Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatına görə, 2050-ci ilə qədər 35 milyondan çox yeni xərçəng hadisəsi baş verəcək. Özünüzü xərçəngdən qorumağın yolu sağlam həyat tərzi və müntəzəm müayinələrdən keçir.
Aztibb.az “TRT Haber”ə istinadən xəbər verir ki, xalq arasında "amansız xəstəlik" və ya "pis xəstəlik" kimi tanınan xərçəngin müalicəsində hər gün irəliləyiş əldə olunsa da, hələ də ciddi, həyati təhlükəsi olan bir xəstəlikdir. Üstəlik, xəstələnmə nisbəti ildən-ilə artır.
Xərçəng dünyada ölüm səbəbləri arasında ikinci yerdədir. Xərçəng dünyada hər 6 ölümdən birinin səbəbidir. Bu qədər əhəmiyyətli bir sağlamlıq problemi olan xərçəng, erkən diaqnoz qoyulsa, çox vaxt müvəffəqiyyətlə müalicə edilə bilər.
Bəs xərçəng necə inkişaf edir? Hansı simptomları göstərir? Özümüzü qorumaq üçün hansı addımları atmalıyıq? Marmara Universitetinin həkimi Murat Sarı xərçənglə bağlı sualları cavablandırıb.
O, orqanizmin bütün resurslarını yeyir
Xərçəngin əmələ gəlməsi əslində bədənimizdəki hüceyrələr anormallaşdıqda inkişaf edir. Həkim xərçəngin əmələ gəlməsi prosesini belə izah edib:
“Hüceyrələrimiz də bizim kimi doğulur, çoxalır, qocalır və sonra proqramlaşdırılmış ölüm yolu ilə başqa hüceyrələrlə əvəzlənir. Ancaq hər hansı bir zədə nəticəsində hüceyrə proqramlaşdırılmış ölümə getməkdənsə, anormal bir şəkildə ölümsüzlük əldə edir. Sonra nəzarətsiz şəkildə çoxalır və yayılır. “O, orqanizmin bütün resurslarını yeməyə başlayır və bir növ parazitə çevrilir”.
Hər kəsin xərçəngə tutulma riski var
Erkən mərhələdə xərçəngə tutulmaq qədər vacib olan digər bir məsələ də bu xəstəlikdən qorunmaq üçün atılacaq addımlardır. Hər kəsin xərçəngə tutulma riski var, ondan qorunmaq üçün izlənilməsi lazım olan yolu həkim belə izah edib:
“Zərərli vərdişlərdən imtina edərək və həyat tərzimizi dəyişdirməklə əslində xərçəngə tutulma riskimizi azalda bilərik. Biz kökəlməyə diqqət yetirməklə, siqareti tərgitməklə, idmanı həyatımıza daxil etməklə və alkoqoldan imtina etməklə əslində xərçəngin qarşısını ala bilərik”.
Təbii ki, ekoloji faktorlar xərçəngin tək səbəbi deyil. Ailə faktorları da xərçəngə səbəb ola bilər: “Ailəvi səbəblərdən olan insanlarda adətən xərçəngə səbəb olan mutasiya olur. Məsələn, süd vəzi və yumurtalıq xərçəngi olan qadınlarda mütləq genetik testlər istəyirik. Genetik testlərdə pozitivlik aşkarlasaq, bu testi ailənin sağlam üzvlərinə tətbiq etməklə onların risk statusunu müəyyən edirik. Əgər bu mutasiyalar varsa, o insanlarda xərçəng riskini azaltmaq üçün bəzi müdaxilələr etmək lazım ola bilər."
Yeni müalicə üsulları ümidvericidir
Xərçəngin müalicə prosesindən danışaq... Hər bir xəstəlikdə olduğu kimi, texnologiya və elmin inkişafı ilə birlikdə xərçəngin müalicəsində də ilk gündən bir çox irəliləyiş əldə edilib:
“Yeni müalicə üsulları ilə xərçəngi daha yaxşı anlayıb daha yaxşı həll edərək daha uğurlu nəticələr əldə etməyə başladıq. Daha əvvəl istifadə etdiyimiz kimyaterapiya, radioterapiya və cərrahiyyə ilə yanaşı, hədəflənmiş müalicələr və immunoterapiya da həyatımıza daxil olub. Patologiyadan ətraflı genetik müayinələr tələb edirik. Və nəticədə, hədəfə alına bilən bir mutasiya aşkar etsək, hədəf terapiya ilə daha qənaətbəxş sağ qalma nəticələrinə nail ola bilərik."
Xərçəngin müalicəsi olan bir xəstəlik olduğunun vurğulayan həkim xəstələrin ruhdan düşməməsi lazım olduğunu bildirərərk, bu tövsiyələri verib:
“Onlar öz həkimlərinə, onkoloqlarına etibar etməli və müalicələrinə sadiq olmalıdırlar. Unutmamalıdırlar ki, bu, əslində məğlub edilə bilən bir xəstəlikdir."
