Qlobal istiləşmə Yerin daha yavaş fırlanmasına səbəb olur
31.03.2024 11:23

ABŞ-dan olan tədqiqatçılar iqlim proseslərinin günün uzunluğunu və astronomik ili müəyyən edən Yerin bucaq sürətinə necə təsir etdiyinə dair araşdırma aparıblar.

Aztibb.az xəbər verir ki, tədqiqat materialı “Nature” jurnalında dərc edilib.

Söhbət Arktika və Antarktidada buzların əriməsindən gedir. Məlum olub ki, bu proses planetin fırlanmasında özünü göstərir, onu ləngidir.

Astronomik il, yəni Yerin Günəş ətrafında tam fırlanma müddəti təqvim ili ilə üst-üstə düşmür. Bunu aydınlaşdırmaq üçün: biz hər dəfə Yeni il ərəfəsində eynəyimizi zənglərə qaldıranda, planet bir il əvvəl olduğu kimi orbitində tam olaraq eyni nöqtədə deyil.

Məhz buna görə də sıçrayış illəri icad edildi (hər dördüncü fevralda əlavə bir gün olur) və son onilliklərdə meydana çıxan texnologiya və alətlər alimlərə planetin fırlanma bucaq sürətini yaxından izləməyə, ilin uzunluğuna saniyələr əlavə və ya çıxmağa imkan verir. Mütəxəssislər UTC - Koordinasiyalı Universal Saatı, hər kəsin öz saatlarını tənzimlədiyi və təyin etdiyi universal dünya standartını belə qurdular.

Təqvim Yerin faktiki fırlanma sürətindən ayrılırsa, bir saniyə əlavə edə və ya onu çıxara bilərsiniz. Əvvəlki hesablamalar onu 2026-cı ildən çıxarmaq lazım olduğunu göstərib. Lakin yeni araşdırma alimləri belə qənaətə gətirib ki, bu, üç il sonra - 2029-cu ildə edilməlidir.

Səbəb Qrenlandiya və Antarktidada buzlaqların əriməsidir. Bu proses ona gətirib çıxarıb ki, qütblərin kütləsi azalıb və Dünya Okeanının səviyyəsi qalxıb, bu da Yerin fırlanma sürətində əks olunub. Planet, kobud desək, bir qədər yavaşlayıb.

Səadət Məmmədova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Naxçıvanın Babək rayonunda növbəti tibbi müayinə aksiyası keçirilib
Könüllü qanvermə praktikası müasir transfuzologiyada qan təhlükəsizliyinin təmin olunmasının ən effektiv modelidir - MÜSAHİBƏ
Göygöl Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında könüllü qanvermə aksiyası
Elmi-Tədqiqat Kardiologiya İnstitutunun əməkdaşı Çində beynəlxalq seminarda iştirak edir
Mərkəzi Gömrük Hospitalının terapevti Mədəniyyət TV-nin “Səhərçağı” proqramına müsahibə verib
Burun tənəffüsünün pozulmasından əziyyət çəkən pasiyent üzərində müasir endoskopik cərrahi əməliyyat uğurla icra olunub
Xəstəxanadaxili infeksiyaların qarşısının alınması səhiyyə xidmətinin keyfiyyətinin əsas prioritetlərindən biridir
Ağdərə rayonu Vəngli kəndində yaşayan sakinlərin səyyar tibbi aksiyası həyata keçirilib
Mərkəzi Klinikanın əməkdaşlarına Fəxri fərmanlar təqdim olunub
Xroniki bel ağrılarında müasir fizioterapiya yanaşmaları
Fast foodun bağırsağa təsiri
Beyləqan RMX-nın tabeliyindəki kənd həkim və kənd tibb məntəqələrinin işçiləri tərəfindən ev ziyarətləri davam etdirilir
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında mürəkkəb açıq ürək əməliyyatı uğurla həyata keçirilib
 Goranboy RMX-da könüllü qanvermə aksiyası keçirilib
 Yüksək riskli hamiləlik uğurla sonlandırıldı