Qlobal istiləşmə Yerin daha yavaş fırlanmasına səbəb olur
31.03.2024 11:23

ABŞ-dan olan tədqiqatçılar iqlim proseslərinin günün uzunluğunu və astronomik ili müəyyən edən Yerin bucaq sürətinə necə təsir etdiyinə dair araşdırma aparıblar.

Aztibb.az xəbər verir ki, tədqiqat materialı “Nature” jurnalında dərc edilib.

Söhbət Arktika və Antarktidada buzların əriməsindən gedir. Məlum olub ki, bu proses planetin fırlanmasında özünü göstərir, onu ləngidir.

Astronomik il, yəni Yerin Günəş ətrafında tam fırlanma müddəti təqvim ili ilə üst-üstə düşmür. Bunu aydınlaşdırmaq üçün: biz hər dəfə Yeni il ərəfəsində eynəyimizi zənglərə qaldıranda, planet bir il əvvəl olduğu kimi orbitində tam olaraq eyni nöqtədə deyil.

Məhz buna görə də sıçrayış illəri icad edildi (hər dördüncü fevralda əlavə bir gün olur) və son onilliklərdə meydana çıxan texnologiya və alətlər alimlərə planetin fırlanma bucaq sürətini yaxından izləməyə, ilin uzunluğuna saniyələr əlavə və ya çıxmağa imkan verir. Mütəxəssislər UTC - Koordinasiyalı Universal Saatı, hər kəsin öz saatlarını tənzimlədiyi və təyin etdiyi universal dünya standartını belə qurdular.

Təqvim Yerin faktiki fırlanma sürətindən ayrılırsa, bir saniyə əlavə edə və ya onu çıxara bilərsiniz. Əvvəlki hesablamalar onu 2026-cı ildən çıxarmaq lazım olduğunu göstərib. Lakin yeni araşdırma alimləri belə qənaətə gətirib ki, bu, üç il sonra - 2029-cu ildə edilməlidir.

Səbəb Qrenlandiya və Antarktidada buzlaqların əriməsidir. Bu proses ona gətirib çıxarıb ki, qütblərin kütləsi azalıb və Dünya Okeanının səviyyəsi qalxıb, bu da Yerin fırlanma sürətində əks olunub. Planet, kobud desək, bir qədər yavaşlayıb.

Səadət Məmmədova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
AMEA-da akademik Vəli Axundovun 110 illiyi qeyd edilib
Nizami Tibb Mərkəzinin ümumi cərrahı dünyasını dəyişib
Respublika QİÇS-lə Mübarizə Mərkəzi özəl tibb müəssisəsində infeksiyalara yoluxma risklərinin idarə olunması ilə bağlı təlim keçirib
Liv Bona Dea Xəstəxanasının Pediatrik Reanimasiya və İntensiv Terapiya Bölməsinin fəaliyyətə başlamasından 2 il ötür
Azərbaycanlı alim 16 ölkə transplantoloqlarının toplaşdığı beynəlxalq simpoziumda iki məruzə ilə çıxış edib
 Şəki Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında növbəti qanvermə aksiyası    
 Tədris Cərrahiyyə Klinikasında boyunun orta kistası uğurla əməliyyat olunub   
Azərbaycan Dövlət Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunun Elmi Şurasının iclasında bir sıra məsələlər müzakirə edilib
“Azərbaycan dili” (ingilis qrupları üçün) dərsliyi işıq üzü görüb
Bakı Sağlamlıq Mərkəzinin həkimləri beynəlxalq konfransda təmsil olunublar
Azərbaycan Pediatrlar Assosiasiyası xüsusi qayğıya ehtiyacı olan uşaqlar üçün növbəti sosial-mədəni və tibbi aksiya həyata keçirib
Revmatoid artritlə mübarizədə ümidverici yeni vasitə aşkar edilib
 Dövlət Gömrük Komitəsinin nümayəndəsi EAPCCT-nin 46-cı Beynəlxalq Konqresində iştirak edib   
Həmkarımızın psixoloji tükəndiyini necə anlayaq?
 Tərtər RMX tərəfindən hərəkət məhdudiyyətli uşaqların icbari dispanserizasiyası həyata keçirilir