

- öskürək, xırıltı və sinə ağrısı, qaşınma və ya sıxılma,
- huşunu itirmə, başgicəllənmə, qarışıqlıq və ya zəiflik,
- qaşınma, şişkinlik və ya qırmızı dəri,
- axan və ya tıxanmış burun və asqırma,nəfəs darlığı və ya nəfəs almaqda çətinlik,
-sürətli ürək döyüntüsü, şişmiş dodaqlar, dil, boğazda şişkinlik və ya qaşınma, boğuq səs,
-udma çətinliyi, boğazda sıxılma, qusma, ishal, zəif nəbz, və s.

Hər 5 nəfərdən birdən çoxunda ilk 12 saat ərzində ikinci anafilaktik reaksiya ola bilər. Buna bifazik anafilaksi deyilir.

Anafilaksiyanın səbəbləri

Anafilaksi adətən qida kimi zərərsiz bir şeyə həddindən artıq reaksiya verən infeksiya ilə mübarizə aparan bir antikor olduqda baş verir. Bu, dərhal deyil, zamanla inkişaf edə bilər. Uşaqlarda ən çox görülən səbəb qidadır. Yetkinlər üçün əsas səbəb dərmanlardır.

Anafilaksiyanın ümumi səbəbləri arasında dərmanlar, yerfıstığı, ağac qoz-fındıqları, həşərat sancması, balıq, qabıqlı balıqlar və süd var. Digər səbəblər arasında məşq və lateks ola bilər.

Anafilaktik şokun müalicəsi

Anafilaksiya qarşısı alına bilən və müalicə edilə bilən bir vəziyyətdir. Təsirlənmə səbəbini bilmək profilaktikada ilk addımdır. Uşaqlar qida allergenlərindən və/və ya digər təsirlərdən necə qaçınmaq barədə maarifləndirilməlidir.

Bununla belə, təsadüfən məruz qalma reallıq olduğundan, uşaqlar və baxıcılar anafilaksiyanın əlamətlərini tanımalı və adrenalin verməyə hazır olmalıdırlar. Araşdırmalar göstərir ki, ölüm halları daha çox evdən kənarda baş verir və adrenalinin istifadəsi, ondan istifadə edilməməsi və ya gecikdirilməsi ilə əlaqədardır.

Səadət Abdullayeva
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Anar Bayramov səhiyyə naziri təyin edilib
TƏBİB Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyinə verilib
       Azərbaycanlı həkim beynəlxalq nüfuza malik fəxri ada layiq görülüb             
Teymur Musayev səhiyyə naziri vəzifəsindən azad edilib, Baş nazirin müavini təyin olunub
Cərrah-transplantoloq Kamran Beydullayev - Peşəkar həkimlərimizi tanıyaq! 
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında laparoskopik sol tərəfli hemikolektomiya əməliyyatı uğurla icra olunub
İnfarktdan sonra ürəyi zədələnmələrdən qorumağın yolu tapılıb   
 ATU-da “III Pediatrik Otorinolarinqologiya” konfransı keçirilib   
 Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasının həkim-ginekoloqu beynəlxalq konfransda poster təqdim edib   
 ATU tələbəsi IAC 2026-da ölkəmizi uğurla təmsil edib   
 Azərbaycan Tibb Universitetinin kollektivi Sumqayıtda məzun şəhidlərin məzarlarını ziyarət edib   
 Mərkəzi Gömrük Hospitalı gələcəyin tibb mütəxəssislərinin yetişdiyi klinik tədris baza   
 Azərbaycan Tibb Universiteti ilə “AzerMDS” arasında əməkdaşlığın yeni mərhələsi başlayır   
Ağdaşın Əmirarx kəndində tibbi aksiya: 31 nəfər kənd sakini müayinə olunub  
Zəngin iş təcrübəsinə malik həkim - Tofiq Quliyev