Xərçəngin Erkən Diaqnoz, Skrininq və Tədris Mərkəzinin (KETEM) ginekoloq və mama və həkimləri dünyada qadınlarda ən çox rast gəlinən xərçəng növlərindən biri olan uşaqlıq boynu xərçənginin profilaktika üsulları və skrininq proqramları haqqında açıqlama veriblər.
Aztibb.az “TRT Haber”ə istinadən xəbər verir ki, prof. dr. Cəmil Taşcıoğlu Şəhər Xəstəxanası Qadın Xəstəlikləri və Doğum Mütəxəssisi dos. dr. Erhan Aktürk dünyada qadınlar arasında çox rast gəlinən və qarşısı alına bilən ölüm səbəblərindən biri olan uşaqlıq boynu xərçənginin əhəmiyyətli bir xalq sağlamlığı problemi olduğunu bildirib.
Səhiyyə Nazirliyinin təşkil etdiyi xərçəng tarama proqramları sayəsində Türkiyədə bu növ xərçəngin görülmə və ölüm nisbətlərinin illər ərzində azaldığını bildirən Aktürk, Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) 2120-ci ilə qədər uşaqlıq boynu xərçəngini aradan qaldırmağı hədəflədiyini bildirib.
O, uşaqlıq boynu xərçəngi hallarının 99 faizinin cinsi əlaqə yolu ilə keçən HPV virusundan qaynaqlandığını və bu virusun bəzi müayinə üsulları ilə müəyyən edilə biləcəyini deyib: "Uşaqlıq boynundan aldığımız hüceyrələrdə bu virus varmı? Biz buna baxa bilərik. İkinci üsul yaxma testidir. Yaxma ilə lezyonları xərçəngə keçməzdən əvvəl və ya xərçəngin asanlıqla müalicə oluna bildiyi çox erkən mərhələdə aşkar edə bilərik. Əgər bütün qadınlar bu testləri müəyyən aralıqlarla edərsə, ölüm nisbətlərini daha da azalda bilərik”.
Qadınların həyat standartlarını və sağlamlığını qorumaq üçün maarifləndirmənin gücləndirilməsi və erkən tədbirlər görülməsi lazım olduğunu vurğulayan həkim, bu növ xərçəngə qarşı bir nömrəli tədbirin qadınların uşaqlıq boynu xərçənginin nə olduğunu, necə bulaşdığını bilməsi olduğunu ifadə edib.
Peyvənd nə qədər tez verilsə, onun qorunması bir o qədər yaxşı olar
Erhan Aktürk ikinci sıra qoruma üsulunun peyvəndlər olduğuna diqqət çəkib:
"Bu peyvəndlər HPV virusunun xərçəngə çevrilməsinin qarşısını almaq üçün yaradılıb. Türkiyədə 9 peyvənd var. Uşaqlıq boynu xərçənginin 93 faizinə 7 növ HPV səbəb olur. Peyvəndin tərkibində bu 7 növ var. HPV "ziyil" dediyimiz şeydir. Xərçəng olmayan, lakin diskomfort yarada bilən 2 xərçəng növü var. Peyvəndin tərkibinə bunlar da daxildir. 9-46 yaş arası bütün qadınlara tövsiyə olunur. Hədəf auditoriyası xüsusilə 9-14 yaş arası uşaqlardır. Nə qədər tez tətbiq edilsə, bir o qədər qorunur, lakin 46 yaşa qədər. Bu peyvəndi 10 yaşa qədər vermək olar. Peyvənd üç dozada verilir".
İctimaiyyət arasında HPV peyvəndi ilə bağlı “sonsuzluğa səbəb olur” və ya “öldürür” kimi yanlış təsəvvürlərin olduğunu ifadə edən E.Aktürk vurğulayıb ki, bu peyvəndi alanda (genital) ziyillərin yüzdə 90-ının qarşısını almış olursunuz və sizin uşaqlıq boynu xərçənginə tutulma ehtimalınız yüzdə 93-dür. ÜST 2030-cu ildə dünyadakı 15 yaşındakı qızların yüzdə 90-na peyvənd edilməsini hədəfləyir. Bu çox əhəmiyyətli mövzudur.
