İnsan beyninin əqli yorğunluğa necə reaksiya verdiyi bəlli olub    
28.06.2025 10:57

Amerikalı tədqiqatçılar əqli yorğunluq zamanı aktivliyi kəskin şəkildə artan beyin sahələrini müəyyən ediblər.

 

Aztibb.az “Report”-a istinadla xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri “Jneurosci” jurnalında dərc edilib.

 

Eksperimentdə 28 sağlam könüllü iştirak edib. İştirakçılara əməli yaddaş tapşırıqları təklif olunub: onlar hərf ardıcıllıqlarını yadda saxlamalı və xatırlamalı idilər, düzgün cavablar görə isə 1-dən 8 dollaradək qazanmaq olardı. Tapşırıq nə qədər çətin olurdusa, bir o qədər çox səy tələb olunurdu və potensial mükafat daha yüksək idi.

 

Koqnitiv yükün artması ilə iştirakçılar getdikcə daha çox yorğunluq hissi barədə məlumat verirdilər və bu anlarda alimlər MRT vasitəsilə iki beyin zonasında aktivliyin kəskin artımını qeydə alırdılar: yorğunluq hissi ilə əlaqəli sağ yarımkürənin adacığında və əməli yaddaş və diqqət nəzarətindən məsul olan dorsolateral prefrontal qabıqda.

 

“Biz beyinin səyləri necə qiymətləndirdiyini və qərar qəbul etdiyini — əqli fəaliyyəti davam etdirmək və ya ondan imtina etmək barədə qərarını görmək imkanı əldə etdik”, — tədqiqatın müəlliflərindən biri, Con Hopkins Tibbi Mühəndislik professoru açıqlayıb.

 

Maraqlıdır ki, iştirakçılar ən çətin tapşırıqları belə yalnız yüksək mükafat olduqda davam etdirməyə razılaşırdılar — görünür, beyin səylərin nəticəyə dəyib-dəyməməsini “ölçüb-biçirdi”. Alimlər güman edirlər ki, məhz yuxarıda qeyd olunmuş iki beyin zonasının qarşılıqlı əlaqəsi insanın nə zaman dayanmağa və nə zaman yorğunluğa baxmayaraq, davam etməyə qərar verdiyini müəyyən edir.

 

İndi tədqiqatçılar PTSP, depressiya və xroniki yorğunluqdan əziyyət çəkən insanlarla oxşar təcrübələri təkrarlamağı planlaşdırırlar. Bu, dərman və ya psixoterapiya istifadə edərək yeni müalicə yanaşmaları hazırlamağa kömək edə bilər.

ÇOX OXUNANLAR
Anar Bayramov səhiyyə naziri təyin edilib
       Azərbaycanlı həkim beynəlxalq nüfuza malik fəxri ada layiq görülüb             
TƏBİB Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyinə verilib
Teymur Musayev səhiyyə naziri vəzifəsindən azad edilib, Baş nazirin müavini təyin olunub
İnfarktdan sonra ürəyi zədələnmələrdən qorumağın yolu tapılıb   
Cərrah-transplantoloq Kamran Beydullayev - Peşəkar həkimlərimizi tanıyaq! 
Uşaq cərrahı Günel Əmiraslanova Şəki Bonum Medicalda pasiyentləri qəbul edəcək
 Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasının həkim-ginekoloqu beynəlxalq konfransda poster təqdim edib   
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında laparoskopik sol tərəfli hemikolektomiya əməliyyatı uğurla icra olunub
 ATU-da “III Pediatrik Otorinolarinqologiya” konfransı keçirilib   
 Mərkəzi Gömrük Hospitalı gələcəyin tibb mütəxəssislərinin yetişdiyi klinik tədris baza   
 Azərbaycan Tibb Universitetinin kollektivi Sumqayıtda məzun şəhidlərin məzarlarını ziyarət edib   
 ATU tələbəsi IAC 2026-da ölkəmizi uğurla təmsil edib   
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında diz oynağında yaranmış septik artrit səbəbilə cərrahi əməliyyat icra olunub
 Azərbaycan Tibb Universiteti ilə “AzerMDS” arasında əməkdaşlığın yeni mərhələsi başlayır