Qlobal istiləşmə Yerin daha yavaş fırlanmasına səbəb olur
31.03.2024 11:23

ABŞ-dan olan tədqiqatçılar iqlim proseslərinin günün uzunluğunu və astronomik ili müəyyən edən Yerin bucaq sürətinə necə təsir etdiyinə dair araşdırma aparıblar.

Aztibb.az xəbər verir ki, tədqiqat materialı “Nature” jurnalında dərc edilib.

Söhbət Arktika və Antarktidada buzların əriməsindən gedir. Məlum olub ki, bu proses planetin fırlanmasında özünü göstərir, onu ləngidir.

Astronomik il, yəni Yerin Günəş ətrafında tam fırlanma müddəti təqvim ili ilə üst-üstə düşmür. Bunu aydınlaşdırmaq üçün: biz hər dəfə Yeni il ərəfəsində eynəyimizi zənglərə qaldıranda, planet bir il əvvəl olduğu kimi orbitində tam olaraq eyni nöqtədə deyil.

Məhz buna görə də sıçrayış illəri icad edildi (hər dördüncü fevralda əlavə bir gün olur) və son onilliklərdə meydana çıxan texnologiya və alətlər alimlərə planetin fırlanma bucaq sürətini yaxından izləməyə, ilin uzunluğuna saniyələr əlavə və ya çıxmağa imkan verir. Mütəxəssislər UTC - Koordinasiyalı Universal Saatı, hər kəsin öz saatlarını tənzimlədiyi və təyin etdiyi universal dünya standartını belə qurdular.

Təqvim Yerin faktiki fırlanma sürətindən ayrılırsa, bir saniyə əlavə edə və ya onu çıxara bilərsiniz. Əvvəlki hesablamalar onu 2026-cı ildən çıxarmaq lazım olduğunu göstərib. Lakin yeni araşdırma alimləri belə qənaətə gətirib ki, bu, üç il sonra - 2029-cu ildə edilməlidir.

Səbəb Qrenlandiya və Antarktidada buzlaqların əriməsidir. Bu proses ona gətirib çıxarıb ki, qütblərin kütləsi azalıb və Dünya Okeanının səviyyəsi qalxıb, bu da Yerin fırlanma sürətində əks olunub. Planet, kobud desək, bir qədər yavaşlayıb.

Səadət Məmmədova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Anar Bayramov səhiyyə naziri təyin edilib
TƏBİB Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyinə verilib
       Azərbaycanlı həkim beynəlxalq nüfuza malik fəxri ada layiq görülüb             
Teymur Musayev səhiyyə naziri vəzifəsindən azad edilib, Baş nazirin müavini təyin olunub
Cərrah-transplantoloq Kamran Beydullayev - Peşəkar həkimlərimizi tanıyaq! 
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında laparoskopik sol tərəfli hemikolektomiya əməliyyatı uğurla icra olunub
İnfarktdan sonra ürəyi zədələnmələrdən qorumağın yolu tapılıb   
 ATU-da “III Pediatrik Otorinolarinqologiya” konfransı keçirilib   
 Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasının həkim-ginekoloqu beynəlxalq konfransda poster təqdim edib   
 ATU tələbəsi IAC 2026-da ölkəmizi uğurla təmsil edib   
 Azərbaycan Tibb Universiteti ilə “AzerMDS” arasında əməkdaşlığın yeni mərhələsi başlayır   
 Mərkəzi Gömrük Hospitalı gələcəyin tibb mütəxəssislərinin yetişdiyi klinik tədris baza   
 Azərbaycan Tibb Universitetinin kollektivi Sumqayıtda məzun şəhidlərin məzarlarını ziyarət edib   
Ağdaşın Əmirarx kəndində tibbi aksiya: 31 nəfər kənd sakini müayinə olunub  
Zəngin iş təcrübəsinə malik həkim - Tofiq Quliyev