Həyata tutunmaq üçün ikinci şans gözləyən xəstələrin yeganə ümidi orqan donorluğudur. Orqan transplantasiyasını gözləyən xəstələr hər gün yuxudan oyanaraq eyni cümləni eşidirlər: “Sənə uyğun orqan tapıldı”.

Aztibb.az “TRT Haber”ə istinadən orqan donorluğunun necə edilməsi və hansı orqanların bağışlana biləcəyi barədə mütəxəssislərin cavablandırdığı sualları təqdim edir.

Müxtəlif səbəblərdən beyin ölümü yaşayan insanların orqan və toxumaları başqalarına həyat verir.

İnsan həyatı üçün çox vacib olan daha çox orqan transplantasiyasının həyata keçirilməsi üçün səhiyyə sistemlərinin müxtəlif proqramları olur.

Bəs, orqan vermək istəyənlər necə əməl etməlidir? Transplantasiya qərarı necə verilir? Orqan donorluğu və transplantasiyası ilə bağlı bilməli olduğunuz sualları mütəxəssislər cavablandırıb.

1. Orqan və toxumaların donorluğu üçün hara müraciət etməliyəm?

Orqan qrantı dövlət xəstəxanalarına, universitet xəstəxanalarına, özəl xəstəxanalara, orqan nəqli mərkəzlərinə, ictimai sağlamlıq mərkəzlərinə və ailə sağlamlığı mərkəzlərinə müraciət etməklə ola bilər.

2. Orqanları kim verə bilər?

18 yaşdan yuxarı və sağlam düşüncəli hər kəs orqanlarını bağışlaya bilər.

3. Orqan donorluğu necə edilir?

İanə etmək istəyənlər sadəcə olaraq anket doldururlar. Daha sonra formada olan məlumatlar dövlətin orqan və toxuma donorluğu ilə bağlı informasiya sisteminə daxil edilir. Orqanlarını verənlərə donor olduqlarını sübut edən kart da verilir.

4. Orqan donor kartı olan birinin orqanları birbaşa toplana bilərmi?

Beyin ölümü olan şəxsin orqan donor kartı olsa belə, orqanları dərhal götürülmür. Çünki orqan bağışlanması üçün ailənin də yazılı razılığı lazımdır. Ona görə də orqanların əvvəlcədən bağışlanması müəyyən mənada mərhumun istəyidir.

5.Hansı orqanlar transplantasiya olunur?

Böyrək, mədəaltı vəzi, qaraciyər, ağciyər, ürək və nazik bağırsaq transplantasiyası edilə bilər.

6.Hansı toxumaları transplantasiya etmək olar?

Buynuz qişa, sümük iliyi, vətər, ürək, dəri, sümük, üz-baş dərisi və ətraflar transplantasiya edilə bilər.

7. Orqan verən hər kəsin orqanları köçürülə bilərmi?

İnsan öz orqanlarını bağışlasa belə, hər ölümdən sonra orqan almaq mümkün deyil. Yalnız beyni ölmüş insanların reanimasiya şöbəsində süni nəfəs aparatında olan orqanları köçürülə bilər.

8. Orqan donorluğuna dini baxımdan etiraz varmı?

Din orqan transplantasiyasına heç bir etirazın olmadığını izah edir və insanların həyatını xilas etməyin vacibliyinə diqqət çəkir.

9. Orqan transplantasiyası necə aparılır?

Orqan transplantasiyası iki yolla həyata keçirilir: canlı orqanizmlərdən və meyitlərdən. Canlı orqanizmlərdən yalnız böyrək və qaraciyər transplantasiyası həyata keçirilir. Digər orqan və toxumalar - böyrəklər və qaraciyər də daxil olmaqla - meyitlərdən alınır.

10. Donor orqanlar kimə köçürülə bilər?

Beyin ölümü olan xəstənin orqanlarının kimə köçürüləcəyinə dövlətlərin buna məsul xüsusi koordinasiya mərkəzləri qərar verir. Xəstələr bu mərkəzin məlumat bazasında qeydiyyata alınırlar. Transplantasiya xəstənin qan və toxuma uyğunluğu, həmçinin tibbi təcililiyi nəzərə alınmaqla həyata keçirilir.