Həyatın ilk 1000 günündə dilin inkişafı müəyyənləşir! Uşağın dil inkişafında nələr nəzərə alınmalıdır?
08.01.2024 10:09

Uşaq xəstəlikləri mütəxəssisi Dr. Şirin Seçkinin sözlərinə görə, uşağın birinci ilində dil inkişafı çox əhəmiyyətlidir. Körpələrin dil inkişafında evdə ailə üzvlərinin körpə ilə ünsiyyəti, ona yüksək səslə kitab oxuması, ona nağıl danışması, layla və mahnılar oxuması çox vacibdir.

Aztibb.az “Haber Türk”ə istinadən xəbər verir ki, həkimin qeyd etdiyi kimi ailə bütün günü körpə ilə danışarsa, körpənin dil inkişafı çox sürətlə inkişaf edər.

"Bunu etməsələr, körpə gec danışacaq. Sürətli müdaxilə edilməzsə, bu körpələr danışan böyüklərə çevrilə bilər. Belələ olduqda uşaq özünü yaxşı ifadə edə bilmir, sosial bacarıqları zəif inkişaf edir… Uşaqlar öz sürətlərində danışmağı öyrənirlər. Bununla belə, bəzi əlamətlər uşağın danışma bacarıqlarına bələdçi ola bilər. Mütəxəssislərin fikrincə, ilk üç il dilin inkişafı üçün böyük əhəmiyyət kəsb edir və birinci il ən kritik dövrdür”, - deyə həkim edib.

"Dilin inkişafı vacibdir, çünki beyində anlama, öyrənmə, ünsiyyət, sosial, mədəni və emosional bacarıqların inkişafı dil inkişafından asılıdır. Beyin, dilin istifadəsi ilə əlaqəli olan, həyat boyu öyrənməyə davam edən bir orqandır. Eşitmə, görmə, beyində zehni inkişaf kimi bütün qavrayış funksiyaları yaxşı inkişaf etmiş nitq mərkəzindən asılıdır. Beyindəki bu cür funksiyalar ümumiyyətlə 6 yaşa qədər qurulan yaxşı inkişaf etmiş əlaqələrdən də asılıdır.

2 yaşlı körpə 50-yə yaxın söz istifadə edə bilməlidir

“Körpə ana bətnində anasının səsini tanıyır. Doğuşdan sonra ilk səs 2-3 aylıqdan ağlamaq, hönkürmək, 5-6 aylıqdan ata, ana kimi 5-6 fərqli söz, 2 yaş civarında olduğu zaman 50-yə yaxın söz deməlidir. Tələffüz və qrammatika sözləri öyrənməklə yanaşı, dilin inkişafında mühüm rol oynayır. 2 yaşına yaxın 50 söz deyə bilməyən və ya qoşa cümlə qura bilməyən uşaqlar "gec danışan" sayılırlar”, - deyə həkim belə davam edib:

"Bu uşaqlara dərhal müdaxilə edilməlidir. Nə qədər tez nitq terapiyası başlasa, uşaq bir o qədər tez danışa bilər. Uşaq geridə qalanda bu boşluğu aradan qaldırmaq çox çətinləşir. Bu uşaqların üçdə birində dil birdən açılır və mükəmməl danışmağa başlayır. Digər üçdə birində isə ucadan oxumaq və yazmaq problemi olur. Yaxud üç yaşından sonra nitq problemi yaranır və öyrənmə çətinliyi yaşamağa başlayır.”

Səadət Məmmədova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
AMEA-da akademik Vəli Axundovun 110 illiyi qeyd edilib
Nizami Tibb Mərkəzinin ümumi cərrahı dünyasını dəyişib
Azərbaycanlı alim 16 ölkə transplantoloqlarının toplaşdığı beynəlxalq simpoziumda iki məruzə ilə çıxış edib
Liv Bona Dea Xəstəxanasının Pediatrik Reanimasiya və İntensiv Terapiya Bölməsinin fəaliyyətə başlamasından 2 il ötür
Respublika QİÇS-lə Mübarizə Mərkəzi özəl tibb müəssisəsində infeksiyalara yoluxma risklərinin idarə olunması ilə bağlı təlim keçirib
 Şəki Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında növbəti qanvermə aksiyası    
 Tədris Cərrahiyyə Klinikasında boyunun orta kistası uğurla əməliyyat olunub   
Azərbaycan Dövlət Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunun Elmi Şurasının iclasında bir sıra məsələlər müzakirə edilib
“Azərbaycan dili” (ingilis qrupları üçün) dərsliyi işıq üzü görüb
Bakı Sağlamlıq Mərkəzinin həkimləri beynəlxalq konfransda təmsil olunublar
Azərbaycan Pediatrlar Assosiasiyası xüsusi qayğıya ehtiyacı olan uşaqlar üçün növbəti sosial-mədəni və tibbi aksiya həyata keçirib
Revmatoid artritlə mübarizədə ümidverici yeni vasitə aşkar edilib
 Dövlət Gömrük Komitəsinin nümayəndəsi EAPCCT-nin 46-cı Beynəlxalq Konqresində iştirak edib   
Təcrübəli həkim Nərgiz Kərimova Milli İdman Tibb və Reabilitasiya İnstitutunda işə başlayıb
 Tərtər RMX tərəfindən hərəkət məhdudiyyətli uşaqların icbari dispanserizasiyası həyata keçirilir