Varikoz genişlənmə damarların, xüsusilə ayaqlardakı səthi vena damarlarının genişlənməsi və əyilməsi ilə xarakterizə olunan bir vəziyyətdir.
Aztibb.az-ın xəbərinə görə, bu, damarlardakı qapaqcıqların düzgün işləməməsi, həmçinin venaların divarında olan əzələlərin tonusdan düşməsi nəticəsində yaranır. Normal halda qapaqcıqlar venalarda qanın geri qayıtmasının qarşısını alır və ürəyə doğru hərəkətini təmin edir. Lakin zədələndikdə, tonusdan düşdükdə və ya zəiflədikdə, qan vena və damarlara yığılır və təzyiq artaraq onların genişlənməsinə səbəb olur.
Varikozun yaranma səbəbləri aşağıdakılardır:
- Varikoz genişlənmənin əsas yaranma faktorlarından biri genetik meyillikdir. Yəni ailədə varikoz xəstəliyi olan şəxslərdə bu xəstəliyin yaranma riski daha yüksəkdir;
- Uzun müddət ayaq üstə qalma xəstəliyin əmələ gəlməsində əsas faktorlardan sayılır. Bu da əsasən oturaq və ya ayaqüstü həyat tərzi keçirən insanlarda yaranır;
- Digər səbəblərdən biri də yaşlanmadır. İnsanın yaşı artdıqca damar divarlarının əzələ sistemi tonusdan düşür və zəifləyir;
4Varikoz genişlənmə hamiləlik zamanı da inkişaf edə bilər. Belə ki, hormon dəyişiklikləri və aşağı ətraflar damarlarında artan təzyiq səbəbindən ayaq venalarında durğunluq yaranır və bu da varikoz xəstəliyi ilə nəticələnir;
- Varikoz xəstəliyinin yaranmasında vacib etiologiyalardan biri də piylənmə sayılır. Artıq çəki aşağı ətrafların yükünü daha da artırır və damarlara əlavə təzyiq göstərir. Durğunluqdan genişlənmiş damarlar yüksək təzyiqin təsiri altında dəri altına çıxaraq qıvrılır və daxilində tromb formalaşır.
Varikoz genişlənmənin patogenezinin əsasında venoz klapanların disfunksiyası və ya damar divarının zəifliyi durur və bu müxtəlif mərhələlərlə inkişaf edir. Venoz klapanların disfunksiyası, venoz hipertoniya, damar divarının zəifləməsi, venoz durğunluq, mikrosirkulyasiya pozğunluğu və ağırlaşmalar varikoz genişlənmənin patogenezinin əsas mərhələləridir.
Varikoz genişlənmənin müalicəsini medikamentoz və cərrahi yolla həyata keçirmək mümkündür. Cərrahi müalicə ən son üsuldur. Xəstəliyin ilkin mərhələsində təbii müalicə üsullarından istifadə etmək məqsədəuyğundur.
